• Thứ Hai, 28/06/2004 21:39 (GMT+7)

    Giải pháp lớn - Bao giờ?

    Khoảng 10 năm trở lại đây, cả nước như một công trường lớn, kéo theo đó, phần mềm (PM) cũng được quan tâm ứng dụng rộng rãi trong thiết kế, thi công... Đây là cơ hội cho phần mềm xây dựng (XD) Việt Nam phát triển. Thế nhưng, PMXD nội địa chưa có những giải pháp lớn đủ sức đáp ứng thị trường.

    Khoảng 10 năm trở lại đây, cả nước như một công trường lớn. Kéo theo điều này, phần mềm (PM) cũng được quan tâm ứng dụng rộng rãi trong tư vấn, thiết kế, thi công... Đây là cơ hội cho phần mềm xây dựng (PMXD) Việt Nam phát triển. Thế nhưng, PMXD nội địa, nhất là những giải pháp lớn, lại chưa đủ sức đáp ứng thị trường.

    Chưa có giải pháp lớn

    Theo thống kê, cả nước có gần 40 doanh nghiệp (DN) sản xuất PMXD. Trong đó các công ty 'tên tuổi' là Tin Học Xây Dựng - CIC (Bộ XD), Hài Hòa (Hà Nội) và Công Nghệ PM Tiến Minh (Đà Nẵng). Ba công ty này có khoảng 60 sản phẩm PM đóng gói, chiếm 70% lượng PMXD trong nước.

    Một số PMXD trong nước đã được thị trường chấp nhận. Nhiều sản phẩm của công ty Hài Hòa thậm chí còn không có đối thủ PM nước ngoài (PMNN) cạnh tranh vì đã nhanh chóng ứng dụng những quy định XD đặc thù Việt Nam, như: TOBO (khảo sát và mô hình hóa địa hình trong XD), NOVA - TDN (thiết kế đường, kênh, mương), CE++ (tính dự toán)... Bên cạnh đó, một số đơn vị XD còn tự nghiên cứu làm PM giải quyết những vấn đề riêng chuyên ngành mình, đơn cử là PM vẽ mặt cắt địa chất công trình của công ty Tư Vấn Xây Dựng Thủy Lợi 1.

    Tuy nhiên, trên bình diện chung, PM trong nước (PMTN) chỉ đáp ứng những công việc đơn giản như dự toán hay quản lý hồ sơ, dữ liệu... Còn các yêu cầu phức tạp như: tính kết cấu dầm liên tục, biến dạng kết cấu theo thời gian, thủy lực dòng không ổn định trong kênh hở hay mô phỏng 2D/ 3D để phân tích dòng chảy, thửy lực... thì các công trình trong nước đều đang dùng PMNN.

    Theo kiến trúc sư Thái Ngọc Hùng, giám đốc công ty Kiến Trúc ATA (TP.HCM), các tòa nhà từ 15 tầng trở lên trong nước đều ứng dụng PMNN để thiết kế. Ngoài ra, việc thiết kế kiến trúc, giao thông, điện, chiếu sáng... trong nước hiện nay đều dùng công cụ Autocad, Photoshop mà chưa có PM chuyên nghiệp nào của VN. TS Vũ Xuân Hòa, giảng viên Khoa Kỹ Thuật XD ĐHBK TP.HCM nhận xét: 'Những bài toán lớn như tính kết cấu siêu tỉnh, cầu dây văng... PMTN không giải quyết được. Hiện chúng tôi phải dùng PMNN là RM - SPACEFRAME của hãng TDV (Áo) giá 23.000 USD)/2 modul, giá trọn bộ của PM lên đến 77.000USD'. Một thực tế nữa là hầu hết công trình lớn của công ty Tư Vấn Thiết Kế GTVT Phía Nam-TediSouth (Bộ GTVT) đều đang được tính toán và kiểm tra bằng PMNN. Ông Lương Văn Liêm, giám đốc xí nghiệp Tư Vấn Thiết Kế Cầu Đuờng của TediSouth cho biết: 'Chúng tôi dùng PMNN giá trên 70.000 USD để thiết kế cầu lớn, trong nước chưa có PM như thế này'. 

