• Thứ Năm, 25/03/2004 10:51 (GMT+7)

    Hệ thống CADPRO cảnh báo tàu hỏa: Đất run, sinh ý tưởng

    Uuu... Uuu...! Đoàn tàu còn cách quãng đường ngang giao đường sắt và đường bộ  khoảng cách 400m. Tại cột đèn tín hiệu, hộp đèn vàng và đèn đỏ bật sáng nhấp nháy, chuông cảnh báo reo vang... Hệ thống tín hiệu cảnh báo tàu hỏa tự động này là sản phẩm của công ty Phần Mềm - Tự Động Hoá Thiết Kế CadPro.

    Dỡ bỏ giải pháp ngoại...
    Trên toàn hệ thống đường sắt Việt Nam có khoảng 1000 đường giao cắt chính thức giữa đường quốc lộ với tuyến đường sắt, cùng hàng ngàn điểm giao cắt không chính thức khác. Vì vậy, hệ thống cảnh báo tàu hoả nổi lên thành một nhu cầu cấp thiết của ngành đường sắt. Hàng năm, ngành đã phải chi phí không nhỏ cho hệ thống cảnh báo thủ công: xây một trạm đường ngang, tổ chức đội ngũ nhân viên trực tàu tại các điểm giao cắt này. Mặt khác, các hệ thống cảnh báo tàu hoả của nước ngoài được nhập với giá rất cao. Trước đây, Tổng Cục Đường

    Sắt phải nhập hệ thống cảnh báo với giá khoảng 180 triệu đến 200 triệu đồng cho một hệ tại một đường ngang...

    Theo TS Phạm Hồng Quang, công ty CadPro, ngành đường sắt đã từng sử dụng giải pháp cảm biến từ của một công ty Áo. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, hệ thống của Áo đã phải dỡ bỏ vì điều kiện của Việt Nam khá phức tạp: nhiều loại phương tiện giao thông qua đường ngang (từ các phương tiện cơ giới như ô-tô, xe công nông, xe máy cho đến các phương tiện thô sơ như xe đạp, xe bò...)  đã gây nhiễu, tạo nên những tín hiệu cảnh báo nhầm.

    Một giải pháp khác đơn giản hơn, dựa trên nguyên tắc "mạch điện đường ray", cũng đã được sử dụng. Giải pháp này dựa trên nguyên tắc đặt các tiếp điểm tại điểm giao tiếp giữa hai thanh ray, khi đoàn tầu đi qua bánh tàu sẽ nối hai tiếp điểm đó. Tín hiệu chập mạch được đưa tới hệ thống cảnh báo. Theo ông Quang, hệ thống này đã được lắp đặt tại gần 100 điểm đường ngang nhưng cũng chỉ đạt được hiệu quả 50% vì môi trường khí hậu Việt Nam nóng, ẩm nên các tiếp điểm nhanh chóng bị ô-xy hoá, sự tiếp xúc kém dần nên hoạt động kém dần hiệu quả.

    Giải pháp quang học cũng đã được thử nghiệm, nhưng dường như cũng chưa giải quyết hoàn hảo các vấn đề môi trường, sự gây nhiễu và những tác động của người dân sống trong môi trường xung quanh gây ra...

    Tín hiệu địa chấn và... công nghệ nhúng
    Ý tưởng mới CadPro: nhận biết tín hiệu tàu hoả thông qua các xung động địa chấn, bằng cách sử dụng một thiết bị thu được chôn sâu dưới lòng đất khoảng 1m. Khi đoàn tầu đi qua, thiết bị sẽ thu nhận tín hiệu xung động đó và đưa tới hệ thống máy tính xử lý trung tâm phân tích, đưa ra cảnh báo bằng tín hiệu đèn và tín hiệu âm thanh. Dường như đó là một giải pháp khả thi để loại bỏ được sự tác động của khí hậu, của môi trường và cả tác động của con người?

    Hệ thống cảnh báo tàu hoả của CadPro dùng công nghệ nhúng làm nền tảng xử lý tín hiệu nhận được từ bộ cảm ứng địa chấn, giải quyết được nhiều bài toán phức tạp trong thực tế như đường chia nhánh giao cắt với đường quốc lộ; sự thay đổi tốc độ của tàu; tàu dừng lại khi chưa qua đường ngang; các tuyến đường ngang gần ga...

    Sản phẩm này cũng có tính năng mở để không ngừng thích nghi với thực tế các tuyến đường thường xuyên phải duy tu bảo dưỡng, cơ sở hạ tầng (như đường cáp điện) chưa đầy đủ, sự hay thay đổi trong các quy định, quy chuẩn trên các tuyến đường ngang... Mặt khác, một số giải pháp cũng được đưa ra như giải pháp nguồn điện; giải pháp để hệ thống hoạt động đảm bảo trong môi trường nắng mưa khắc nghiệt; sự tiện lợi trong quy trình bảo trì, bảo dưỡng; sự mềm dẻo có thể đáp ứng được sự thay đổi về các quy chuẩn hay quy định về cảnh báo tàu trên các tuyến đường ngang của ngành đường sắt...

    Về giá cả, sản phẩm CadPro rẻ hơn: hệ thống có giá khoảng 100 triệu đồng/một điểm lắp đặt (50 triệu đồng cho phần mềm; 50 triệu đồng cho chi phí đường dây, đèn tín hiệu). Hơn nữa, được thiết kế và sản xuất tại Việt Nam nên việc sửa chữa, bảo trì, bảo dưỡng hệ thuận lợi hơn nhiều so với các sản phẩm ngoại nhập.

    Tháng 12/2001, ngành đường sắt đã thử nghiệm thành công hệ thống cảnh báo mới do CadPro sản xuất. Ba tháng sau, có 13 điểm đã được đặt hàng và đưa vào sử dụng...ÿ

    Quân Thành - Kim Long

     

    ID: B0205_38