• Thứ Hai, 06/02/2006 16:18 (GMT+7)

    Đổi mới dạy và học cần bắt đầu từ người thầy

    Đào tạo TH cho giáo sinh các trường CĐSP cần hiểu đúng là dạy xử lý thông tin chứ không phải dạy sử dụng máy tính. Chương trình dạy TH hiện nay thực chất chỉ là dạy sử dụng các công cụ - PM, nghĩa là chỉ đào tạo cho SV một công cụ cứng nhắc trong khi đến lúc trở thành GV, họ cần phải biết xử lý thông tin, biết sử dụng nhiều công cụ khác nhau (có rất nhiều PM hỗ trợ việc giảng dạy dành cho các môn học khác nhau) để thực hiện mục tiêu.

    Đào tạo TH cho giáo sinh các trường CĐSP cần hiểu đúng là dạy xử lý thông tin chứ không phải dạy sử dụng máy tính. Chương trình dạy TH hiện nay thực chất chỉ là dạy sử dụng các công cụ - PM, nghĩa là chỉ đào tạo cho SV một công cụ cứng nhắc trong khi đến lúc trở thành GV, họ cần phải biết xử lý thông tin, biết sử dụng nhiều công cụ khác nhau (có rất nhiều PM hỗ trợ việc giảng dạy dành cho các môn học khác nhau) để thực hiện mục tiêu. Vì vậy, có ý kiến cho rằng đào tạo TH cho giáo sinh nên bao gồm 2 nội dung: TH chung và TH dành riêng cho giảng dạy môn học (họa, sinh, toán...) với những PM ứng dụng phù hợp

    Cách đây vài ba năm, ứng dụng CNTT để dạy các môn học khác chưa được quan tâm thỏa đáng, nhưng đến nay, hầu hết các sở Giáo dục đều yêu cầu các cuộc thi giáo viên (GV) dạy giỏi phải có ứng dụng CNTT. Nhà nhà, trường trường đòi hỏi giáo án điện tử (trình diễn trên màn hình, sử dụng phần mềm (PM) Power Point (PP)). Chúng ta không thể phủ nhận mặt tích cực của giáo án truyền thống, việc ghi chép của thầy phù hợp với tư duy của học sinh. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận những tiện ích của CNTT và Internet làm cho bài giảng hay hơn. Nhưng nếu ứng dụng CNTT mà không đúng phương pháp thì sẽ biến lớp học thành nơi trình diễn thiết bị, trò thì lấy GV làm trung tâm, còn GV lại lấy thiết bị làm trung tâm. Thực tế, nhiều người vẫn hiểu lầm dạy học với máy tính nghĩa là sử dụng PM PP. Không phủ nhận PP rất tốt nhưng nó chỉ cổ vũ cho việc trình diễn của một người chứ không phải là đưa CNTT vào lớp học.

    Hơn nữa, GV dạy giỏi không chỉ thể hiện trong một vài tiết dạy giỏi mà là toàn bộ quá trình lên lớp. Phương pháp giảng dạy có sự hỗ trợ của CNTT phải trở thành một kỹ năng, một thói quen. Muốn vậy, những kỹ năng, phương pháp này nên được rèn luyện từ khi còn ở trong các trường sư phạm.

    Chưa được quan tâm đúng mức

     
    Ông Lê Văn Cường, GV khoa Toán - Tin, trường CĐ SP Hải Dương (Ngoài cùng): Thực trạng thiếu thốn cơ sở vật chất khiến bản thân giảng viên cũng không có cơ hội tiếp xúc với CNTT
    Tại các trường CĐSP hiện nay, ngoại trừ sinh viên (SV) ngành CNTT được học tin học (TH) với thời lượng phù hợp, còn SV các khoa khác chỉ được học 30 tiết cho cả khóa học kéo dài 3 năm (chương trình đào tạo GV trung học cơ sở) hay 60 tiết bao gồm cả sử dụng thiết bị khác (cho đào tạo GV tiểu học). Nội dung học vẫn chủ yếu là TH văn phòng với các PM như Word, Excel, Power Point. Tuy nhiên, với chừng ấy thời gian, SV chỉ đủ để biết đến khái niệm cơ bản chứ chưa đủ để hình thành một kỹ năng. Mặt khác, đào tạo CNTT trong các trường ĐH, CĐ hiện nay chủ yếu là dạy sử dụng công cụ, trong khi cái cần là đào tạo phương pháp. Đối với các trường sư phạm thì đó là phương pháp giảng dạy với ICT.

