• Thứ Tư, 07/01/2004 15:42 (GMT+7)

    Đào tạo trực tuyến và cổng đào tạo trực tuyến

    Đối với Việt Nam, trong khi Internet chưa mang lại những lợi ích vượt trội cho nền kinh tế, thì ít nhất nó cũng có thể mang lại những lợi ích to lớn cho việc dạy và học. Nếu quan tâm đến e-learning (đào tạo trực tuyến) đúng mức, chúng ta có quyền hi vọng nền giáo dục Việt Nam sẽ được cải thiện và phát triển nhanh chóng, đáp ứng kịp thời nhu cầu đào tạo nhân lực của thời kỳ mới.

    Dự án "Cổng đào tạo trực tuyến" (e-learning portal) - một hình thức cao của đào tạo trực tuyến - là nỗ lực của FPT để phát huy tác dụng của loại hình này.

    Tại sao lại e-learning?

    Trong mấy năm qua, chúng ta nghe nói nhiều đến e-learning. Một số cá nhân và tổ chức đã cố gắng truyền bá hình thức đào tạo này. Điển hình là Website Truongthi (www.truongthi.com.vn), nơi cung cấp dịch vụ huấn luyện thi đại học thông qua việc cung cấp các đề thi, lời giải cho học sinh trên mạng Internet. Vào tháng 9-2002, Trung tâm CNTT e-learning Việt Nhật với số vốn đầu tư ban đầu là 650.000 đô la Mỹ cũng đi vào hoạt động, cho phép học viên của Trung tâm này có thể theo học các chương trình CNTT của Nhật Bản từ TP.HCM...

    Tuy nhiên, có thể thấy, e-learning chưa trở thành một công cụ đào tạo thực tiễn quan trọng tại Việt Nam. Hầu hết các trường đại học không có thư viện điện tử, không có giáo trình điện tử, không có, hoặc có băng thông Internet ở mức quá thấp. Mặc dù Internet đang thay đổi tư duy của cả nhân loại, nhưng ở Việt Nam, nó vẫn chưa lay chuyển được sức ì của nền giáo dục truyền thống: chúng ta vẫn hành động như thời kỳ đất nước còn đóng cửa.

    Và chúng ta cũng chẳng có thói quen lo lắng khi thấy thế giới thay đổi. Trong mấy năm gần đây, e-learning là lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng cao nhất tại thị trường Mỹ. Năm 2002, thị trường e-learning của Trung Quốc tăng trưởng 290%, đạt mức cao nhất thế giới. Tại Singapore, 87% các trường đại học đã tổ chức đào tạo trực tuyến. Cũng có thể lấy Hàn Quốc làm ví dụ để tham khảo: tháng 3-2001, chính phủ Hàn Quốc cho mở 9 cyber universities; cùng thời gian này, khoảng 150 các trường ĐH khác có chương trình đào tạo trực tuyến; khoảng 10.000 trường phổ thông được trang bị Internet tốc độ cao; có khoảng 2.000 tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo qua mạng, với nhiều cổng đào tạo (e-learning portal) quy mô lớn. Thị trường e-learning của Hàn Quốc đã đạt 250 triệu USD vào năm 2000, dự kiến sẽ tăng tới 2,9 tỷ USD vào cuối năm 2005. Có được sự tăng trưởng này là nhờ chính sách nền kinh tế định hướng theo Internet của chính phủ Hàn Quốc. Đất nước này hiện có 25 triệu người sử dụng Internet, chiếm 68% dân số trong lứa tuổi từ 10 đến 64; 83% số người sử dụng tại nhà và 89% số người sử dụng tại công sở có kết nối Internet tốc độ cao. Các chiến lược gia Hàn Quốc đều tin rằng, nếu bạn định hướng sử dụng sức mạnh của Internet, tức là bạn đi đúng hướng.

    Đối với Việt Nam, trong khi Internet chưa mang lại những lợi ích vượt trội cho nền kinh tế, thì ít nhất nó cũng có thể mang lại những lợi ích to lớn cho việc dạy và học.

    Nhû̃ng Cơ Hội Mới Nhờ E-Learning 

    Cơ hội học tập mới chưa từng có cho sinh viên

    Với e-learning, sinh viên (SV) có cơ hội tiếp cận với nhiều giáo trình được cập nhật trên phạm vi toàn thế giới. SV cũng có quyền lựa chọn khóa học phù hợp, thời gian học phù hợp, phương pháp học phù hợp. Qua e-learning, SV có cơ hội rèn luyện nhiều kỹ năng như kỹ năng viết, giao tiếp quốc tế... Nhờ Internet, SV dễ dàng mở rộng các mối quan hệ với các thầy giáo và bạn bè trên toàn thế giới. SV cũng có thể lấy các chứng chỉ quốc tế một cách ít tốn kém nhất.

