• Thứ Tư, 07/04/2004 10:49 (GMT+7)

    Huế nối mạng các khách sạn: Vì sao vẫn song trùng điện tử hóa và .. "túc công" ?

    Đêm nào cũng vậy, tại trụ sở Công An thành phố Huế trên đường Hùng Vương, người ta lại thấy tấp nập các nhân viên của gần 100 khách sạn lớn nhỏ trên toàn 'Thành Phố Festival' này tay xách nách mang những túi hộ chiếu, thị thực của khách du lịch nước ngoài hay chứng minh thư, giấy tờ tuỳ thân của khách du lịch trong nước đến làm thủ tục đăng ký tạm trú cho khách với cơ quan công an. Liệu có thể nối mạng để 'điện tử hoá' thủ tục này? Câu trả lời là: Có, nhưng mà...

    Nối mạng khách sạn - sở du lịch - công an...

    Với lượng khách du lịch hàng năm đến Huế khoảng 1,5 triệu lượt người (trong đó, có khoảng 400.000 khách nước ngoài), thật sự vài năm nay Sở Du Lịch Thừa Thiên-Huế đã có một khát vọng: ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) để nối mạng với các doanh nghiệp du lịch, tiến tới xây dựng một cơ sở dữ liệu (CSDL) và hệ thống thông tin du lịch chứa đựng và lưu thông trên mạng này. Từ đó, sẽ tiến tới xây dựng một website chung cho ngành du lịch tỉnh. Website ấy sẽ vừa là 'cổng hành chính' để quản lý về du lịch, vừa là một 'chợ đầu mối' để mọi doanh nghiệp du lịch của tỉnh có thể giới thiệu, quảng bá và giao dịch, mua bán trực tuyến các sản phẩm và dịch vụ của mình...

    'Muốn vậy, bước đi ban đầu của chúng tôi là trước hết hãy tự động hóa một quy trình nghiệp vụ nào đó gắn với các doanh nghiệp để có thể lấy được thông tin nhằm giải quyết những bài toán khác phục vụ yêu cầu quản lý và kinh doanh của ngành' - ông Phạm Tư Oanh, Trưởng Phòng Xúc Tiến Du Lịch - Sở Du Lịch tỉnh Thừa Thiên-Huế, bộc bạch.

    Sở đã kết hợp cùng công ty AZ (TP.HCM) xây dựng chương trình tự động hóa khâu nhận phòng, trả phòng (check in, check out) ở các khách sạn, nhằm thu thập thông tin của khách 'check in' và 'check out' làm đầu vào để dần dần tạo nên CSDL giúp ngành du lịch tỉnh thống kê và phân tích được số lượng, cơ cấu và thành phần khách; từ đó đưa ra những phương thức tiếp thị du lịch hiệu quả cho từng loại đối tượng và thị trường.

    Với tinh thần hỗ trợ doanh nghiệp và ngành du lịch của tỉnh, Công An Thừa Thiên-Huế đã chấp nhận 'lướt' qua phương thức đăng ký tạm trú thủ công theo kiểu giấy tờ để chuyển sang phương thức kiểm tra đăng ký qua mạng. Mặc dù vậy, cũng phải mất khá nhiều cuộc họp giữa đôi bên để thống nhất một phương án 'thoả hiệp': chấp nhận đăng ký qua mạng (chấp nhận 'số hoá'), nhưng sau đó một tuần, các doanh nghiệp lại phải... 'giấy hoá' để lưu trong 6 tháng.

    Một mạng máy tính liên kết giữa Sở Du Lịch, các khách sạn với Công An thành phố Huế đã được thiết lập, hoạt động theo phương thức: các khách sạn điền vào mẫu đăng ký tạm trú cho khách trên máy tính và gửi dữ liệu này về máy chủ (server) đặt tại Sở Du Lịch theo chế độ offline; Công An thành phố Huế kiểm tra các hồ sơ đăng ký tạm trú này qua mạng. Lãnh đạo UBND tỉnh rất ủng hộ phương thức này. Đặc biệt, chủ tịch tỉnh Nguyễn Văn Mễ đã ký Quyết Định 679/2001/QĐ-UB, ngày 2/4/2001, ban hành quy chế về 'Quản lý và hoạt động nối mạng cập nhật, báo cáo và sử dụng thông tin trên mạng máy tính của ngành du lịch'.

