• Thứ Năm, 09/12/2004 14:43 (GMT+7)

    Khi tin học ứng dụng thăng hoa

    Với họa sĩ Mỹ Thuật Công Nghiệp, bên cạnh cây cọ vẽ, bảng màu phải là chiếc máy tính để hoàn thiện thiết kế một cách chuẩn xác. Mỹ Thuật Công Nghiệp phát triển là mong muốn của giới CNTT bởi khi ấy, tính ứng dụng của CNTT mới càng được thăng hoa.

    Với họa sĩ Mỹ Thuật Công Nghiệp, bên cạnh cây cọ vẽ, bảng màu phải là chiếc máy tính để hoàn thiện thiết kế một cách chuẩn xác, đi đến mục tiêu phục vụ cuộc sống. Mỹ Thuật Công Nghiệp phát triển cũng là mong muốn của giới CNTT bởi khi ấy, tính ứng dụng của CNTT mới càng được thăng hoa.

    Tiềm năng rất lớn

    'SV Mỹ Thuật Công Nghiệp (MTCN) không bao giờ thất nghiệp', đó là nhận xét của phó trưởng khoa MTCN ĐH Kiến Trúc, cô Cung Dương Hằng. Thật vậy, tại TP.HCM, từ năm thứ 2, SV MTCN đã có rất nhiều việc làm thêm 'lặt vặt' như xử lý hình ảnh trên máy tính, thiết kế logo, áp phích quảng cáo... Tại Hà Nội, Nguyễn Thanh Tú Quyên, SV năm thứ 5, ĐH MTCN, đang làm thêm tại công ty Mỹ Thuật Trung Ương cho biết : 'Hầu hết SV năm thứ 4, 5 của ĐH MTCN đều làm bán thời gian, lương từ 1,5 đến 3 triệu đồng. Một số ít SV khá của năm thứ 2, 3 cũng đã đi làm'. Khi ra trường, SV giỏi, có 3 năm kinh nghiệm làm thêm, có thể có việc làm ngay với mức lương 3-8 triệu đồng.

    Đời sống đi lên, tiêu chí cho sản phẩm công nghiệp không chỉ dừng ở bền, rẻ mà còn phải đẹp và tiện ích. Khi cái đẹp lên ngôi trong tiêu dùng, MTCN đương nhiên trở nên một nghề sáng giá. Việt Nam lại đang hướng đến gia nhập WTO, cần có những sáng tạo riêng cho mẫu mã sản phẩm, thời trang trong nước... chứ không thể sao chép nước ngoài.

     

    LƯỢC SỬ MTCN VIỆT NAM

     

     

    Sự hoà quyện giữa thẩm mỹ và quá trình sản xuất đã khai sinh ra ngành Mỹ Thuật Công Nghiệp (MTCN) -Industry from design. Hiện nay, MTCN có mặt ở hầu hết những ngành nghề phục vụ cho cuộc sống con người: tạo dáng sản phẩm công nghiệp, đồ họa (thiết kế mẫu mã bao bì sản phẩm, biểu tượng, in ấn sách báo, web, phim quảng cáo), thiết kế nội thất, thời trang... Các nước trên thế giới rất quan tâm đào tạo MTCN, trong đó những cái nôi đào tạo lớn phải kể đến Đức, Ý, Nhật Bản...
    Tại Việt Nam, MTCN chính thức được đào tạo từ năm 1962 với sự ra đời của trường trung cấp MTCN tại Hà Nội (trước là trường Mỹ Nghệ thành lập năm 1949, nay là ĐH MTCN). Hiện ĐH MTCN tuyển sinh khoảng 300 SV/năm. Trong đó khoa đồ họa và trang trí nội ngoại thất đông nhất, chiếm 50% tổng số SV toàn trường. TP.HCM hiện vẫn chưa có ĐH MTCN mà chỉ có các khoa MTCN tại các ĐH. Năm 1993 khoa MTCN đầu tiên của TP.HCM hiện diện tại ĐH Bách Khoa TP.HCM, ba năm sau, khoa này chuyển địa chỉ sang ĐH Kiến Trúc TP.HCM. Từ đó đến nay, ngoài ĐH Kiến Trúc, khoa MTCN đã xuất hiện tại các trường ĐH dân lập Hồng Bàng, ĐH bán công Tôn Đức Thắng; tuyển sinh trung bình 70-80 SV/trường/năm.
    Đăng ký vào ngành này, thí sinh phải thi khối H gồm các môn văn (thi đề khối C), vẽ hình họa mỹ thuật và vẽ trang trí màu. Thí sinh tốt nghiệp THPT dự thi nên luyện học vẽ khoảng 2 năm trước đó ở các 'lò'. Môn Văn được chọn thi dù sau khi vào trường SV không được tiếp tục học vì SV có cảm thụ văn học tốt sẽ thể hiện tác phẩm của mình có hồn và có chiều sâu. Điều này rất quan trọng đối với người thiết kế.

