• Thứ Sáu, 31/08/2007 10:53 (GMT+7)

    Tòa nhà thông minh: Giảm 40% phí vận hành

    Thông minh vì mọi thiết bị trong tòa nhà đều rất thuận tiện cho người sử dụng, dễ quản lý và vận hành, nhất là tiết kiệm điện, nước. Chủ đầu tư đã ứng dụng phần mềm điều khiển chuyên dụng...

    Tòa nhà Ruby Plaza (Hà Nội) nổi tiếng là thông minh. Thông minh vì mọi thiết bị trong tòa nhà đều rất thuận tiện cho người sử dụng, dễ quản lý và vận hành, nhất là tiết kiệm điện, nước. Để tăng lợi nhuận, công ty DOJI (chủ đầu tư) đã ứng dụng giải pháp BMS (Building Management System - Hệ thống điều khiển và quản lý tòa nhà).

    Nhu cầu lớn

    Trước “cơn sốt” về giá thuê văn phòng cao cấp, công ty cổ phần vàng bạc đá quý và đầu tư thương mại DOJI tự tin đầu tư xây dựng tòa nhà đa năng Ruby Plaza ứng dụng các tiện ích của công nghệ quản lý tiên tiến nhằm tiết kiệm chi phí để tăng doanh thu. Ruby Plaza gồm 16 tầng được xây dựng trên diện tích 10.000m2 gồm khu thương mại, thư giãn, ẩm thực và văn phòng.

    Chỉ tính riêng nhân viên của DOJI làm việc tại đây đã trên 300 người, chưa kể lượng nhân viên của các công ty thuê và lượng khách viếng thăm. Nhu cầu sử dụng đa dạng dẫn đến quản lý, vận hành rất phức tạp. Với khối lượng lớn nhu cầu sử dụng như vậy, giá cho thuê cao đến đâu thì một lãng phí nhỏ cũng gây “hao hụt” túi tiền của chủ đầu tư. Mà giá cả thì không thể tăng lên mãi. Bài toán đặt ra là DOJI phải quản lý tòa nhà sao cho hiệu quả? Xây dựng lợi thế cạnh tranh ngay từ dự án đầu tiên sẽ giúp DOJI có nhiều lợi nhuận từ dự án cụ thể, đồng thời tạo đà cho các dự án tiếp theo. Phương án được DOJI lựa chọn là tạo dựng hình ảnh Ruby Plaza thông minh (thuận tiện cho người sử dụng, dễ vận hành, quản lý và đặc biệt tiết kiệm năng lượng).

    Tiết kiệm năng lượng

    Với tòa nhà hiện đại, việc sử dụng hệ thống điều khiển và quản lý toà nhà BMS là không thể thiếu. DOJI đã chọn hệ thống BMS sử dụng phần mềm (PM) điều khiển chuyên dụng Apogee Insight (của Siemens) có chức năng điều khiển, giám sát, phối hợp hoạt động giữa các hệ thống ánh sáng, làm lạnh, thông gió, chống cháy, lập lịch vận hành, bảo dưỡng... Ưu điểm hệ thống này là phù hợp với tiêu chuẩn công nghiệp của nhiều nước tiên tiến như Mỹ, Anh, Pháp, Đức do được xây dựng bằng các giao thức mở, phổ biến trong công nghiệp giúp việc triển khai thuận tiện, dễ dàng.

    Với hệ thống BMS, tại Ruby Plaza, các công việc vận hành và giám sát tòa nhà đều được thực hiện qua máy tính và màn hình đồ họa đặt tại trung tâm điều hành tòa nhà.

    Đối với hệ thống điều hòa, PM theo dõi các yếu tố liên quan đến quá trình vận hành như nhiệt độ, độ ẩm không khí bên trong, dòng chảy không khí trong ống dẫn gió, áp suất gas trong các đường ống... và xử lý tham số thiết bị, thời gian tham gia vận hành. Từ đó, hệ thống ghi lại để lập lịch bảo trì và có phương án làm việc tiết kiệm năng lượng nhất. Cụ thể, Ruby Plaza được trang bị 2 hệ thống điều hòa: tại khu thương mại – dịch vụ sử dụng hệ thống điều hòa chạy chế độ điều tần (có hệ thống cảm nhiệt, tự động điều chỉnh để nhiệt độ luôn ở mức cho phép). Với khu văn phòng cho thuê, sử dụng hệ thống điều hòa tổ hợp “nhiều mẹ nhiều con” giúp điều chỉnh nhiệt độ theo nhu cầu của từng khu vực cho thuê. Với hệ thống cấp nước, PM giám sát các thông số kỹ thuật, trạng thái bơm nước sinh hoạt; mức nước trong bể chứa, tổng thời gian của bơm để lập lịch bảo trì. Hệ thống vệ sinh, bồn rửa đều có hệ thống cảm biến tiết kiệm tối đa nước sinh hoạt và nước thải.