    Nhiều khách sạn lớn tại Huế rất ủng hộ giải pháp này. Bước đầu, 45 khách sạn (trong đó có 24 khách sạn tư nhân) có qui mô từ 10 phòng trở lên đã tham gia mạng và được hướng dẫn, tập huấn, đào tạo thực hành khá tường tận.

    Ông Lê Như Phi Đạo, cán bộ phụ trách máy tính của khách sạn Hương Giang, một trong những khách sạn lớn tại Huế, kể: 'Với 134 phòng, trước kia mỗi tối chúng tôi phải mang giấy tờ của khoảng 200 khách đi đăng ký tạm trú, thời gian làm thủ tục đăng ký tại cơ quan công an mất gần 3 tiếng. Nhiều khách, đặc biệt là khách nước ngoài, rất khó đồng ý cho việc cầm giấy tờ của họ đi đăng ký như vậy. Việc mang giấy tờ của khách đi đăng ký cũng gặp không ít 'trục trặc' (PC World B: Chẳng hạn, nhân viên khách sạn T. làm rơi 8 hộ chiếu; nhân viên khách sạn K. thấy thiếu 2 hộ chiếu khi về đến khách sạn. Đặc biệt, một đêm nọ, nhân viên khách sạn M. mang 200 hộ chiếu của khách đi đăng ký nhưng lại đánh rơi mất sạch, khiến cho toàn bộ công an thành phố Huế được khẩn cấp huy động tìm kiếm và may mà tìm ra!). Giờ đây, với giải pháp này, những khó khăn chung của các khách sạn đã được tháo gỡ. Chúng tôi chỉ cần mượn giấy tờ của khách trong khoảng 15 phút để nhập thông tin vào máy, và cuối mỗi ngày sẽ chuyển những thông tin này cho Sở Du Lịch qua mạng'.

    ... Và một nỗi ám ảnh lớn: 'Cái chết hệ thống'!

    Tuy nhiên, hệ thống này chỉ thực sự được phát huy (khá) trọn vẹn trong 7 ngày đầu tiên. Đó là vì trước nay, Công An thành phố Huế có hai đơn vị cùng tham gia quản lý khách du lịch: Đội An Ninh (quản lý du khách nước ngoài), đội Cảnh Sát Quản Lý Hành Chính về Trật Tự Trị An (quản lý du khách trong nước). Khi đưa 'mạng du lịch' vào hoạt động, Công An thành phố Huế đã lập một tổ mới có ba thành viên (rút từ hai Đội trên và Đội Tham Mưu Tổng Hợp), có... một máy tính dùng chung để quản lý du khách qua mạng. Tuy vậy, do quy trình quản lý theo Nghị Định 51/CP và cũng do Công An tỉnh chưa có chỉ đạo nào khác nên sau một tuần, hai Đội vừa nêu lại phải... tiếp tục yêu cầu các khách sạn đăng ký tạm trú cho khách theo nếp cũ (và báo cáo tình hình quản lý khách du lịch với Sở Công An tỉnh cũng bằng... giấy, bởi Công An tỉnh chưa nối mạng với Công An thành phố). Dĩ nhiên, nhân viên các khách sạn hàng đêm lại lũ lượt kéo đến trụ sở Công An thành phố đăng ký tạm trú cho khách. Như vậy, hiện nay ít ra tại 45 khách sạn tham gia mạng đang phải báo cáo song trùng theo cả hai phương thức: vừa đăng ký qua mạng, vừa đăng ký (trình hộ chiếu, chứng minh nhân dân) bằng phương thức... 'túc công' đến tận trụ sở Công An!

    Huế là nơi đầu tiên trong cả nước có mạng máy tính nối với các khách sạn trên địa bàn, nhưng hệ thống này chưa phát huy hết tác dụng là vì vậy.

    Ông Phạm Tư Oanh phân tích: Khi tiến hành tin học hóa một quy trình quản lý hành chính nhà nước, trước hết phải cải cách quy trình hành chính cũ. Không thể chỉ hiện đại hóa mà lại không công nghiệp hóa chính công việc định đưa CNTT vào. 'Mặc dù việc đăng ký khách du lịch qua mạng là một quy trình chẳng có gì phức tạp, dễ thao tác hơn rất nhiều so với kiểu thủ công, nhưng về bản chất đó là công nghệ của một quy trình hành chính ở trình độ công nghiệp. Vì vậy, với thói quen cũ không phải một sớm một chiều khắc phục được.

