• Thứ Ba, 05/04/2011 15:47 (GMT+7)

    Cải cách hành chính & ứng dụng CNTT Việc nào làm trước?

    Diễm Thu
    Cải cách hành chính (CCHC) nhằm đơn giản hoá thủ tục hành chính, thay đổi phương thức làm việc của cơ quan hành chính. Ứng dụng CNTT là để tăng năng suất, giảm chi phí hoạt động…

    Hai nhiệm vụ, một mục đích

    Nói đến xây dựng CPĐT không thể không nhắc đến vai trò của CNTT. Ông Chu Xuân Trường, Giám đốc Sở TTTT tỉnh Điện Biên cho rằng, CNTT có vai trò như một công cụ giúp tăng năng suất lao động, giảm chi phí hoạt động. Trong CCHC, CNTT góp phần tự động hóa, đơn giản hóa các quy trình, thủ tục hành chính, tạo ra phong cách lãnh đạo, làm việc mới, cải tiến các hình thức cung cấp dịch vụ công.

    CCHC và xây dựng CPĐT đều chung một mục đích là nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc, nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin quản lý điều hành. Thế nhưng, lâu nay, khi nói đến ứng dụng CNTT trong CCHC, đã xảy ra những tranh cãi xoay quanh câu hỏi: Ứng dụng CNTT trước hay CCHC trước? Thậm chí một trong những nguyên nhân vẫn được nêu lên sau các chương trình tin học hóa bất thành là do chưa có CCHC, từ đó các quy trình không được chuẩn hóa dẫn đến không thể ứng dụng CNTT. Quan sát ở nhiều địa phương cho thấy, hầu hết các địa phương thường chờ CCHC hoàn thiện mới triển khai ứng dụng CNTT, dù ai cũng thấy không biết đến khi nào thì CCHC xong. Thực tế cũng cho thấy, chưa có nơi nào quy chuẩn được các thủ tục hành chính để ứng dụng CNTT.

    Nói về thực trạng này, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc Sở TTTT tỉnh Quảng Ngãi, chia sẻ: “Từ trước đến nay do chưa đồng bộ nên “ai lo việc nấy”. Còn tại nội bộ các đơn vị thì cũng có nhiều ý kiến: phải cải cách quy trình trước, rồi mới ứng dụng CNTT. Có nơi lại nói ngược lại”… Quả vậy, việc CCHC vốn là nhiệm vụ của Sở Nội vụ trong khi Sở TTTT chịu trách nhiệm với các chương trình ứng dụng CNTT. Từ trước đến nay, các cơ quan chuyên trách này hầu như không có sự liên kết để thúc đẩy phát triển song song.

    Điều này đang giảm hiệu quả công việc của cả 2 bộ phận CCHC và ứng dụng CNTT. Chẳng hạn, tại Điện Biên, đến nay, 100% cán bộ đã được cấp hộp thư điện tử nhưng theo đánh giá của ông Trường, hiệu quả sử dụng thư điện tử trong công việc còn thấp. Đánh giá về kết quả của CCHC trong thời gian qua, ông Trần Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Nội vụ viết trên Tạp chí Cộng Sản rằng: “... Việc thực hiện cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông” (là một trong những nội dung của CCHC) còn những hạn chế như: hồ sơ tồn đọng kéo dài, công chức chưa thạo việc gây phiền hà cho nhân dân; cơ chế thiếu đồng bồ, thủ tục giải quyết một số loại hồ sơ hành chính bị cắt khúc theo cấp hành chính, chưa tạo thành quy trình giải quyết thống nhất từ Trung ương đến địa phương; phối hợp trong giải quyết hồ sơ giữa các cấp, các ngành còn nhiều thiếu sót; thủ tục hành chính không cập nhật kịp thời các quy định mới…”. Như vậy, phải CCHC trước hay ứng dụng CNTT trước…?

    Mối quan hệ tương hỗ

    Ông Chu Xuân Trường

    Bà Rịa – Vũng Tàu đã chọn một cách giải quyết cho CCHC. Năm 2007, UBND Tỉnh phê duyệt việc triển khai ứng dụng CNTT trong thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại các huyện, thị xã, thành phố để hình thành một cửa điện tử cấp huyện. Theo ông Nguyễn Văn Trừ, Giám đốc Sở TTTT Bà Rịa - Vũng Tàu, sau một thời gian đi vào hoạt động, “một cửa điện tử” đã phát huy được vai trò mà “một cửa” thông thường không có ứng dụng CNTT không thể đạt được. Chẳng hạn, hệ thống xếp hàng tự động tạo công bằng cho công dân và tổ chức khi giao dịch, tránh trường hợp hồ sơ đến sau nhưng được giải quyết trước; các hồ sơ giao dịch đều được nhập vào hệ thống CNTT và kèm theo phiếu lấy số thứ tự vì vậy dễ kiểm soát hồ sơ, khó có hồ sơ “ngoài luồng” được chèn vào; hệ thống Camera IP hỗ trợ lãnh đạo quan sát thái độ phục vụ của cán bộ, công chức khi giao dịch với công dân. 

