• Thứ Sáu, 16/01/2004 09:27 (GMT+7)

    CNTT tiếp sức cho nghệ thuật nhiếp ảnh

    Mùa thu Hà Nội, với mùi hương và cảnh sắc rất riêng, dễ gợi nỗi đam mê cho các nghệ sĩ và công chúng yêu nghệ thuật nhiếp ảnh. Có lẽ vì thế, anh Võ Thanh Tùng đã chọn thời điểm này (31/7 - 6/8/2003) cho phòng trưng bày ảnh nghệ thuật “Một thoáng quê hương” của mình tại 29 Hàng Bài, Hà Nội.
    Bạn đọc PC World VN đã từng biết đến anh, một nhạc sĩ am tường việc sử dụng CNTT trong hoạt động âm nhạc của mình (PC World B - số 2/2002, trang 34). Nhưng với người nghệ sĩ đa tài này, CNTT và kỹ thuật số còn giúp anh đem đến cho ta những rung động thẩm mỹ mới lạ trong lĩnh vực nhiếp ảnh.

    Có khoảng 60 bức ảnh nghệ thuật được anh chọn ra trưng bày trong số các tác phẩm của mình, thực hiện suốt 20 năm từ những chuyến công tác, giảng dạy âm nhạc ở các địa phương. Nếu ở lĩnh vực âm nhạc, việc ứng dụng CNTT của anh chỉ dừng ở mức khiêm tốn, giới thiệu công trình nghiên cứu “Nhạc khí dân tộc Việt” bằng sách và đĩa CD ROM, thì ở lĩnh vực nhiếp ảnh, anh đã tiến xa hơn, sử dụng phần mềm Photoshop tẩy rửa các tấm phim mốc, hay tạo màu và thay đổi độ phân giải, cường độ ánh sáng, màu sắc... cho từng bức ảnh của mình. Và thật kỳ diệu, nhờ đó anh đã tái tạo lại những bức ảnh nghệ thuật, làm nổi bật trên bố cục sẵn có một nội dung và ý tưởng sáng tạo nghệ thuật, mà không có sự tiếp sức của CNTT có lẽ đã bị chìm mờ đi.

    Bức “Vũ điệu của rừng”, người nghệ sĩ ở tư thế ngửa nhìn trời giữa rừng cao su bạt ngàn, với những thân cây mảnh mai, khô gầy và các tán lá lao xao. Phần mềm Photoshop đã giúp anh tạo ra những vạt ánh sáng lung linh trên từng thớ gỗ, mấu mắt, tương phản với màu đen ở phía ngược sáng. Sắc lá cũng thay đổi khi mờ khi ảo, chuyển gam từ đỏ - vàng - đen đan xen, hòa quyện rất tự nhiên. Đặc biệt nền trời ở vùng tím nhạt như có bụi sương mờ phủ. Tất cả tạo nên sức rung động mỹ cảm như ta nhìn con công đang múa giữa trời chiều, yên bình, thơ mộng. Cũng như vậy, các bức “Nắng chiều”, “Êm ả hoàng hôn”, “Rừng nguyên sinh nhiệt đới”... Sự can thiệp của kỹ thuật số đã cho phép tác giả làm tăng chiều sâu của bức ảnh, tạo ra những khối màu tương phản hay vạt sáng lạ, khiến người xem bừng lên nỗi khát thèm chiêm ngưỡng vẻ đẹp hoang sơ ở những miền đất lạ, dẫu cùng một chủ đề hoàng hôn, mà vẫn không hề nhàm chán.

    Tôi rất hứng thú với các bức ảnh có nội dung đặc tả hiện thực của đời sống, giống như các bức tranh tiêu đề dòng hội họa cổ điển Nga (Repin, Levitan...). Ở đây sự trợ giúp của phần mềm Photoshop đã cho anh điều kiện khắc đậm thêm chủ đề của nội dung hiện thực bằng sự đột phá bởi các điểm nhấn độc đáo. Ở bức “Tảo tần” là mép lở của bãi cát bồi và những dấu chân đi men theo mép cát lở của hai người đàn bà mải miết gánh gồng về nơi xa vô định. Bức “Đồng hành”, với nghệ thuật chụp hình ngược sáng những chú bé đồng hành với con bò, nổi bật trên nền đất nhuộm nắng hoàng hôn và điểm nhấn là những vòng xoáy lạ trên mặt đất làm ta ngỡ ngàng, ngây ngất rồi lại chợt đăm chiêu suy ngẫm về một cái gì tưởng vu vơ mà đang hiện hữu. Bức “Về với biển xanh” có dấu ấn của sự can thiệp bằng kỹ thuật số rõ nhất là những con sóng bạc đầu tiếp nối với bãi cát lô xô. Những con người nhỏ bé đứng giữa làn ranh giới của hai đối tượng thiên nhiên ấy không rõ mặt mà sao ta vẫn thấy ở họ ngời lên ánh mắt đam mê trước vẻ đẹp kỳ vĩ... Có khoảng gần 20 bức thuộc nhóm này, mỗi bức là một sự khám phá với người xem.

    Ở góc độ người làm CNTT, tôi chưa thật hứng thú lắm với các bức ảnh chân dung. Có lẽ cái đẹp nghệ thuật ở đây nếu có, đều do tự thân bức ảnh nguyên gốc, còn sự can thiệp của kỹ thuật số là quá đơn giản chăng?
    Xin chúc mừng anh, người nghệ sĩ đa tài, đạt những thành công bước đầu trong việc ứng dụng CNTT vào nhiếp ảnh!

    Hà Nội, thu 2003.

     

     

    ID: B0309_24