• Thứ Hai, 05/09/2005 15:06 (GMT+7)

    Thiết kế đồ họa trong nền kinh tế Hàn Quốc

    Thiết kế đồ họa với những vai trò mới đã góp phần rất lớn đưa Hàn Quốc trở thành một quốc gia phát triển như ngày nay. Hy vọng những kinh nghiệm của Hàn Quốc sẽ giúp ích cho giới thiết kế đồ họa tại Việt Nam.

    Thiết kế đồ họa với những vai trò mới đã góp phần rất lớn đưa Hàn Quốc trở thành một quốc gia phát triển như ngày nay. Trong một thời gian ngắn, Hàn Quốc đã vượt qua nhiều khó khăn, đưa nền kinh tế phát triển và hiện tại đang tăng trưởng mạnh với mức GDP bình quân đầu người đạt 13.000 USD. Việt Nam và Hàn Quốc có nhiều điểm tương đồng về địa lý, văn hóa, lịch sử. Hy vọng những kinh nghiệm của Hàn Quốc sẽ giúp ích cho giới thiết kế đồ họa tại Việt Nam.

    Đồ họa trong chiến lược phát triển kinh tế

    Sau khi giành độc lập, năm 1948, Hàn Quốc bắt đầu xây dựng đất nước từ “hai bàn tay trắng” bởi quốc gia này không hề có tài nguyên gì. Thay vì tập trung vào các ngành công nghiệp giống như nhiều quốc gia khác, Hàn Quốc chọn con đường phát triển kinh tế dựa trên đặc trưng văn hóa. Hàn Quốc có bản sắc văn hóa độc đáo, có những cá tính mạnh mẽ, khác biệt . Họ đã dựa vào đó để làm ra những sản phẩm đồ họa đặc biệt. Những sản phẩm thiết kế đồ họa xuất hiện trong xã hội Hàn Quốc từ trước 1948, nhưng phải đến năm 2002, khi giải bóng đá thế giới World Cup diễn ra tại Seoul (tổ chức cùng với Nhật Bản), người ta mới mới nhận thức rõ vị trí của bản sắc văn hóa Hàn Quốc này trong lĩnh vực thiết kế. World Cup thực sự là một sân chơi lớn để các họa sĩ đồ họa thể hiện ý tưởng sáng tạo của mình. Qua đó, thế giới đã biết nhiều hơn đến hình ảnh Hàn Quốc. Những hình ảnh các cổ động viên World Cup, hình ảnh thành phố Seoul về đêm tràn ngập màu đỏ mà chúng ta thường thấy trên tivi là những tác phẩm được tạo ra từ thiết kế đồ họa.

