• Thứ Sáu, 27/02/2004 10:29 (GMT+7)

    Thiệp xuân 2002 - Hồn dân gian từ .. máy tính

    Phong cách thiệp Xuân Nhâm Ngọ và chuyện kết hợp cây bút vẽ với... chuột, bàn phím trong quá

    Từ 'Kiến' đến... 'Dế', 'Sắc màu',...
    Nếu một năm trước nhắc đến thiệp, người ta chỉ nhớ 'người anh cả' Kiến Vàng thì năm nay, tại các nhà sách, những tên tuổi như Ý Ngọc, Lĩnh Nam, Đức Quyền, VietStyle, KT... gây chú ý với các phong cách riêng biệt, không 'đụng hàng'. Xuất hiện không nhiều song những nhà làm thiệp trong nước vẫn tạo được thế đứng vững chắc, góp phần không nhỏ cho cuộc 'quyết chiến' với thiệp ngoại của Mỹ, Canada, Malaysia, Hàn Quốc và nhất là của Trung Quốc.
    Khảo sát tại các nhà sách trong TP.HCM, các 'phố' thiệp trước Nhà Thờ Đức Bà, Bưu Điện quận 5, Bưu Điện Gia Định..., có thể thấy thiệp trong nước đang chiếm dần ưu thế về giá: dao động khoảng 2.500-30.000 đồng tuỳ kích cỡ, so với các loại thiệp Mỹ, Malaysia, Canada có giá từ 10.000 đến 100.000 đồng. Tuy nhiên, các loại thiệp Hàn Quốc, Trung Quốc lại có giá rất 'mềm', từ 3.000 đồng trở lên, đi kèm với hình thức nội dung khá trẻ trung, nên đang là đối tượng cạnh tranh gay gắt nhất với thiệp trong nước. Trên thị trường còn một dạng thiệp 'chợ' mẫu mã đơn điệu, được sản xuất hàng loạt tại các cơ sở sản xuất nhỏ, mặt thiệp thường được mạ màu óng ánh, bế nổi và giá bán cực rẻ: chỉ khoảng 1.500-2.000đ/thiệp. Mặt hàng này dĩ nhiên không thể cạnh tranh với những 'tên tuổi' thiệp mang phong cách riêng.
    Thị trường thiệp trong nước được phân thành hai loại khá rõ rệt: loại phục vụ quanh năm tại các nhà sách, điểm bán thiệp với chỉ một số ít tên tuổi đã kể; và loại thời vụ, thường vào mùa Giáng Sinh, Tết Dương lịch, Tết cổ truyền, ngày kỷ niệm thành lập của các công ty, v.v... Thị trường thứ hai thầm lặng hơn nhưng tham gia vào không chỉ có các nhà làm thiệp tên tuổi mà còn có rất nhiều công ty mỹ thuật ứng dụng, tư vấn kiến trúc vốn chưa từng bán thiệp ra thị trường, như: Dế Mèn, Sắc Màu, D&T, Ngọc Châu... Thậm chí nhiều nhà in cũng 'nhúng' vào thị trường này.

    Làm sao tạo nên hồn của thiệp?