     

    Đào tạo chưa theo kịp thực tế

    Thầy Vũ Hiền, trưởng khoa MTCN ĐH bán công Tôn Đức Thắng nhận xét: 'Trong đào tạo, ta dạy chay quá nhiều. Ở các nước, sau khi vẽ trên máy tính, SV phải biết vẽ tách sản phẩm thành từng phần để đưa vào sản xuất công nghiệp, và trực tiếp tham gia thực tập sản xuất làm ra sản phẩm mới. Còn ĐH chúng ta không trường nào có xưởng thực hành nên SV không được học công đoạn sản xuất thực tế. Thời lượng thực tập tại DN thường không nhiều'. Vì vậy, hiện chỉ có SV ngành đồ hoạ, nội thất, thời trang làm việc đúng chuyên ngành. Còn ngành tạo dáng công nghiệp, SV khi học thiết kế trên máy tính hết xe đạp đến máy bay, đến khi ra trường thường chỉ thiết kế...đồ gốm hoặc chuyển hướng thiết kế web, xử lý ảnh... Ông Trần Quang Hùng, Tổng thư ký Hiệp Hội DN Điện Tử Việt Nam cho biết: 'Điện tử viễn thông hiện nay đang rất cần các kỹ sư thiết kế nhưng 20 năm nay chúng ta không có nguồn nhân lực này'.

    Đào tạo tin học trong MTCN tại ĐH cũng còn nhiều hạn chế. Thầy Ngô Anh Cơ, phó trưởng khoa Đồ Hoạ ĐH MTCN Hà Nội (HN), cho biết: Khoa có 100 SV với một phòng máy 14 chiếc. Vì thế chỉ sinh viên năm 4, 5 mới được thực hành máy tính, thời lượng 30% tổng số tiết học mỗi năm. Giáo viên phải rất vất vả trong việc xếp lịch thực hành. Còn SV năm 1, 2, 3 thì chỉ học thiết kế bằng tay. 'Do kinh phí đầu tư trang thiết bị phục vụ đào tạo hạn chế nên khoa không thể thường xuyên nâng cấp PM mới dù rất muốn', thầy Cơ nói.

    Tại ĐH Kiến Trúc TP.HCM, việc học CNTT của khoa MTCN cũng tương tự. Trường có gần 300 chiếc máy tính dùng cho tất cả các khoa nên SV không có nhiều thời gian thực hành. Muốn thành thạo tin học, SV phải sắm máy tính tại nhà. Song đáng nói là SV nếu chỉ học tin học trong trường hầu như không thể sử dụng thành thạo PM chuyên ngành, ngay cả những PM rất thông dụng như Photoshop, Adobe Illustrator, CAD, 3D... Muốn sử dụng được PM, SV phải học thêm bên ngoài.

    Thầy Vũ Hiền nhận xét: 'Chương trình khung của Bộ 20 năm qua gần như không thay đổi, trong khi đó công nghệ của ngành này cứ 2 năm lại cần cập nhật 1 lần'. Cách đây vài năm, mọi người hầu như chưa nghe đến multimedia (đa phương tiện), web design (thiết kế web), ảnh kỹ thuật số... nhưng hiện nay, những lĩnh vực này có nhu cầu nhân sự trong nước rất cao. Để dạy tốt CNTT, lẽ ra giảng viên ĐH phải thường xuyên được học và nâng cao trình độ tin học chuyên ngành, nhưng vì lương căn bản của giảng viên ĐH quá thấp (xấp xỉ 1 triệu đồng/tháng tại ĐH Kiến Trúc TP.HCM) nên hầu hết giáo viên MTCN thường phải đi làm thêm.
     