    Ông Nguyễn Mạnh Hùng
    Nói về ứng dụng CNTT và CCHC, ông Trường cho rằng: “CCHC và ứng dụng CNTT có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ, không thể tách rời và cần được thực hiện đồng thời. Qua thực tiễn 10 năm thực hiện đề án CCHC giai đoạn 2001 – 2010 tại Điện Biên, CNTT có vai trò hết sức quan trọng trong việc CCHC và hiện đại hóa nền hành chính, hướng đến CPĐT. “Mục tiêu của CCHC thường tập trung vào các lĩnh vực: Cải cách tổ chức bộ máy hành chính, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức và cải cách tài chính. CNTT có thể tham gia vào tất cả các lĩnh vực của CCHC nhưng vai trò của CNTT được thể hiện rõ nhất khi tham gia vào cải cách các quy trình, thủ tục hành chính và phát triển đội ngũ cán bộ công chức”. 

    Ông Nguyễn Văn Trừ

    Ông Trừ cũng đồng tình, cho rằng, “công chức điện tử” là người vận hành hệ thống CNTT. Nếu không có người vận hành, coi như hệ thống “chết”, không thể đạt được mục tiêu CCHC. Thế nhưng, để đảm bảo công chức tương tác với hệ thống CNTT, ngoài việc hệ thống đó phải đảm bảo chất lượng và các lợi ích thiết thực, cần có những quy định, quy chế, mệnh lệnh hành chính tác động đến cán bộ, công chức nhằm thay đổi thói quen làm việc thủ công thành làm việc trên hệ thống CNTT. Cũng có khi công chức không muốn sử dụng hệ thống CNTT để tránh minh bạch trong thủ tục hành chính, ảnh hưởng đến lợi ích cục bộ… Khi đó, CCHC hỗ trợ lại CNTT, làm tăng giá trị CNTT.

    Thay lời kết

    Đổi mới và cải cách là quá trình diễn ra liên tục. Như vậy, không thể chờ CCHC xong rồi mới ứng dụng CNTT. Trái lại, CNTT cũng luôn phát triển. Hai việc này không tách rời nhau. “Nếu quan niệm “CCHC trước rồi mới ứng dụng CNTT” còn tồn tại ở nhiều địa phương, là do trình độ nhận thức chưa đầy đủ của một bộ phận cán bộ”, theo ông Trường.

    Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, ông Trừ nói: “Ngay sau khi áp dụng các quy trình xử lý nghiệp vụ hiện tại của Sở Nội vụ lên hệ thống phần mềm văn phòng điện tử, chúng tôi nhận thấy một số bước trong quy trình có thể được cắt bỏ để đơn giản hơn. Lãnh đạo Sở Nội vụ đã quyết định thực hiện luôn việc điều chỉnh này và cấu hình nó trên hệ thống phần mềm. Từ đó Sở TTTT và Sở Nội vụ đã phối hợp với nhau và nhận thấy giải pháp CNTT có tác dụng giúp thúc đẩy quá trình CCHC, như làm rút ngắn các quy trình, thủ tục… Ngược lại từ thực tế vận động của thủ tục hành chính, hệ thống phần mềm sẽ được cấu hình, điều chỉnh để hiệu quả hơn. Đương nhiên, để làm được điều đó đòi hỏi hệ thống phần mềm phải được thiết kế mềm dẻo, có khả năng đáp ứng tức thời các nhu cầu thay đổi của quy trình thủ tục hành chính. Như giải pháp mà chúng tôi đang ứng dụng cho phép cấu hình lại hệ thống mỗi khi có thủ tục thay đổi chỉ trong khoảng 30 phút”.

    Còn tại Quảng Ngãi, trong cuộc họp tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 58 của UBND tỉnh vừa mới diễn ra, ông Hùng cho biết ban lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong các CQNN. Điều này đồng nghĩa với việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong CCHC.

    Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã triển khai đồng bộ các giải pháp Văn phòng điện tử và Một cửa điện tử cho hầu hết các sở ban ngành và huyện thị. Có 26/33 sở ban ngành được triển khai Văn phòng điện tử. Công văn của các đơn vị này được xử lý và lưu chuyển liên thông với nhau giúp giảm đáng kể chi phí khi chuyển văn bản giấy. Có 82/82 xã được triển khai giải pháp Một cửa điện tử và việc liên thông các thủ tục hành chính từ cấp xã lên huyện cũng đang được xúc tiến, dự kiến đến cuối năm 2010 sẽ hoàn thành liên thông trên quy mô toàn tỉnh.

    Bà Rịa – Vũng Tàu cũng đang triển khai hệ thống cổng thông tin điện tử để cung cấp các dịch vụ công qua mạng cho người dân và doanh nghiệp.

     

    ID: B1011_30