    Không cần nói chúng ta cũng thấy sự tăng trưởng của nền kinh tế Hàn Quốc. Ở đây chỉ xin đề cập đến sự quan tâm của Chính Phủ Hàn Quốc đối với thiết kế đồ họa. Thông qua các hoạt động lớn mang tính quốc gia, quốc tế như World Cup, Thế Vận Hội 1983, Thế Vận Hội 2003, World Cyber Games 1986... ngành thiết kế đồ họa ở Hàn Quốc đã phát triển nhanh chóng. Chính Phủ Hàn Quốc nhận thấy những lợi ích to lớn mà thiết kế đồ họa mang lại và sẵn sàng đầu tư. Tại một số cuộc thi khuyến khích thiết kế công nghiệp, Tổng Thống Hàn Quốc trực tiếp tặng huân chương biểu dương những người làm thiết kế trong năm. Chính sách đào tạo doanh nghiệp có kỹ thuật thiết kế giỏi, mới, đã được đưa ra từ năm 1999. Ngân sách nhà nước chi 800 triệu đô-la (trong 5 năm) cho việc cải tiến tiến độ giáo dục thiết kế. Ngoài ra, chính phủ cũng ban hành nhiều chính sách như: lấy thiết kế làm cơ bản, hướng dẫn các doanh nghiệp đầu tư vào thiết kế với quy mô 3 triệu USD/năm; hỗ trợ các doanh nghiệp ưu tú và các cơ quan giáo dục thiết kế. Trong tổ chức của Bộ Thương Mại Công Nghiệp Năng Lượng, phòng thiết kế cũng được thành lập. GS. Kim Hi Jong, ĐH CNTT Togmyong, Hàn Quốc, cho biết: “Chúng tôi đang hợp tác với các tổ chức, đoàn thể liên quan đến thiết kế như Viện Thiết Kế Hàn Quốc. Chúng tôi cũng đang cùng các công ty chuyên ngành thiết kế, các doanh nghiệp thành lập các tổ chức hỗ trợ phát triển thiết kế”. Thậm chí, cả văn phòng cung ứng vật tư của Chính Phủ cũng thành lập bộ phận đánh giá chất lượng vật tư liên quan đến thiết kế. Thông qua các cuộc triển lãm thiết kế do Chính Phủ tổ chức, nhiều nhà thiết kế đồ họa đã nâng cao năng lực của mình. Gần đây, nhiều nhà thiết kế đồ họa Hàn Quốc đã tung ra những triển lãm ảnh quốc tế hoặc tham dự các cuộc thi thiết kế quốc tế và đều đạt giải thưởng.

    Thiết kế đồ họa công nghiệp trong các công ty Hàn Quốc

    Đối với các doanh nghiệp Hàn Quốc, thiết kế là yếu tố quyết định của sản xuất công nghiệp để giành được ưu thế trong một nền kinh tế cạnh tranh. Những người thiết kế phải tham gia vào đội ngũ nhân viên marketing cùng tiếp thị, tìm hiểu, phân tích nhu cầu của người tiêu dùng. Họ có thể đến siêu thị, xem các sản phẩm mới được tung ra thị trường, người tiêu dùng chuộng những sản phẩm gì, sử dụng ra sao, từ đó đưa ra những ý tưởng thiết kế phù hợp với xu hướng tiêu dùng. Trưởng nhóm thiết kế của công ty điện thoại Pantech – một thương hiệu ĐTDĐ hàng đầu ở Hàn Quốc cho biết các công đoạn thiết kế một mẫu sản phẩm khá phức tạp: điều tra thị trường, phác thảo ý tưởng, cụ thể hóa sản phẩm, vẽ chi tiết 3D, sản xuất mô hình và sản xuất hàng loạt. Có hai vấn đề mà các doanh nghiệp Việt Nam nên học tập doanh nghiệp Hàn Quốc, đó là việc các họa sĩ thiết kế phải cùng tham gia điều tra thị trường và giữa bộ phận kỹ thuật và bộ phận thiết kế phải kết hợp thật ăn ý. Theo họ, ý tưởng cá nhân của các họa sĩ rất quan trọng nhưng ý tưởng của những người xung quanh còn quan trọng hơn. Đối với quá trình điều tra, họ tìm hiểu rất kỹ khuynh hướng thiết kế của thị trường, của đối thủ cạnh tranh. Ở bước đưa ra ý tưởng thiết kế, các họa sĩ phải bàn bạc rất kỹ với những người làm marketing. Khi đã thống nhất về ý tưởng, lại phải quay lại thị trường để so sánh xem liệu có phù hợp và khi mẫu mã đã được chấp nhận mới bắt tay vào thiết kế chi tiết. Lúc này, bộ phận thiết kế phải làm việc liên tục với bộ phận kỹ thuật. Cũng đừng quá đề cao thiết kế 3D mà quên mất vai trò của 2D. Mọi chi tiết phải được thiết kế trên 2D và đưa vào máy tính để tính toán cẩn thận. Cùng một ý tưởng nhưng cần đưa ra nhiều phương án thiết kế rồi chọn lấy mẫu phù hợp nhất đưa vào thiết kế 3D. Quá trình thiết kế 3D phải thật chi tiết đến từng cái vít, chỗ để pin, chỗ để cáp... Sau đó, mẫu thiết kế được đưa ra hội đồng thẩm định đánh giá. Thường thì trưởng nhóm thiết kế đứng ra trình bày ý tưởng, ghi nhận mọi thắc mắc của hội đồng thẩm định và chỉnh sửa cho đến khi được hội đồng chấp nhận. Cũng cần lưu ý mỗi ý kiến của hội đồng thẩm định đều được nhóm thiết kế rà soát lại từ khâu đầu tiên là khâu điều tra thị trường. Sau khi mẫu được hội đồng thẩm định phê duyệt sẽ tiến hành sản xuất mô hình song song với việc đăng ký bản quyền. Các sản phẩm mô hình một lần nữa được kiểm định lại qua việc thăm dò thị trường rồi mới đi đến quyết định sản xuất hàng loạt.