     

    KHOA MTCN ĐH KIẾN TRÚC TP.HCM

     

     

    KHOA MTCN ĐH BC TÔN ĐỨC THẮNG

     

     

    Cô Dương Cung Hằng - Phó khoa

     

    Khoa có 4 chuyên ngành: Đồ hoạ, trang trí nội thất, tạo dáng, thời trang. Tỉ lệ 'chọi' khi tuyển sinh khá cao: 1-30 (30 SV chọn 1). Hàng năm trường đều đưa SV, giảng viên đến thực tập

     

     

    Khoa thành lập năm 2003. Tuy nhiên trước đó 3 năm trường đã liên kết với ĐH MTCN mở hệ tại chức MTCN nên kinh nghiệm đào tạo đã có. Trường đào tạo cử nhân MTCN chính quy và không chính quy, thuộc 4 ngành giống như Khoa

     

    Thầy Vũ Hiền - Trưởng khoa

     

     

    tại các công ty trang trí nội thất, quảng cáo, sản xuất... SV của trường khi tốt nghiệp là một cử nhân nghệ thuật tương đối toàn diện nhưng để phát triển nghề, SV phải biết tự đào tạo tin học.
    Bộ khống chế chỉ tiêu tuyển sinh của trường ở mức 80 SV/năm. Để mở rộng cánh cửa với những người yêu thích MTCN, trường đã mở thêm hệ tại chức, tuyển sinh 80 SV/năm. Học phí gấp đôi học phí của hệ chính quy.
    ĐC: 196 Pasteur, Q.3, HCM. ĐT: (8) 8229440

     

     

    MTCN của ĐH Kiến Trúc TP.HCM. Khi tốt nghiệp, SV đã được trang bị kỹ năng thiết kế trên máy vi tính.
    Trong chương trình đào tạo của trường, ngay trong phần kiến thức đại cương (2 năm đầu) các môn tin học phù hợp với ngành MTCN như Autocad, vẽ MTCN, phối cảnh 3D... đã được đưa vào giảng dạy. Trường hiện có 7 giáo viên cơ hữu, 25 giảng viên thỉnh giảng.
    ĐC: 55 Mạc Đĩnh Chi, Q.1, HCM. ĐT: (8) 8233782

     

    Cần cơ quan đầu não và liên kết đào tạo

    Theo thầy Vũ Hiền, muốn phát triển MTCN, cần có một nhạc trưởng là Hiệp Hội MTCN, tách rời khỏi Hội Mỹ Thuật. Hội MTCN sẽ là đầu mối tập trung các nhà chuyên môn giỏi, là nơi để trao đổi thông tin mỹ thuật, công nghệ mới. Hội có trách nhiệm thẩm định chất lượng và tính duy nhất của mẫu thiết kế. Nhà Nước, DN cũng cần thường xuyên tổ chức các cuộc thi vẽ biểu tượng, thiết kế logo, mẫu thời trang...

    Với chương trình dạy ĐH, việc giảm tải các môn khoa học tự nhiên, đưa hàm lượng tin học ứng dụng trong MTCN nhiều hơn, cho các trường chủ động cập nhật công nghệ mới, chủ động tạo nguồn thu từ đặt hàng của DN là những biện pháp hỗ trợ phát triển MTCN. Ngoài ra, còn một ý tưởng rất đáng lưu tâm là các ĐH cần liên kết với trung tâm tin học để hai bên đều làm tốt chức năng của mình: trường dạy nền tảng mỹ thuật, trung tâm dạy tin học ứng dụng. Nếu được như vậy, chất lượng học tập sẽ tăng lên còn thời gian học thêm, kinh phí của SV giảm đi nhiều lần.

     

    ĐH MỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

     

     

    Đây là ngôi trường của các cuộc triển lãm, điển hình như triển lãm hướng đến SEA Games 22 và tháng an toàn giao thông vừa qua có đến 700 tác phẩm của 1100 SV tham gia, trong đó 220 tác phẩm đã được chọn treo tại Nhà Thông Tin Triển Lãm (45 Tràng Tiền) và dọc các đường phố. Trong đào tạo, trường yêu cầu SV học phương pháp sáng tác, rèn luyện tư duy sáng tạo; đôi tay thuần thục khi vẽ, tạo mẫu... trước khi thao tác

     

     

     

    trên máy tính. Do đó, trường không tuyển giảng viên tin học về giảng dạy mà cử giảng viên mỹ thuật đi học thêm CNTT. Trường đào tạo các chuyên ngành: đồ hoạ, thời trang, tạo dáng công nghiệp, đồ chơi, thuỷ tinh, thảm trang trí, trang trí nội thất, điêu khắc, tranh hoành tráng, sơn mài, gốm, trang trí kim loại, trang trí trên kính, trang sức phụ nữ.
    ĐC: 360 đường La Thành, Ô Chợ Dừa, Hà Nội. ĐT: (4) 8517364

     


    Bích Ty - Bằng Linh

     

    ID: B0412_28