• Thứ Ba, 09/10/2007 09:35 (GMT+7)

    CIO - Giám đốc đổi mới

    CIO vẫn được hiểu là “giám đốc CNTT” hay “giám đốc thông tin” (Chief Information Officer). Nay, theo ý kiến nhiều người, CIO còn là giám đốc đổi mới, sáng tạo (Chief Innovation Officer).

    Tin học hóa là thay đổi tổ chức

         

    Hành trình đổi mới, sáng tạo của các CIO Việt Nam cũng là hành trình vượt ra ngoài chức phận một cán bộ kỹ thuật đơn thuần.

    Khả năng tác động ngày càng lớn của CNTT vào quy trình của tổ chức/doanh nghiệp (TC/DN) khiến cho tầm hoạt động của các giám đốc CNTT Việt Nam có xu hướng dần bứt ra khỏi phạm vi kỹ thuật. Thế nhưng, trong xã hội, CIO vẫn là một chức danh lạ tai và đại đa số vẫn chưa hiểu chính xác về vai trò, chức năng của vị giám đốc này. Thậm chí, ở một số công ty, khi máy lạnh bị hư, cửa tự động hỏng, người ta cũng gọi giám đốc CNTT đến sửa. Chính vì thế mà trong hội nghị và lễ trao giải CIO xuất sắc lần thứ 3 tại Hà Nội ngày 19/9/2007, ông Bùi Quang Ngọc, CIO của tập đoàn FPT vẫn lặp lại câu hỏi “CIO, anh là ai?”. Và trả lời: “CIO là người chịu trách nhiệm về việc sử dụng hiệu quả nguồn lực thông tin phục vụ cho các mục tiêu phát triển của TC/DN”. Do đó CIO là một lãnh đạo về thông tin nhiều hơn là về công nghệ.

    Theo một khảo sát của IDG phối hợp với phòng Thương Mại và Công Nghiệp Việt Nam thực hiện, tại Việt Nam hiện có khoảng 1.700 CIO, trong đó 82% thuộc khối các doanh nghiệp, 8% trong các cơ quan chính phủ, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, và 10% trong các cơ quan Đảng, Quốc Hội.

     

     

     

    Theo ông Ngọc, “tin học hóa là thay đổi tổ chức”. CNTT chuyển DN từ một tổ chức truyền thống sang một tổ chức số. Ví dụ, khi ngành hàng không chuyển sang bán vé điện tử, tất cả các đại lý bán vé đều phải bỏ hết. Đó là sự thay đổi “kinh khủng” – ông Ngọc nhận xét. Đương nhiên, sự thay đổi đó cần đến vai trò của một CIO năng động, sáng tạo. Mặt khác, CIO ngày càng tham gia nhiều hơn vào việc hoạch định chiến lược của TC/DN. Việc dựa vào công nghệ để hoạch định chiến lược kinh doanh đã dần trở thành bình thường, thậm chí bắt buộc ở nhiều TC/DN. Vì thế, CIO cần được giao thêm trách nhiệm và quyền lực tương xứng.

    Ông Ray Schmidt, cựu CIO của Ủy ban Kiểm Sát Công Ty Kế Toán Công (Washington, Mỹ) cho rằng, CIO ngày nay phải có những kỹ năng cơ bản như tổ chức nhóm làm việc, kỹ năng công nghệ, giảng giải, thuyết phục và đặc biệt là kỹ năng lãnh đạo TC/DN. CIO phải hiểu sâu sắc về tổ chức của mình, đặc biệt về mặt chiến lược và về tài chính để bố trí nguồn lực thông tin, nguồn lực công nghệ phù hợp. Với những kỹ năng đó, anh ta trở thành một lãnh đạo của sự đổi mới và nhận phần trách nhiệm quan trọng trong sự thành công của TC/DN. Anh ta không còn là người chỉ biết làm theo mệnh lệnh nữa.

     
    Ông Lê Mạnh Hà, giám đốc Sở BCVT TP.HCM

    Nói về bản chất công việc của CIO, ông Derrick Tan, tư vấn cao cấp của tập đoàn dữ liệu quốc tế IDG tóm gọn: Chữ “I” trong “CIO” là chữ viết tắt của “Information”, nhưng cũng đồng thời là viết tắt của “Innovation”. Và chúng ta hoàn toàn có thể hiểu CIO là lãnh đạo đổi mới.

    Có lẽ cũng vì thế mà giải thưởng CIO Việt Nam xuất sắc năm nay đánh giá cao những cải tiến về kinh doanh và khả năng lãnh đạo của các CIO, chứ không đơn thuần là một giải thưởng về công nghệ.