    Tòa nhà Ruby Plaza.

     

    Các tuyến đèn của tòa nhà cũng được vận hành tự động theo lịch trình. Qua màn hình, người vận hành nhận biết được đèn bật/tắt và điều khiển từ xa. Thông thường, lệnh bật/tắt được thực hiện tự động theo lịch trình đặt sẵn. Tuy nhiên, khi cần người sử dụng có thể vận hành tại chỗ các tuyến đèn theo yêu cầu chiếu sáng thực tế.

    Đối với hệ thống bơm nước, số lượng bơm nước tham gia hoạt động do lưu lượng nước làm lạnh yêu cầu của hệ thống điều hoà quyết định. Các thông số này được thể hiện trên màn hình đồ hoạ tại máy tính điều khiển, người vận hành dễ dàng điều khiển hoạt động như Tắt/ Bật/ thay đổi chế độ hoạt động mà không cần phải đến tủ điều khiển.

    Hệ thống thông gió được tích hợp với hệ thống giám sát lưu lượng khí. Chẳng hạn, tại tầng hầm để xe, khi hệ thống đo nồng độ CO2 báo đến ngưỡng, quạt gió tự động hoạt động. Nồng độ tăng dần, quạt tự động tăng tốc và ngược lại. Điều này giúp tiết kiệm điện năng và duy trì tuổi thọ thiết bị thông gió.

    Thông qua màn hình đồ họa hệ thống BMS Apogee Insight, người vận hành quản lý được tình trạng các quạt hút và chế độ vận hành của các quạt tăng áp cầu thang. Khi có sự cố cháy nổ, các quạt được hệ thống tự động điều khiển về trạng thái “OFF” để giảm đối lưu không khí trong tòa nhà, giảm tối đa tác nhân gây cháy, đảm bảo tính hiệu quả của việc dập tắt các đám cháy.

    Huyết mạch để vận hành mọi thiết bị, hệ thống trên chính là hệ thống điện trong tòa nhà. Nếu ngừng cung cấp điện, hệ thống kỹ thuật sẽ ngừng hoạt động. Do đó, việc giám sát hệ thống điện trong hệ thống BMS Apogee Insight là một ứng dụng không tách rời. Hệ thống BMS Apogee Imsight thực hiện việc giám sát hệ thống điện qua thiết bị theo dõi được các thông số kỹ thuật chính của nguồn điện như: kW; kVA; kVAr... Các thông số này được giám sát chặt vì sẽ ảnh hưởng rất lớn tới việc vận hành tất cả thiết bị sử dụng điện của tòa nhà. Quản lý tốt các tham số chính này cũng đồng nghĩa với việc giảm chi phí vận hành của tòa nhà, nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị. Các tham số này đều được đo đếm nhờ bộ đo đếm điện năng kỹ thuật số (Digital Electric Meter) nối mạng, thể hiện thông số trên màn hình máy tính và lưu trữ dữ liệu.

     

    HỆ THỐNG QUẢN LÝ VÀ ĐIỀU KHIỂN TÒA NHÀ NGOẠI NHẬP

     

     

    Building Management System (BMS) là một PM gồm nhiều phân hệ: Hệ thống điều khiển thông gió và điều hòa không khí; điều khiển đèn chiếu sáng; điều khiển đỗ ôtô; điều khiển vào ra tòa nhà; báo động xâm nhập; báo cháy, báo khói; thông tin nội bộ... Mục tiêu của hệ BMS là tập trung hóa và đơn giản hóa giám sát, hoạt động và quản lý một hay nhiều tòa nhà để tối ưu hóa hiệu suất hoạt động của tòa nhà bằng cách giảm chi phí nhân công và lượng tiêu thụ điện năng, cung cấp môi trường làm việc an toàn, thoải mái hơn cho người sử dụng. Trong quá trình đáp ứng các mục tiêu này, BMS đã “tiến hóa” từ hệ điều khiển giám sát đơn giản trở thành hệ điều khiển vi tính hóa tích hợp toàn diện (totally integrated computerize control). Apogee là một trong số các BMS do Siemens phát triển, ra đời từ những năm 80 với tên gọi System600. Đến những năm 96-97, PM này phát triển mạnh và đổi tên thành System 600 Apogee. Năm 2001 PM này chính thức có mặt ở Việt Nam. Apogee có khả năng điều khiển tập trung các hạng mục liên quan trong cùng một tòa nhà. PM này cung cấp một hệ thống tích hợp, thiết kế mở, sẵn sàng tích hợp với các hệ thống khác liên quan như hệ thống an ninh, chiếu sáng, báo cháy... Công ty NTC hiện là nhà phân phối và triển khai PM Apogee ở Việt Nam.

