• Thứ Ba, 27/04/2004 16:16 (GMT+7)

    Dịch vụ thuế qua mạng - Ý tưởng đẹp, nhưng phải chờ

    Thực hiện các dịch vụ hành chính thông qua internet là một cuộc trường chinh đầy thách đố. Có thể khởi đầu bằng việc tổ chức đưa đầy đủ các thủ tục hành chính lên mạng để người thi hành, người thụ hưởng đều dễ tiếp cận?

    Đối với ngành Thuế Việt Nam, việc cung cấp dịch vụ cho đối tượng nộp thuế là một công việc mới mẻ nhưng đang là nhu cầu cấp thiết của xã hội. Theo điều tra của ngành về nhu cầu cung cấp dịch vụ, với 2000 phiếu điều tra cho 50 tỉnh, thành thì 100% doanh nghiệp đề nghị cơ quan thuế cung cấp dịch vụ qua internet, 50% doanh nghiệp có khả năng kết nối để thụ hưởng dịch vụ này. Internet đang gợi mở những giải pháp hiệu quả để giải quyết bài toán dịch vụ công nói chung và bài toán phục vụ của ngành Thuế nói riêng.

    Ngành thuế muốn phục vụ người nộp thuế

    Thuộc Đề Án Tin Học Hóa Ngành Thuế đến năm 2005, Dự Án "Dịch vụ đối tượng nộp thuế trên mạng máy tính" đã chính thức khởi động từ tháng 5/2002. Theo kế hoạch phê duyệt, dịch vụ này sẽ đưa vào phục vụ từ tháng 1/2003, khởi động bằng việc cung cấp hệ thống các văn bản về thuế, tiếp đến cung cấp các thông tin về thủ tục thuế, thông tin tham khảo, và tiến đến mục tiêu quan trọng nhất là cung cấp các dịch vụ thuế qua mạng như: đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp hồ sơ thuế, nộp thuế...

    Dự án sẽ triển khai trên toàn ngành, bao gồm từ cấp trung ương, cấp tỉnh/thành phố đến cấp quận/huyện. Tổng Cục Thuế sẽ giữ vai trò là cơ quan tổng hợp, điều hành xử lý và cung cấp thông tin cho các cơ quan thuế địa phương theo đường mạng nội bộ và cho các đối tượng nộp thuế qua trang web của ngành thuế. Các Cục Thuế địa phương có nhiệm vụ xây dựng, quản lý kho cơ sở dữ liệu chứa đựng nội dung thông tin của các đối tượng nộp thuế trên địa bàn tỉnh/thành phố. Đồng thời, các Cục Thuế có chức năng cập nhật, trao đổi thông tin với kho cơ sở dữ liệu của Tổng Cục Thuế. Các Chi Cục Thuế quận/huyện sẽ kết nối vào mạng nội bộ ngành Thuế để khai thác thông tin.

    Trước mắt, dịch vụ sẽ thí điểm ở một số địa bàn lớn như TP. Hồ Chí Minh, Huế, Hà Nội với các đối tượng nộp thuế có khả năng kết nối mạng internet, sau sẽ mở rộng dịch vụ tới toàn dân.

    Ngay khi biết tin Tổng Cục Thuế sẽ triển khai dịch vụ này, rất nhiều doanh nghiệp đã bày tỏ sự vui mừng và nhiệt tình ủng hộ dự án. Một mặt vì các văn bản, chính sách về thuế là rất nhiều và phức tạp, thường xuyên có thay đổi và bổ sung, mặt khác do không có nguồn thông tin văn bản chính thức để đối chiếu nên giữa đối tượng nộp thuế và cơ quan thu thuế mỗi bên hiểu theo một cách, gây ra những khó khăn trong công tác thuế.

    Nhưng xem ra còn khó!

    Thể hiện quyết tâm tin học hóa ngành Thuế, tổng cục trưởng Tổng Cục Thuế, ông Nguyễn Văn Ninh đã khẳng định tại cuộc họp bàn về Đề Án Tin Học Hóa Ngành Thuế rằng: "Việc ứng dụng CNTT trong giai đoạn tới của ngành Thuế cần phải được chú trọng, đẩy mạnh và đầu tư thích đáng. Quản lý thuế không thể thiếu việc ứng dụng CNTT. Đặc biệt khi số lượng đối tượng nộp thuế gia tăng với các hình thức hoạt động phức tạp hơn thì việc ứng dụng CNTT vào công tác quản lý của ngành Thuế là không thể thiếu".

    Tuy nhiên với những người trực tiếp triển khai dự án, mọi sự không hẳn suôn sẻ như mong muốn.