    Sáng tạo... để được sáng tạo

    Bà Trương Hoàng Ngọc, CIO của Savimex
     

    Tuy nhiên, sáng tạo và đổi mới như thế nào trong điều kiện ở Việt Nam là một điều không đơn giản. Theo ông Đinh Quang Nương, tổng giám đốc điều hành giao dịch bảo hiểm và CNTT, công ty Bảo Hiểm Nhân Thọ Prudential Việt Nam, sáng tạo đã khó khăn, nhưng cái chính là phải can đảm ứng dụng kết quả sáng tạo đó. Tại sao lại phải can đảm? Vì áp lực thành công đối với các dự án của CIO rất lớn, vì sự phản đối trước những thay đổi do CIO tạo ra cũng rất nhiều. Đúng như ông Vũ Đức Đam, thứ trưởng bộ Thông Tin và Truyền Thông nói: “Đã sáng tạo và đổi mới thì gặp nhiều chướng ngại, do đó cần tâm huyết, dũng cảm và niềm tin”.

    Ở VN các CIO chưa được chính danh, không được tham gia vào hoạt động hoạch định chiến lược của DN, tiếng nói ít trọng lượng. Do đó, sáng tạo đối với CIO Việt Nam trước hết là sáng tạo để tiếng nói của mình được nghe theo, để những kết quả sáng tạo của mình được áp dụng.

    Đó là cách mà ông Tạ Quang Tiến, giám đốc cục Công Nghệ Tin Học Ngân Hàng, Ngân Hàng Nhà Nước đã thực hiện. Ông Tiến vừa bền bỉ thuyết phục bên trong tổ chức, vừa dựa vào uy tín và năng lực của lực lượng bên ngoài để thực hiện thành công dự án “hiện đại hóa hệ thống ngân hàng và hệ thống thanh toán”, có tác động lớn tới nền kinh tế (xem bài “CIO Tạ Quang Tiến: Thuyết phục bằng hành động” trong số này).

     

     

     

     

       

     

    9 CIO xuất sắc năm 2007
    1. Ông Nguyễn Quang Bắc, giám đốc trung tâm Khoa Học Kỹ Thuật và Công Nghệ Quân Sự, bộ Quốc Phòng
    2. Ông Lê Hải Bình, giám đốc CNTT Pacific Airlines
    3. Ông Nguyễn Công Bình, cục trưởng cục CNTT và Thống Kê, tổng cục Hải Quan.
    4. Ông Ngô Minh Châu, giám đốc trung tâm Tin Học, văn phòng Quốc Hội.
    5. Ông Lê Mạnh Hà, giám đốc Sở BCVT TP.HCM
    6. Bà Trương Hoàng Ngọc, trưởng bộ phận CNTT, trưởng phòng Kế Hoạch công ty Savimex.
    7. Ông Phạm Thanh Tân, phó tổng giám đốc, ngân hàng NN&PTNT
    8. Ông Nguyễn Viết Thế, cục trưởng cục Công Nghệ Tin Học Nghiệp Vụ, tổng cục Kỹ Thuật, bộ Công An
    9. Ông Hoàng Quốc Tuấn, ban chỉ đạo CNTT các cơ quan Đảng.

    Ông Phạm Kim Sơn, giám đốc sở BCVT Đà Nẵng cũng cho biết, trong công việc, ông gặp nhiều khó khăn rất đặc thù: thiếu sự quan tâm của lãnh đạo cấp cao nhất, thiếu hụt nhân lực và khó thay đổi thói quen, thiếu nguồn vốn đầu tư và sự cam kết bảo đảm nguồn ngân sách thích hợp, thiếu cơ chế chính sách quản lý các dự án chuyên ngành CNTT... Ông Sơn đã phải kiên trì tác động để nâng cao nhận thức và thuyết phục lãnh đạo, tích cực đề xuất các chính sách và đặc biệt, ông đã chủ động tìm kiếm và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư. “Không phải cứ Nhà Nước thì phải sử dụng vốn ngân sách” – ông Sơn nói.

    Vai trò ngày càng quan trọng của giám đốc CNTT đối với các TC/DN là xu thế không thể đảo ngược. Cộng đồng CIO đã dần lớn mạnh và bắt đầu được thừa nhận chính thức. Đầu năm nay, thuật ngữ CIO đã được định hình một cách tương đối trong nghị định 64/CP về ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước. Tại lễ trao giải CIO xuất sắc 2007, một thứ trưởng bộ Nội Vụ cho biết bộ đang soạn thảo quyết định về việc chính thức công nhận chức danh CIO và sẽ cố gắng để văn bản này sớm được hoàn thành và thông qua. Ông Vũ Đức Đam cũng thông báo bộ trưởng TTTT vừa ký quyết định công nhận ban vận động thành lập câu lạc bộ CEO (giám đốc điều hành) và CIO Việt Nam. Đó là những tin vui không chỉ cho giới CIO.

    Nguyễn Bo

    ID: B0710_36