• Thứ Tư, 09/06/2010 13:49 (GMT+7)

    Phát triển sản phẩm trọng điểm

    Quỳnh Anh
    Công nghệ cao được xác định là ngành mũi nhọn, thúc đẩy nhanh nền kinh tế của đất nước. Nhưng, nhiều chuyên gia cho rằng lĩnh vực này sẽ khó đạt được các mục tiêu đề ra…

    Chưa có mũi nhọn về CNC!

    Ông Lê Hoài Quốc, Phó Giám đốc Sở KHCN TP.HCM cho biết, chiến lược phát triển kinh tế nước ta xác định KHCN và giáo dục đào tạo (GDĐT) là động lực của nền kinh tế, trong đó công nghệ cao (CNC) là mũi nhọn. Thách thức lớn nhất trong phát triển kinh tế, xã hội hiện nay là chất lượng tăng trưởng yếu, hiệu quả và sức cạnh tranh thấp, nguy cơ kéo dài tình trạng tụt hậu so với các nước trong khu vực, khó thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH).

    “Trong CNC, Việt Nam đã có những cá nhân, tập thể đạt trình độ cao. Nhưng ta chưa thể tạo mũi nhọn nào để chuyển thành hướng đi khả dĩ tham gia thị trường khu vực”, PGS. TS Hồ Sơn Lâm.

    Để phát triển kinh tế đất nước, KHCN phải góp phần quan trọng. Việt Nam đặt mục tiêu từ 2011 - 2015 phải trở thành nước công nghiệp trung bình… Ông Quốc cũng dẫn một số bài học của các nước đi trước về CNC như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… để Việt Nam học hỏi. Đó là các bài học về hợp tác công, tư; Xây dựng thể chế phối hợp giữa trường, viện, phòng thí nghiệm trọng điểm và công nghiệp dựa trên nguyên tắc thị trường; Bài học về định hướng đầu tư phát triển, lấy doanh nghiệp (DN) làm trung tâm… PGS. TS Hồ Sơn Lâm, Phân viện Khoa học Vật liệu tại TP.HCM cho rằng, nhiều khu CNC đã hình thành và được chào mời đầu tư nhưng thực chất những nơi này chỉ là khu lắp ráp trang thiết bị, máy cái hiện đại bằng phụ kiện chuyển đến từ cơ sở khác (trong hoặc ngoài nước) để hưởng lợi thế mặt bằng, thuế suất ưu đãi, lao động rẻ… Nếu các lợi thế này không còn thì các khu CNC chỉ còn khung nhà trống với hàng loạt nhân công thất nghiệp…

    “Nếu chỉ có các khu lắp ráp CNC, và chỉ có các sản phẩm thuộc lĩnh vực CNC đang được lắp ráp tại Việt Nam, chúng ta chỉ mới có “bong bóng xà phòng” do CNC mang lại. Chúng ta vẫn chưa có những cái đầu của CNC!”, PGS.TS Lâm nhấn mạnh.

    PGS.TS Lâm nhìn nhận, thế giới đã và đang phát triển CNC ở các lĩnh vực: CNTT, công nghệ hàng không vũ trụ, công nghệ hạt nhân, công nghệ sinh học, điều khiển và tự động hóa… Thực tế, trong các lĩnh vực này, chúng ta cũng đã có những cá nhân, tập thể nghiên cứu những công trình trình độ cao, nhưng từ nội lực, ta chưa thể tạo ra một mũi nhọn nào khả dĩ để từ đó xây dựng thành một hướng CNC có khả năng tham gia thị trường khu vực. Một số nhà khoa học khác cho rằng, Việt Nam chưa có sản phẩm CNC tự làm mà mới chỉ gia công các sản phẩm CNC cho nước ngoài. Nếu không xác định và tập trung vào phát triển các sản phẩm CNC trọng điểm thì đến năm 2015, Việt Nam không đạt được những mục tiêu đề ra.

    Gắn với nhu cầu và thị trường

    Việt Nam là nước đi sau nhiều quốc gia về CNC nên việc xác định cụ thể lĩnh vực để tập trung phát triển sản phẩm CNC là rất cấp bách. PGS.TS Đặng Văn Nghìn, Chủ tịch Hội Cơ khí TP.HCM nói, phát triển CNC cần xem sản phẩm đó có nhu cầu cấp bách trong nền kinh tế cũng như an ninh quốc phòng không; có thị trường tiêu thụ lớn chưa… PGS.TS Nghìn cho rằng, nên ưu tiên phát triển sản phẩm CNC ở lĩnh vực robot, các loại robot công nghiệp, robot giữ xe, robot an ninh…; Rada “xuyên” đất phục vụ cho việc đánh giá, kiểm tra không phá hủy chất lượng các công trình xây dựng, giao thông, tìm kiếm khoáng sản, xây dựng bản đồ quy hoạch không gian ngầm…; Các hệ thống thiết bị dây chuyền sản xuất điều khiển bằng số, máy tính cho các ngành khác nhau: Các thiết bị và dụng cụ phát triển nhanh như tay đo, máy đo tọa độ, máy quét; Các hệ thống tái tạo năng lượng như pin nhiên liệu, năng lượng mặt trời…

    PGS. TS Bùi Nguyên Hùng, Khoa Quản lý Công nghệ, Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM cho rằng, nên phân ngành ưu tiên để phát triển sản phẩm CNC trong 5 đến 10 năm tới. Các ngành trọng điểm nên ưu tiên nghiên cứu trước là: cơ khí, sản xuất phụ tùng và bộ phận phụ trợ cho xe có động cơ, mô tơ máy phát, biến thế điện, thiết bị điện…; Hóa chất và hóa dược sản xuất thuốc, dược liệu, hóa chất tinh vi… Ngành điện tử, CNTT, phát triển công nghiệp phần mềm, công nghiệp phần cứng, sản xuất máy tính và thiết bị ngoại vi máy tính, sản xuất linh kiện điện tử dân dụng; Thiết bị truyền thông…

    Ông Lê Hoài Quốc cho rằng: “Nhà nghiên cứu không thể thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu của mình mà phải có người khác hiện thực hóa các sản phẩm đó. Việc hiện thực hóa các sản phẩm nghiên cứu này chỉ có DN mới làm được. Do vậy, muốn có sản phẩm CNC, DN cần phải bắt tay với các nhà nghiên cứu”.

    ID: B1005_36