    Cơ hội học tập cho những người đang làm việc

    Những người đang công tác rất khó thu xếp thời gian để theo học các khoá trên lớp, nay có thể đăng ký học qua mạng, với thủ tục đăng ký đơn giản, dễ lựa chọn các khoá học phù hợp yêu cầu, dễ thu xếp thời gian, tiết kiệm được chi phí...

    Môi trường làm việc mới cho các giáo viên

    Giáo viên có cơ hội cập nhật, bổ sung các giáo trình, tài liệu giảng dạy nhờ e-learning. Ngày nay, giáo viên có thể và nên mở rộng môi trường làm việc của mình từ chỉ dạy trên lớp (off-line) sang dạy qua mạng (on-line). Với môi trường e-learning, giáo viên có điều kiện nâng cao hiệu quả giảng dạy nhờ không tốn chi phí lớp học, chi phí in giáo trình, số lượng học viên không giới hạn, đặc biệt rất thuận tiện trong việc hướng dẫn các nghiên cứu sinh làm luận án trên đại học.

    Công cụ tốt giúp các tổ chức, DN đào tạo nhân viên

    Với những tổ chức, DN nằm trên địa bàn phân tán, việc tổ chức đào tạo cho nhân viên rất khó khăn và tốn kém. e-learning có thể giúp họ tiết kiệm được các chi phí như: đi lại, ăn ở, in giáo trình, giáo viên... Ngoài ra, với công cụ quản trị cơ bản của các cổng đào tạo (e-learning portal), tổ chức, DN có thể quản lý được kế hoạch, chỉ tiêu, chất lượng và hiệu quả của công tác đào tạo.

    Cơ hội to lớn đối với các quốc gia đang phát triển

    Thông qua e-learning, nền giáo dục Việt Nam có cơ hội tiếp cận nhanh với những giáo trình mới, tri thức mới; tiếp cận được nhiều phương pháp đào tạo mới; tiết kiệm được nhiều nguồn lực đào tạo; tiếp cận được với các tiêu chuẩn quốc tế (như các chứng chỉ chuyên môn được công nhận quốc tế).

    Khái niệm “E-Learning Portal”

    Ở Việt Nam hiện nay mới chỉ có một số e-learning Website mà chưa có e-learning portal (cổng đào tạo trực tuyến). Để dễ hiểu, chúng ta có thể hình dung, Website như một cửa  hàng (shop), còn portal như một siêu thị (supermarket). Một e-learning Website có thể gọi là e-learning portal, nếu có các đặc điểm sau:

    • Có nhiều hơn một tổ chức cung cấp các nội dung khoá học (Content Providers).

    • Nếu nội dung các khoá học chỉ do một tổ chức (ví dụ một trường ĐH lớn) cung cấp thì đó vẫn chỉ là Website riêng của tổ chức này, chứ không phải là e-learning portal đúng nghĩa.

    • Có sự tham gia của các tổ chức cấp chứng chỉ trực tuyến  có uy tín quốc tế (On-line Certification Providers).

    • Có sự tham gia của các tổ chức cung ứng dịch vụ đào tạo trực tuyến (e-learning Service Providers).

    • Áp dụng công nghệ quản lý cổng đào tạo trực tuyến LMS (Learning Management System).

    Ngày nay, khi số lượng Website trên thế giới đã là con số cực lớn, việc giới thiệu các Website nhỏ, đơn lẻ đến khách hàng là công việc khó khăn, tốn kém và đôi khi là vô vọng. Vì thế xu hướng chung là người ta mở các e-learning Website trong các e-learning portal, cũng giống như xu hướng mở các shop bên trong siêu thị để tận dụng những dịch vụ cơ bản có sẵn ở đây, cũng như dễ dàng giới thiệu, quảng cáo đến khách hàng.

    Xây dựng e-learning portal đòi hỏi cao về cơ sở hạ tầng CNTT, về công nghệ cũng như về quản lý, nhưng bù lại, đây là hình thức phát huy mạnh mẽ tác dụng của đào tạo trực tuyến, đem lại nhiều lợi ích nhất cho người tham gia, và do đó, là một mục tiêu ta cần hướng tới.

    Lời Kết

    Để đưa e-learning trở thành công cụ đào tạo thực tiễn quan trọng tại Việt Nam, đóng góp tích cực cho việc đào tạo đội ngũ chuyên gia trình độ cao, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chúng ta cần nhiều nỗ lực tổng hợp. Ngoài các vấn đề chiến lược ở cấp quốc gia mà Bộ GDĐT và Bộ BCVT cần định hướng để khai thác sức mạnh của Internet nhằm nâng cao hiệu quả của công tác dạy và học, các tổ chức đào tạo, đặc biệt là các trường  cần sớm triển khai các chương trình đào tạo trực tuyến, song song với các chương trình đào tạo trên lớp. Các công ty hoạt động trong lĩnh vực ICT cần chú trọng đầu tư phát triển thị trường e-learning tại Việt Nam.

    Hoàng Minh Châu

    Phó tổng qíam đốc FPT

    ID: B0307_28