• Thứ Hai, 11/10/2010 08:19 (GMT+7)

    Chủ quyền số quốc gia!

    Tân Khoa
    Với Internet, Việt Nam đã bước vào “thế giới phẳng”. Trong cõi “không đường biên giới” này, mỗi nước vẫn cần có chủ quyền số quốc gia. Vấn đề này được nhìn nhận và cần giải quyết ra sao?

    Vào đầu tháng 8/2010, lần đầu tiên tại Việt Nam đã diễn ra cuộc tọa đàm về chủ quyền số quốc gia. Bộ Thông tin và Truyền thông (TTTT) là nhà tổ chức sự kiện này. Theo ông Igor Ashmanov, Tổng Giám đốc công ty Ashmanov & Partners (Liên bang Nga), khái niệm chủ quyền số quốc gia xuất phát từ Mỹ. Khái niệm này bao hàm về quyền và khả năng của Chính phủ trong việc có thể tự chủ, độc lập xác định, cũng như thực hiện những lợi ích, chính sách đối nội và đối ngoại của nước nhà trong lĩnh vực thông tin nhằm đảm bảo cao nhất về an toàn thông tin số quốc gia.

    Bài toán cấp bách

    Môi trường Internet tại Việt Nam đã có mặt hầu hết các tập đoàn lớn của thế giới như “cỗ máy tìm kiếm” Google, Yahoo, mạng xã hội Facebook, rồi YouTube… Trong danh sách Top 10 website có lượng truy cập lớn nhất Việt Nam thì chỉ có 4 địa chỉ “nội” không bị đánh bật là zing.vn, vnexpress.net, dantri.com.vn và 24h.com.vn. Còn lại, các trang nêu trên chiếm chỗ.

    Thực tế đã và đang đặt ra hàng loạt bài toán cấp bách mà Việt Nam cần giải quyết trong việc định hướng, đưa ra chính sách, hành lang pháp lý và hành động bằng các dự án cụ thể để điều tiết sự phát triển của Internet, đưa nó hoạt động theo hướng hài hòa. Và quan trọng là phải khẳng định được chủ quyền của quốc gia. Câu hỏi cấp thiết đặt ra là mọi nhà cần phải làm gì?

    Thứ trưởng Bộ TTTT Nguyễn Minh Hồng thừa nhận rằng ngoài những mặt tích cực mà Internet mang lại, chúng ta đã và đang gặp nhiều vấn đề phát sinh. Vấn đề này đặt ra cho cơ quan quản lý nhà nước những bài toán hóc búa trong ban hành chính sách, định chế pháp lý nhằm quản lý thông tin trên Internet; yêu cầu khẳng định chủ quyền số quốc gia, vị trí của Việt Nam trên thị trường Internet toàn cầu.

    Cần vai trò chủ động

    Với số lượng người truy cập rất lớn, những thông tin được cập nhật trên các mạng như Google, dù không chính xác cũng có những tác động lớn. Điển hình là chuyện những bản đồ không chính xác về biên giới quốc gia và chủ quyền biển - đảo của Việt Nam khiến người phát ngôn Bộ Ngoại giao từng phải lên tiếng phản đối.

    Tuy nhiên, trong việc này, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường lại nghiêng về ý kiến “tiên trách kỷ, hậu trách nhân”. Ông cho rằng, một khi chúng ta không chủ động giới thiệu thông tin về chủ quyền của mình với quốc tế, thì các bản đồ trên mạng cập nhật từ các nguồn khác là điều dễ hiểu. Vì thế, Việt Nam cần thiết lập mạng lưới thông tin thông báo chính thức cho cộng đồng quốc tế và các doanh nghiệp về bản đồ và chủ quyền quốc gia. Điều này hoàn toàn có lợi. Vì thông tin xác thực, đúng sự thật sẽ được thế giới sử dụng. Những người tiếp cận nhiều nguồn thông tin khác nhau trên thế giới sẽ có cách nhìn đúng.

    Đồng tình với quan điểm trên, nhiều người đặt vấn đề: các cơ quan chức năng trước khi nghĩ đến việc bán được các loại bản đồ, cần phổ biến miễn phí các loại bản đồ thông dụng, dễ truy cập về Việt Nam trên mạng Internet. Đây vẫn là

    công cụ tìm kiếm nhanh nhất, tiện dụng nhất và phổ biến rộng rãi nhất toàn thế giới. Cần xem đây là một nội dung cực kỳ quan trọng trong kế hoạch xây dựng Chính phủ Điện tử, một công cụ lợi hại trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Những bản đồ phổ biến rộng về địa hình, hành chính, mạng lưới giao thông, các điểm du lịch, danh thắng… còn là cách quảng bá thông tin nhằm thu hút du khách nước ngoài và các nhà đầu tư. Tất nhiên, muốn đưa thông tin đúng đắn về Việt Nam đến với thế giới, bên cạnh các bản đồ bằng tiếng Việt, nhất thiết phải có loại ghi chú bằng tiếng Anh - ngôn ngữ thông dụng nhất trên thế giới hiện nay.

    Công cụ và mục tiêu

    Ông Igor Ashmanov cũng chỉ ra những yếu tố nền tảng của chủ quyền số quốc gia. Nó bao gồm thuật toán mã hóa riêng của quốc gia, có các thiết bị mạng riêng, có bộ vi xử lý riêng, hệ thống định vị địa lý và hạ tầng thông tin Internet quốc gia... Ông khẳng định đây là những công cụ giúp Việt Nam cạnh tranh với nước ngoài. Đây cũng là cơ sở để phát triển Chính phủ Điện tử tại Việt Nam và là bước quan trọng trong việc xây dựng chủ quyền số quốc gia. Tuy nhiên, cần lưu ý là những quốc gia mạnh đang nỗ lực phát triển các điều kiện cần thiết để bảo vệ chủ quyền số như Mỹ, Nga, Đức, Pháp hay Trung Quốc… cũng đều xác định công việc này không thể làm dễ dàng, gấp rút trong ngày một, ngày hai.

    Ông Nguyễn Trọng Đường, Vụ trưởng Vụ CNTT khẳng định Bộ TTTT đang hoàn chỉnh xây dựng cơ chế chính sách giúp các công ty trong nước phát huy, chiếm lĩnh thị trường, dịch vụ nội dung trên Internet, phù hợp với tính cách văn hoá Việt. Từ đó thông tin về Việt Nam sẽ được cung cấp xác thực hơn. Chủ quyền số của Việt Nam được đảm bảo vững vàng hơn.

    Định hướng phát triển trong CNTT là thúc đẩy mạnh hơn nữa nội dung số nhưng phải giữ vững chủ quyền Việt Nam trên Internet.

    ID: B1009_6