     

    Giảm giá thuê

    Theo tính toán của nhà đầu tư, chi phí ban đầu của toà nhà Ruby Plaza có trang bị hệ thống BMS cao hơn so với các tòa nhà có phân hệ điều khiển bình thường. Nhưng Ruby Plaza tiết kiệm được chi phí vận hành và năng lượng khoảng 40% so với các toà nhà khác, đồng thời tăng tuổi thọ cho các thiết bị trong nhà. Vì vậy, dù trên thị trường nhà đất hiện nay, giá văn phòng trung bình 38 USD/m2 nhưng tại Ruby Plaza giá chỉ từ 22-34 USD/m2. Sử dụng BMS để quản lý, vận hành các tòa nhà đang là xu hướng đầu tư của nhiều doanh nghiệp như trung tâm Thương Mại Dầu Khí Hà Nội, cao ốc văn phòng và trung tâm thương mại Sacombank, tòa nhà trụ sở Bảo Việt...

     

    HỆ THỐNG THÔNG MINH VIỆT

     

     

    Công ty TNHH Tân Lai là một trong số ít doanh nghiệp trong nước trực tiếp sản xuất và cung cấp thiết bị điều khiển tòa nhà thông minh. Sản phẩm của Tân Lai sử dụng linh kiện Microchip Technology, tập đoàn chuyên về bộ vi xử lý và vi điều khiển. Các thiết bị điều khiển tòa nhà thông minh của Tân Lai gồm: TL01 (bộ điều khiển trung tâm, tích hợp với máy tính để có thể điều khiển tự động theo phần mềm); TL02 (bộ điều khiển theo phân khu) và TL16 (bộ điều khiển đến từng thiết bị).
    TL01 điều khiển được n bộ TL02; TL02 điều khiển được n' bộ TL16. TL16 là một bộ điều khiển có 3 bàn phím (có thể gắn tại các vị trí tiện dùng cho người sử dụng và có thể lập trình để 3 bàn phím cho ra cùng lúc 3 lệnh như nhau hoặc khác nhau tuỳ nhu cầu) để điều khiển được đến 16 thiết bị.

     

    Các thiết bị điều khiển tòa nhà thông minh của Tân Lai.

     

     

    Chẳng hạn, toà nhà của một doanh nghiệp (DN) có n tầng (phân khu lớn), mỗi tầng có n’ phòng (phân khu nhỏ), mỗi phòng hay phân khu nhỏ không quá 16 thiết bị cần điều khiển thì toà nhà đó cần 1 TL01, n TL02 và n’TL16. Các thông số n và n’ được lập trình nhúng với giá trị cao nhất là 99 .
    Từ trung tâm điều khiển, người quản trị toà nhà thông minh sử dụng máy tính kết nối với bộ điều khiển TL01 để can thiệp đến từng thiết bị sử dụng điện như bóng đèn, máy điều hoà hay máy bơm... Thường trong các toà nhà thông minh đều có gắn nhiều cảm biến. Hệ thống điều khiển của toà nhà nhận tín hiệu từ các cảm biến cũng có thể tự động điều khiển các thiết bị khác...
    Hiện Tân Lai sản xuất cả những hệ thống điều khiển không dây phục vụ trong gia đình với phạm vi phủ sóng đến 20 mét.
    Một văn phòng nhỏ với 16 thiết bị trở lại chỉ cần một remote 500.000 đồng và một khoản đầu tư tương ứng vào các receive, công thợ là có thể tiết kiệm rất nhiều điện năng, thứ thường bị lãng phí do tâm lý ngại di chuyển (để tắt đèn, tắt quạt...) của các nhân viên.
    Sau này, với đà phát triển của công nghệ, những remote sẽ không còn chỉ đơn giản là “bấm số nào, được số ấy” và phạm vi phủ sóng cũng không còn giới hạn trong 20 – 30 mét. Chúng sẽ được lập trình nhúng tốt để thực hiện nhiều lệnh phức tạp hơn như điều khiển điều hoà không khí hay các thiết bị có chương trình riêng khác... Một căn nhà nhỏ, rồi những toà nhà lớn cũng hoàn toàn có thể thụ hưởng được công nghệ điều khiển không dây và “ngày càng thông minh” hơn. Tham khảo thêm thông tin tại www.tanlai.net.
    Dũng Việt

     

    Thu Nga

    ID: B0709_59