    Bút vẽ + máy tính cá nhân là công thức chung tạo nên tên tuổi của các nhà làm thiệp đang có mặt trên thị trường. Dù hình ảnh trên thiệp thuần tuý là sáng tạo mỹ thuật của hoạ sĩ hay người tạo mẫu, những nhà làm thiệp chuyên nghiệp đều công nhận không thể không có vai trò của các phần mềm xử lý ảnh và chương trình đồ hoạ chuyên nghiệp trong quá trình hình thành một tấm thiệp.
    Bà Ngọc Yến, giám đốc công ty Ý Ngọc có thương hiệu thiệp cùng tên cho biết: 'Trước đây, Ý Ngọc thường tập trung vào các sản phẩm catalogue, lịch, sách hội hoạ của các Gallery. Hoạt động này góp phần giúp kỹ thuật viên đồ hoạ trong công ty trau dồi kỹ năng sử dụng các chương trình đồ hoạ bên cạnh khả năng mỹ thuật. Máy tính cá nhân giúp rất nhiều trong việc sửa những tranh quá cũ, làm cho đường nét rõ hơn, hoặc khôi phục lại màu sắc ban đầu của bức 'ảnh tranh' trước khi in. Và đến khi công ty có nhân viên được trang bị kiến thức chính quy tại Đại Học Mỹ Thuật, chúng tôi đã phát triển mạnh hơn sang lĩnh vực thiệp. Đó là từ đầu 2001...'.
    Ý Ngọc thường mua lại tranh của các hoạ sĩ, quét tranh vào để tạo nên hồn của tấm thiệp. Tiếp theo, các hoạ sĩ của công ty sử dụng máy tính bổ sung bố cục với các câu chữ, phông nền để hoàn chỉnh thiệp với tính mỹ thuật cao. Đầu năm 2002, người ta có thể nhận ra bộ thiệp lịch để bàn tranh Tết cổ truyền của Ý Ngọc giữa rất nhiều thiệp đang bày bán trên thị trường nhờ vào đặc tính dân gian và màu sắc ấm áp. Bà Yến cho biết thêm: 'Chúng tôi chuẩn bị trước 3 tháng cho mùa thiệp Xuân 2002. Lần này, Ý Ngọc may mắn 'bắt gặp' bộ tranh khắc thạch cao cảnh chúc tết ông bà, trồng nêu, ông đồ viết câu đối... trong một cuộc triển lãm của sinh viên Đại Học Mỹ Thuật và mua lại bản quyền để độc quyền sản xuất. Sau khi chỉnh sửa phông nền, màu sắc trên máy tính bằng chương trình PhotoShop, chúng tôi in thành thiệp trên giấy Conqueror của Mỹ, sản xuất trên công nghệ hiện đại nhờ không bị tẩm hoá chất, trông giống dạng giấy dó của Việt Nam nhưng dầy hơn. Hình ảnh xuất hiện trên giấy thô tạo nên 'chất' dân gian rõ rệt. Màu hình cũng rất ấm áp, trang trọng, không như in trên giấy thiệp thông thường'.

    Cùng chung tính cách dân gian, nếu thiệp Ý Ngọc mang nét sang trọng thì thiệp Lĩnh Nam đang được bày bán khá nhiều tại các nhà sách, có nét trẻ trung, vui tươi hơn. Lĩnh Nam là nhóm làm thiệp chuyên nghiệp thuộc công ty Tư Vấn Kiến Trúc Nam Việt, gồm 10 chàng trai, cô gái đều tốt nghiệp Đại Học Kiến Trúc TP.HCM. Anh Nguyễn Quốc Việt, 26 tuổi, một thành viên của nhóm cho biết: 'Thời sinh viên, các bạn khá 'bức xúc' khi thấy thiệp nước ngoài bày bán quá nhiều, hình ảnh tuy có đẹp nhưng... xa lạ từ ý tưởng đến lời chúc bằng tiếng nước ngoài in trên thiệp. Tuy vậy, hầu như lúc ấy chúng tôi vẫn chưa định hình sẽ làm gì trong chuyện này...'. Đến năm 1997, khi lứa sinh viên trong đó có nhiều thành viên của Lĩnh Nam được học môn ứng dụng tin học vào mỹ thuật thì các bạn mới thật sự tiến vào 'bước ngoặt' lớn. Năm 1998,họ ra trường và... nghĩ đến việc thực hiện ước mơ tạo dựng một thương hiệu thiệp Việt Nam. Thế nhưng mãi đến đầu 2001, thiệp Lĩnh Nam mới thật sự chuyên nghiệp hoá từ công tác thực hiện đến tiếp thị sản phẩm. Nhóm phân công cụ thể 3 người chuyên thực hiện các công tác đồ họa, bố cục thiệp bằng các chương trình CorelDraw, PhotoShop, Illustrator. Những người còn lại sẽ sáng tạo hình ảnh, ý tưởng trên giấy bằng đủ loại chất liệu màu nước, bút kim... như những hoạ sĩ thực thụ. Nhóm bố cục sẽ tạo thành thiệp từ những hình ảnh này sau khi quét vào. Đôi khi, các bạn còn mua thêm hình vẽ ngộ nghĩnh của các sinh viên mỹ thuật, kiến trúc khác...
    'Để đứng vững trong thị trường thiệp, nhà sản xuất không chỉ cần đa dạng hoá ý tưởng mà còn phải tự trau dồi kiến thức tin học, cập nhập liên tục các phiên bản mới của phần mềm đồ hoạ để theo kịp thời đại và sản xuất hiệu quả'. - anh Việt cho biết và tự tin kết luận: 'Chặng đường cạnh tranh với thiệp ngoại còn dài và chúng tôi chỉ mới bắt đầu...'

    Bích Ty

    ID: B0202_18