• Thứ Ba, 13/04/2010 07:00 (GMT+7)

    Những kỳ vọng của doanh nghiệp

    Khi là thành viên chính thức của WTO, Việt Nam khẳng định phát triển kinh tế thị trường và tạo mọi điều kiện để các thành phần kinh tế trong nước phát triển, hội nhập.

    Từ vài chục nghìn với hầu hết là doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đầu thập niên 1990, đến nay số DN của Việt Nam khoảng 300.000 (đại đa số là DN tư nhân). Như vậy, Việt Nam là nước phát triển nhanh nhất khu vực 20 năm qua về số DN và tuyệt đại đa số DN Việt Nam non trẻ, chưa tích lũy đủ các nguồn lực từ thương hiệu, kinh nghiệm, nhân lực đến vốn. Việt Nam gia nhập WTO, cộng đồng DN có đầy thách thức và cơ hội.

    Cùng VCCI, các hiệp hội, trung tâm đào tạo... chúng tôi đã tiếp cận hàng chục nghìn DN dưới nhiều hình thức khác nhau (hội nghị, hội thảo, gặp gỡ trực tiếp, gửi câu hỏi, phỏng vấn, lớp bồi dưỡng, diễn đàn, hỏi – đáp, tra cứu, khảo sát...) để tìm hiểu xem DN muốn gì, kỳ vọng gì ở các cơ quan chức năng của nhà nước. Và, có thể chia thành 4 nhóm kỳ vọng chính.

    Nhóm 1: DN cần NN cho chủ trương, chính sách, định hướng, hành lang pháp lý

    DN luôn luôn cần sự ổn định. Hầu như những cơ hội lớn của DN lại thường gắn với nhiều rủi ro, thiếu thông tin và chỗ dựa. Nhiều chuyên gia cho rằng các ngành như kinh tế biển, chuỗi cung ứng và logistics (hậu cần, giao nhận), công nghiệp CNTT, công nghệ cao, nông nghiệp hiện đại... luôn đòi hỏi tính ổn định lâu dài. Để có thể chủ động tiếp cận các lĩnh vực đó, DN cần được tiếp xúc với các định hướng, quy hoạch tổng thể phát triển KTXH 20 – 30 năm tiếp theo, dự báo cho thời gian đó, các giải pháp tổng thể đảm bảo phát triển ổn định trong những lĩnh vực này…

     
    “Chúng ta đang phát triển trong một giai đoạn quá độ, DN đang tập làm quen với thị trường để trở thành chuyên nghiệp, NN cũng đang thực hiện quá trình hiện đại hóa. Sự gắn bó, tương tác NN - DN thúc đẩy sự phát triển của cả hai phía mang lại lợi ích rõ rệt nhất là sự phát triển chung của đất nước”, ông Nguyễn Tuấn Hoa, Trung tâm Học tập Phát triển TP.HCM.

    Có 2 ví dụ. (1) Gần 1.000 DN logistics Việt Nam cảm nhận cơ hội do thị phần hơn 17 tỷ USD (2008) và sức tăng trưởng hơn 20% của lĩnh vực này. Họ cần NN cho thông tin định hướng xây dựng cảng cửa ngõ, chiến lược phát triển vận tải thủy, điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống sản xuất logistics, dự báo kinh tế biển... (2) Những DN muốn đầu tư vào Đồng bằng sông Cửu Long hiểu đó là thiên đường kinh tế nông nghiệp hiện đại của thế giới, nhưng họ muốn biết chủ trương của NN đối phó với khí hậu thay đổi, nước biển dâng trong vài chục năm tới...

    Nhóm 2: DN cần NN hỗ trợ quảng bá, tiếp thị, xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, hợp tác quốc tế

    Khi được NN hỗ trợ, các DN nghiễm nhiên đạt 2 mục đích: Được NN tín nhiệm và được NN giới thiệu. Các DN tháp tùng các đoàn công tác của Chính phủ ra nước ngoài đã gặt hái nhiều thành công nhưng số lượng DN có cơ hội đó không cao. Không chỉ những đoàn cấp cao của Chính phủ ra nước ngoài mới tạo cơ hội cho DN như thế. Ngay ở cấp địa phương, DN đều rất muốn tham gia các hoạt động như đón đoàn nước ngoài đến thăm địa phương, đón khách du lịch, các tổ chức quốc tế đang có chương trình hợp tác với địa phương; đi cùng các đoàn địa phương công tác nước ngoài... Hiệu quả hơn cả ở diện rộng là sử dụng Internet. NN lập các website hỗ trợ DN trong việc này sẽ mang lại những kết quả rất tích cực bên cạnh sự nỗ lực của chính DN.

    Nhóm 3: DN cần NN hỗ trợ trực tiếp như đào tạo, hướng dẫn, tiếp xúc, tháo gỡ khó khăn, kích cầu

    Có nhiều vấn đề DN cần NN hướng dẫn, đặc biệt khi liên quan đến chủ trương, chính sách, gợi mở như hướng dẫn thi hành luật hay các văn bản dưới luật (mà nhiều khi không có hướng dẫn của NN, DN sẽ làm sai, thi hành thuế là ví dụ). Cao hơn, DN cần được đào tạo những kỹ năng, cập nhật hiểu biết về quan niệm (concept), phạm trù, tiêu chuẩn mới khi hội nhập quốc tế. Thực tế chứng minh, khi DN Việt Nam không được trang bị ngang bằng đối thủ thì phần thắng luôn nghiêng về phía bên kia. Các vụ tranh chấp thương mại phản ảnh rõ điều đó. Đa số DN chưa được học kỹ năng đàm phán và giải quyết tranh chấp, trong khi đó là bài học đầu tiên của đối thủ.

    Nhóm 4: DN cần NN cung cấp các dịch vụ công

    Ngoài đăng ký kinh doanh, cấp phép xây dựng, DN cần rất nhiều dịch vụ công khác như tư vấn lựa chọn công nghệ, giải pháp xử lý rác thải, dịch vụ đào tạo, cập nhật kiến thức, phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, hướng dẫn áp dụng các tiêu chuẩn… DN hiện đều “có” Internet, ít nhất là dùng email và truy cập Internet. Những gì DN cần, NN nên đáp ứng qua các cổng thông tin điện tử. Nếu không hệ thống - chuẩn hoá trong 1 hệ thống nhất thì cũng nên xây dựng 1 cổng đầu mối tóm lược, giới thiệu tất cả các nội dung liên quan quan hệ NN - DN và chỉ rõ đường kết nối đến những nội dung chi tiết. Chúng ta có thể triển khai việc này ở từng địa phương dưới hình thức 1 đề tài ứng dụng CNTT. Mục đối thoại “NN và DN” trên cổng thông tin điện tử của TP.HCM (www.hochiminhcity.gov.vn) là đóng góp tiên phong cho mối quan hệ NN – DN. Tuy nhiên, nội dung của mục này còn hạn chế, có thể từ đây phát triển rộng ra tất cả các nhóm kỳ vọng đã nói ở trên. Cổng thông tin tốt nhất bao giờ cũng phát huy được vai trò của mọi thành viên tham gia.

    Nguyễn Tuấn Hoa

    ID: B1003_26