    Nguyên nhân từ đâu?
    DN ngại đầu tư
    Đầu tư cho PMXD cần vốn lớn, nhất là để tạo ra PM tiên tiến cần có phòng thử nghiệm hiện đại để kiểm chứng độ chính xác. Chính vì vậy, DN trong nước dù biết rằng khả năng thu hồi vốn cao vẫn không thể thực hiện vì không 'xoay' được vốn. Trong khi đó, ngân hàng lại chưa có chính sách hỗ trợ vay vốn đặc biệt nào cho DNPM. Còn cách vay thế chấp tài sản thông thường thì DNPM không đáp ứng được vì họ chỉ có tài sản... vô hình là chất xám. Ngoài ra, tâm lý chuộng hàng ngoại và việc bảo vệ bản quyền trong nước chưa triệt để chính là những lý do khác khiến DNPM 'nản lòng' khi đầu tư cho giải pháp PMXD lớn.

    Quản lý thiếu tầm nhìn
    Thời gian qua, việc XD CSDL ngành XD được thực hiện quá chậm và không tập trung. Tính đến nay, ngành XD đã có CSDL về: điều kiện khí hậu, địa chất công trình, vật liệu, trang thiết bị XD công trình, chủng loại công trình XD đã được XD ở Việt Nam... Tuy nhiên, các bộ dữ liệu này rất phân tán, gây khó khăn cho DNPM khi cần nghiên cứu. Cũng có một số đơn vị đã từng XD đề tài lập CSDL dùng chung cho ngành XD nhưng do không đủ điều kiện cập nhật nên CSDL nhanh chóng lạc hậu và cũng không được phổ biến. Đầu thập niên 90, UNIDO (Tổ Chức Phát Triển Công Nghiệp của Liên Hiệp Quốc) đã tài trợ cho Việt Nam PM lập dự án đầu tư COMFAR nhưng đến nay vẫn chưa được sử dụng vì thiếu dữ liệu tương xứng. 

     

    1. Ông Nguyễn Hữu Dũng, vụ trưởng Vụ KHCN, Bộ XD:

     

     

     

    Trong 6 năm trở lại đây, nhu cầu ứng dụng CNTT ngành XD phát triển mạnh nhưng chủ yếu là ứng dụng PMNN. PMTN vẫn chưa đủ mạnh để phổ biến, còn thiếu các PM trong tư vấn, thiết kế XD các công trình cao tầng, công trình lớn và quy hoạch XD; chưa có nhiều giải pháp cho các ban quản lý dự án, các cơ quan kế hoạch đầu tư... Nhìn chung, khả năng phổ biến, ứng dụng của PMTN còn thấp do độ tin cậy của chương trình chưa được kiểm chứng (đặc biệt là các PM tính toán kỹ thuật); khả năng

     

     

    cậpnhật và nâng cấp chương trình rất khó khăn. Ở đây có một thực tế là PM do các đơn vị trong ngành tự làm, hàm lượng công nghệ tin học còn thấp nên tính tổng quát chưa cao. Còn PM của các công ty tin học tuy đã khắc phục được nhược điểm trên nhưng lại không được đầu tư sâu về chuyên môn, chỉ giải quyết các vấn đề nhỏ nên chưa đưa ra được những phương pháp tính toán mới nâng cao chất lượng thiết kế.

     

     

     

    2. TS.Nguyễn Anh Tuấn, Viện KHCN XD:
    Do nhu cầu phát triển của đất nước, nhiều công trình đa dạng, phức tạp đang và sẽ được XD. Đã đến lúc cần có PM hỗ trợ thiết kế đủ mạnh để hỗ trợ các đơn vị tư vấn, thiết kế. Cần có chỉ đạo, định hướng của Nhà Nước nhằm ban hành đồng bộ các tiêu chuẩn tính toán, thiết kế công trình.