    Một thực trạng chung của các trường CĐSP hiện nay là cơ sở hạ tầng về CNTT rất thiếu thốn. CĐSP Hà Tây có 1644 SV nhưng chỉ có 37 máy tính ở cả hai cơ sở (thị xã hà Đông và huyện Thường Tín), trong đó cơ sở ở Thường Tín vẫn chưa được nối mạng ADSL. Đội ngũ GV CNTT mỏng. Tình hình chung tại các trường là chỉ có 3-5 GV tồn tại trong tổ CNTT thuộc khoa Khoa Học Tự Nhiên như CĐSP Hà Tây chỉ có 3 GVTH/220GV. Hiện mới chỉ có CĐSP Hà Nội là thành lập Khoa CNTT riêng với đội ngũ GV lên tới 11 người. Hầu hết máy tính và các thiết bị như máy chiếu, đầu video, máy ảnh số đều được tập trung tại phòng máy và chủ yếu để phục vụ SV ngành TH chứ giáo sinh các khoa khác không có cơ hội sử dụng. Thầy Lê Văn Cường, GV khoa Toán – Tin, CĐSP Hải Dương tâm sự: "Thiếu cơ hội tiếp cận với máy tính, GV, SV sờ bàn phám như "bắt chấy" (nghĩa là chậm chạp, lóng nga lóng ngóng) thì làm sao ứng dụng CNTT tốt được". Theo thống kế chỉ có 67,9%SV ra trường nắm bắt được kỹ năng soạn thảo văn bản, 21,4% cho rằng có thể sử dụng thành thạo PM soạn thảo, thiết kế bài giảng như vẽ sơ đồ, biểu đồ, lấy các minh họa trên mạng.

    Để dạy và học với CNTT có hiệu quả cao, giảng viên tại các trường CĐSP cũng cần sử dụng thành thạo và "chịu khó ứng dụng" công cụ CNTT. Tuy nhiên, hiện giảng viên đứng lớp cho SV CĐSP vẫn theo cách "truyền thống": thuyết giảng, không có trao đổi, thảo luận. Ứng dụng CNTT vào giảng dạy, thiết kế bài giảng trên máy lại càng không. Giảng viên vẫn sử dụng tài liệu cũ. Rõ ràng, lối giảng dạy cũ kỹ đã và đang tác động lên thế hệ GV tương lai. Qua một khảo sát mới đây của Trung Tâm Nghiên Cứu GV, ĐH Sư Phạm HN, nhiều SV CĐSP – những người thầy tương lai cho biết, thỉnh thoảng họ mới lên mạng và cũng chỉ để chat, đọc tin, chơi game chứ không phải tìm thông tin phục vụ việc học. Bản thân SV có nghe nói đến việc soạn giáo án điện tử, ứng dụng CNTT để dạy học nhưng không hình dung ra nó như thế nào? Thậm chí, kỹ năng đơn giản như tìm kiếm trên Google không phải SV nào cũng biết.

    Cần kết hợp đồng bộ

    Hiện có nhiều dự án về dạy học với CNTT - viễn thông của các doanh nghiệp CNTT như Teach To The Future của Intel, Partners in Learning của Microsoft... hay một số dự án lớn của Bộ GD-ĐT đưa lại những hiệu quả rõ rệt. Những trường được tham gia dự án đều được trang bị tốt về cơ sở vật chất, GV cũng được đào tạo bài bản về phương pháp. Tuy nhiên, những dự án này chỉ mang tính nhỏ lẻ mà chưa trở thành mục tiêu chung của toàn ngành.

    Ông Quách Tuấn Ngọc, giám đốc Trung Tâm CNTT, Bộ GDĐT: mô hình nT(Tiền, Technology - công nghệ, Trí tuệ, Tiết kiệm) có thể tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong các trường sư phạm

     
    Tại hội thảo "CNTT trong các trường sư phạm" do Bộ GD-ĐT tổ chức cuối tháng 11, các ý kiến đều thống nhất rằng các công nghệ phục vụ e-learning hiện nay rất nhiều: hội nghị qua video, các PM hỗ trợ soạn giáo án, Internet băng thông rộng, học liệu mở... Hiện nay, trường CĐSP Hà Nội đã xây dựng 1 cơ sở dữ liệu để xây dựng các giáo án. Được biết, ở một số nơi, mặc dù GV rất nhiệt tình với phương pháp mới nhưng do điều kiện của trường (thiếu trang thiết bị, thiếu máy tính, thiếu đường Internet, lớp học quá đông... ) nên đã hạn chế việc áp dụng của GV. Vấn đề là ngành giáo dục phải đổi mới tư duy, phải có nỗi lo lạc hậu để từ đó chịu khó học hỏi, tiếp thu công nghệ, tạo một cú hích cho ngành giáo dục.

    Tới đây, Trung Tâm CNTT, Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức một cuộc thi thiết kế bài giảng trên máy. Hy vọng qua cuộc thi sẽ tạo một hiệu ứng lan tỏa trong đội ngũ GV, nhất là đội ngũ giáo sinh của các trường CĐSP.

    Bằng Linh

    Từ khóa: Bằng Linh
    ID: B0602_35