    Hiện nay Hàn Quốc đang vận động sự thay đổi mang tính văn hóa không chỉ ở kinh tế mà cả các lĩnh vực khác, nhưng câu hỏi luôn khiến các nhà thiết kế trăn trở là: bản sắc riêng của nền kinh tế Hàn Quốc là gì, bằng cách nào để có thể chiến thắng trong cuộc cạnh tranh quốc tế này, liệu có cách nào tạo ra sự khác biệt và tăng cường năng lực cạnh tranh đó không... “Đó là những câu hỏi mà chúng tôi hết sức quan tâm” - GS. Lee Kyoung Hyeon, thành viên Hội Thiết Kế Đương Đại Hàn Quốc (DESPA) tâm sự. “Vì vậy, chúng tôi nhận ra tính quan trọng của giáo dục thiết kế để có thể ngẩng cao đầu trong ngành công nghiệp thiết kế thế giới”.

     

    Cuối tháng 7 vừa qua, Hội Thiết Kế Đương Đại Hàn Quốc (DESPA) đã phối hợp với Bảo Tàng Mỹ Thuật Việt Nam tổ chức một hội thảo nhằm chia sẻ với các họa sĩ Việt Nam những kinh nghiệm trong thiết kế đồ họa. Tổ chức này cũng đang triển khai chương trình “Hỗ trợ thiết kế đồ họa cho các nước châu Á”, và Việt Nam là nước đầu tiên được lựa chọn. DESPA được thành lập từ năm 1969, là nơi sinh hoạt chung của các nhà thiết kế đồ họa công nghiệp phục vụ nhu cầu xuất bản, quảng cáo, thời trang, kiểu dáng công nghiệp và kỹ xảo điện ảnh. Các thành viên của DESPA không chỉ có các họa sĩ hiểu biết về khoa học công nghệ mà còn có cả những người xuất thân từ khoa học kỹ thuật say mê thiết kế đồ họa.

    Thời gian qua, chúng ta cũng đã chứng kiến những hoạt động tiếp cận thị trường rất ngoạn mục của các sản phẩm Hàn Quốc (điện thoại di động, mỹ phẩm, thời trang... ). Tổng chi phí quảng cáo của các doanh nghiệp Hàn Quốc, theo thống kê, năm 1988 khoảng 700 triệu USD; năm 2002: 6 tỷ 800; năm 2004: 6 tỷ 600 triệu USD (đứng thứ 2 châu Á, thứ 6 thế giới). Không chỉ vậy, đồ họa đang thực sự trở thành một ngành công nghiệp riêng rẽ, độc lập. Theo KGDI – cơ quan chính phủ quản lý game Hàn Quốc, từ năm 2003, doanh thu game online đã vượt qua công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc với hàng nghìn công ty phát triển và xuất bản game. Dự kiến năm 2005 này, doanh thu từ thị trường game online đạt 4,3 tỷ USD.

     

    Thu Nga

    ID: B0509_45