     

     

    3. Ông Nguyễn Tiến Cường,chủ tịch Hội Tin Học Xây Dựng:
    Một thị trường về PM trong XD đã manh nha hình thành với những sản phẩm khá phong phú. Một số DN CNTT trong XD đã thực sự thành các cơ sở sản xuất PM chuyên nghiệp, cho ra thị trường những PM mang tính đặc thù Việt Nam mà không PMNN nào cạnh tranh được như CE++ (để tính dự toán), NOVA-TDN (thiết kế đường, kênh, mương). Nhưng chúng ta vẫn thiếu những chuyên gia giỏi nghề xây dựng để

     

     

     

    xây dựng mô hình, thuật toán nên PM khó đáp ứng các công trình phức tạp, các vấn đề tổng hợp hoặc quy mô lớn. Ngoài ra, do khả năng đầu tư có hạn nên tính thương mại của các PM trong nước chưa cao. Nhiều PM trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu của các chuyên gia, mức độ hoàn thiện, nâng cao chậm. Vì thế, các chuyên gia vẫn giữ thói quen dùng PM nước ngoài.

     

     

    3. Ông Chu Ngọc Sủng, công ty Tư Vấn Thiết Kế GTVT, Bộ GTVT:

     

     

     

    Là những người sử dụng, chúng tôi muốn có ngay PM có uy tín quốc tế để thuận tiện trong việc tham gia các dự án có vốn đầu tư nước ngoài. Chúng tôi thường phải dùng PMNN bởi Việt Nam chưa có nhiều sản phẩm tính toán kết cấu mang tính thương mại cao. Theo tôi, Nhà Nước nên có chính sách đặt hàng mua PMTN với giá thoả đáng để chúng ta phát triển đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực này.

     

     

     

    4. Ông Nguyễn Nhật Quang, GĐ công ty Hài Hòa:

     

     

     

    Kinh doanh là phải có lãi chứ không phải để chứng minh là mình giỏi. Đội ngũ chuyên gia của Hài Hòa đủ khả năng làm PM phục vụ những giải pháp lớn, những vấn đề chuyên môn sâu của ngành XD, nhưng do đầu tư vào lĩnh vực này mất rất nhiều thời gian, công sức và vốn mà khách hàng lại ít nên DN không mặn mà lắm.

     

     

    Nên chăng liên kết tạo thị trường?

    Vậy cần làm gì để PMXD Việt Nam có những giải pháp thật sự lớn, đủ để thiết kế các công trình tầm cỡ nhưng cũng phải phù hợp với điều kiện thiên nhiên, địa chất, khí hậu VN?

    Có khá nhiều giải pháp cho vấn đề này. Một số DN đi theo hướng khai thác, bổ sung các PM nguồn mở nước ngoài cho một số chủng loại công trình cụ thể của Việt Nam. Số khác đề xuất Bộ XD thiết lập những PM dùng chung... Trong số các giải pháp, ý tưởng xem ra khả thi là: những công ty XD có bài toán lớn gần giống nhau nên liên kết lại, đầu tư vào một công ty PM để tạo ra những giải pháp lớn hoàn chỉnh. Việc này trước mắt đáp ứng nhu cầu PMXD của bản thân từng đơn vị XD, đồng thời giảm chi phí đầu tư. PM sau đó có thể chuyển giao cho các đơn vị có nhu cầu để thu lợi nhuận và tái đầu tư.

    Giải pháp để Việt Nam có PMXD lớn không thiếu. Cái thiếu của PMXD VN hiện nay là một chiến lược cụ thể, có mặt cả ngành tin học và ngành XD. Mong rằng Bộ XD, Bộ BCVT và nhiều bộ ngành khác sẽ cùng phối hợp kịp thời.

    Thu Nga - Đại Nguyên

    ID: B0406_30