    Ông Oanh cũng thừa nhận thực trạng sau: nhiều khách sạn không muốn vào mạng để cung cấp thông tin theo quy định, hoặc có vào mạng nhưng cung cấp không đủ thông tin, thậm chí có khách sạn chỉ muốn duy trì quy trình hành chính cũ để... dấu bớt khách, dấu doanh thu (!). Theo ông, 'việc đăng ký thủ công cũng mang lại lợi ích cho cả bên công an, đây là điều không nói ra nhưng ai cũng biết'.

    Được biết vào đầu tháng 8 này, ngành Du Lịch và Công An tỉnh Thừa Thiên-Huế, Công An thành phố Huế sẽ khảo sát lại hiệu quả quản lý du khách qua mạng để trình giám đốc Công An tỉnh có chỉ đạo 'tháo gỡ' những tồn tại vừa nêu (sắp xếp lại về mặt tổ chức, phân công, phân nhiệm, và về quy trình hành chính).

    Theo thiếu tá Nguyễn Văn Hòa, phó chỉ huy trưởng Công An thành phố Huế, hệ thống hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý của ngành mình: Sở Du Lịch mới chỉ áp dụng hệ thống này tại các khách sạn lớn, chưa vươn tới các khách sạn nhỏ, nhà trọ và nhà dân, cũng như ngoài địa bàn thành phố Huế. 'Điều đó gây khó khăn cho công tác thống kê tổng hợp của chúng tôi, khi ngành du lịch và công an bị lệch nhau về số liệu. Hơn nữa, khi khai thác dữ liệu qua Sở Du Lịch thì công an không được quản lý từ gốc (?!)' - thiếu tá Hoà nói.

    Dù sao, thiếu tá Hoà cũng khẳng định: 'Những khó khăn nêu trên, chúng tôi có thể phối hợp khắc phục được. Nhưng nếu ở tầm vĩ mô, lãnh đạo hai ngành không thống nhất được trong việc ban hành một quy chế về quản lý khách du lịch qua hệ thống mạng thì chúng tôi cũng đành bó tay, mặc dù rất ủng hộ phương thức quản lý mới này'.

    Theo trung tá Đặng Quang, một phó chỉ huy trưởng khác của Công An thành phố Huế, thật ra Công An tỉnh và thành phố đều mong muốn qua việc thử nghiệm nối mạng quản lý khách du lịch này để vươn tới một mục tiêu lớn hơn: quản lý nhân khẩu, hộ khẩu qua mạng. Tuy vậy, hiện nay ngày càng lộ rõ hơn một số tồn tại đối với phương thức quản lý mới: Chừng nào Chính Phủ chưa có điều chỉnh, bổ sung Nghị Định 51/CP về quản lý nhân-hộ khẩu, cho phép các địa phương có điều kiện có thể tiến hành việc quản lý này cả bằng mạng máy tính thì  ngay Công An tỉnh Thừa Thiên-Huế cũng không thể 'tự tháo gỡ' để đi thẳng vào phương thức này.

    Như vậy, dẫu đã có Quy chế của UBND tỉnh, song một khi khuôn khổ pháp lý và chính sách ở tầm quốc gia chưa chuyển biến kịp với nhịp phát triển của xã hội thì hệ thống mạng của ngành du lịch Thừa Thiên-Huế không khéo sẽ có thể bị 'tắc' trong tương lai chỉ vì cái... 'số phận tiên phong'.

    Quả thật, để 'thông' được hệ thống thì khía cạnh kỹ thuật - công nghệ là không khó, trong khi chính các khía cạnh pháp lý và cả tâm lý, thói quen cũ mới là 'vấn đề'. Một lần nữa, bài học về 'cái chết hệ thống' mà tạp chí PC World B từng nêu lại hiện rõ trong câu chuyện nối mạng du lịch này ở Huế. Nhìn sâu xa, câu chuyện nào phải là chuyện riêng của Huế hay của ngành du lịch!

    Lộc Minh - Nhựt Minh

     

    ID: B0208_42