    "Cho đến thời điểm hiện nay, dường như chỉ có bộ phận tin học là khởi động thực sự", bà Trương Hải Đường, trưởng phòng CNTT, Tổng Cục Thuế bức xúc giãi bày. Một loạt các vấn đề khác liên quan đến khâu biên soạn và tổ chức nội dung thông tin để đưa lên mạng vẫn nằm chờ trên văn bản. Nói là "nằm chờ" vì cho đến thời điểm cuối tháng 9 vừa rồi, Phòng Tin Học của Tổng Cục Thuế, nơi giữ vai trò tổ chức đưa các tệp văn bản lên mạng internet vẫn trong tình trạng "vườn không nhà trống" về cơ sở dữ liệu.

    Để hình dung về khối lượng các công việc phải làm đối với dự án, bà Đường đưa ra mô tả riêng về một loại dịch vụ trong dự án là cung cấp thông tin về thủ tục thu và nộp thuế. Để cung cấp dịch vụ này, trang web của ngành Thuế phải có đầy đủ những nội dung như: thủ tục về đăng ký, kê khai, thủ tục nộp, miễn giảm thuế, thủ tục hoàn và quyết toán thuế, thủ tục thanh kiểm tra và quản lý hóa đơn.... Đồng thời phải xây dựng một phương thức phục vụ trực tuyến với phần công cụ hỗ trợ tra cứu theo nhiều chỉ tiêu, đề ra phương án tổ chức cập nhật thông tin có chọn lọc và mang tính thời sự, có một bộ phận trả lời và giải đáp các thắc mắc...

    Với một bài toán mang tính tổng thể như vậy, chỉ Phòng Tin Học của Tổng Cục hiển nhiên không thể đáp ứng được các yêu cầu về mặt chuyên môn nghiệp vụ mà cần có sự phối hợp của các bộ phận chức năng khác.

    Đâu là trở ngại?

    "Thông thường khi đứng trước các dự án này, người ta chỉ nhìn thấy vai trò và công việc của Phòng Tin Học. Trong khi vấn đề về kỹ thuật lại không phải vấn đề chính", bà Đường phân tích. "Các dự án về CNTT không thể thực hiện được nếu như các bộ phận nghiệp vụ của Tổng Cục vẫn đứng ngoài cuộc, không đưa ra các yêu cầu về chỉ tiêu thông tin cụ thể và không xây dựng căn cứ pháp lý để làm cơ sở triển khai khi thông xe kỹ thuật".

    Là người tâm huyết với dự án này, bà Đường khẳng định: Phần khung kỹ thuật web có thể hoàn thiện ngay trong 3, 4 tháng, nhưng tổ chức nội dung thông tin để đưa lên web mới là việc quan trọng và khó khăn nhất.

    Theo bà Đường, việc đưa ra một trang web và tổ chức kết nối mạng trong điều kiện hiện nay là tương đối đơn giản và thuận lợi. Nhưng vấn đề xây dựng nội dung, phần hồn của các trang web này mới là điều đáng nói. "Nếu chỉ xây dựng xong rồi để đấy, không cập nhật thông tin, không có người chuyên trách làm nội dung thì nghĩa là khai tử cho chính dịch vụ thông tin của mình", bà Đường lo ngại tiên liệu.

    Thực ra tâm tư băn khoăn của bà Đường không phải của thiểu số. Một loạt các bài học về sự cố đắp chiếu các trang web của các bộ ngành trong thời gian qua khiến dư luận lo ngại và chán nản chính là những minh chứng về hiệu quả triển khai các dự án xây dựng hệ thống mạng và website trong các cơ quan quản lý nhà nước. Hầu hết ở những nơi này không có bộ phận nghiệp vụ chịu trách nhiệm chọn lọc và cập nhật nội dung thông tin mà phó mặc cho bộ phận tin học "năm thì mười họa" mới ghé mắt sang sửa một lần.

    Đến đây thì câu hỏi được đặt ra là: Tại sao với một cơ quan đầu ngành lớn như ngành Thuế, có một hệ thống văn bản dữ liệu chặt chẽ và chuẩn mực như thế, được lãnh đạo quyết tâm ủng hộ, lại có thừa kinh phí để triển khai mà vấn đề xây dựng một kho cơ sở dữ liệu lại khó đến như thế?

    Dự án Dịch vụ thuế qua mạng của Tổng Cục Thuế là những ý tưởng phục vụ dân rất tuyệt vời. Tuy nhiên, từ ý tưởng tới triển khai thực sự các dịch vụ hoàn chỉnh trên mạng là một khoảng cách khá xa.

    Thu Hiền

     

    ID: B0211_38