• Thứ Năm, 16/04/2009 07:17 (GMT+7)

    Trưởng dự án phần mềm: Bản lĩnh - Trách nhiệm!

    Bất kỳ một dự án lớn nhỏ nào cũng cần một người đứng ra chịu trách nhiệm tổ chức, triển khai và thực hiện... Người giữ vai trò này được gọi là người quản lý dự án hay giám đốc dự án (Project Manager).

    Trong một dự án phát triển phần mềm (PM) nói riêng, trưởng dự án (Project Manager) là người chịu trách nhiệm cao nhất về kết quả dự án.

    Project Manager là tinh thần của dự án

    Bất kỳ một dự án lớn nhỏ nào cũng cần một người đứng ra chịu trách nhiệm tổ chức, triển khai và thực hiện... Người giữ vai trò này được gọi là người quản lý dự án hay giám đốc dự án (Project Manager). Vì vậy, Project Manager cần phải am hiểu dự án và thật sự bản lĩnh để đảm bảo tiến độ triển khai và giải quyết những vấn đề nảy sinh để dự án đạt hiệu quả, hoàn thành đúng với quy trình và ngân sách dự kiến.

    Nếu Project Manager ít kinh nghiệm, chưa hiểu quy trình, chưa được đào tạo bài bản về nghiệp vụ và nhiều lúc làm theo cảm tính thì chất lượng dự án không được như ý muốn và có thể sẽ đi đến thất bại...

    Quy trình sản xuất PM cũng không khác biệt so với việc sản xuất một sản phẩm cụ thể. Để có một sản phẩm PM tốt, ngoài các kỹ năng làm việc, các nhân sự trong từng vị trí của dự án phải hiểu rõ cụ thể công việc mà mình thực hiện, trách nhiệm và thời gian hoàn thành khối lượng công việc đó. Vai trò của từng vị trí trong dự án PM rất quan trọng, công việc có lúc cần phải xử lý tuần tự, nhưng đa phần là xử lý song song đồng loạt các vấn đề. Đây chỉ là những công việc rời rạc, nhiệm vụ cụ thể mà mỗi cá nhân cần phải thực hiện. Project Manager là người điều phối, gắn kết các bộ phận rời rạc này lại, đồng thời giải quyết mâu thuẫn nội bộ phát sinh để đưa ra giải pháp khả thi nhất. Làm thế nào để nhân viên (NV) chấp nhận thực hiện? Thuyết phục và làm cho khách hàng tin tưởng vào sự tư vấn, quy trình và công nghệ dự án có thể đáp ứng cho họ...

    Tùy thuộc vào yêu cầu, độ phức tạp của dự án, Project Manager cùng với các cộng sự lên kế hoạch cụ thể cho từng giai đoạn: Phân chia số lượng công việc, dựa vào sự hiểu biết về công nghệ, khả năng của từng nhân sự trong dự án để có thể ước lượng chính xác thời gian hoàn thành cũng như chi phí cho từng dự án.

    Ông Nguyễn Minh Quang, Project Manager có hơn 5 năm kinh nghiệm thuộc trung tâm Phần Mềm HPT, cho biết, Project Manager được xem là thủ lĩnh tinh thần của dự án. Mọi công việc không phải tự mình quyết đoán thiếu khoa học, thiếu thực tiễn. Khi gặp vấn đề phức tạp, nan giải cần phải thống nhất ý kiến trong toàn đội dự án, cùng nhau tìm hiểu cách khắc phục và lựa chọn giải pháp tối ưu nhất cho khách hàng... Đối với những đơn vị, doanh nghiệp (DN) triển khai là đối tác của các nhà cung cấp giải pháp như Microsoft, Oracle... thì việc hỗ trợ công nghệ, công cụ mới không có gì khó khăn nhưng cần phải phát huy nội lực sẵn có từ bên trong.

    Áp lực và niềm vui

    Ông Nguyễn Minh Quang

    Công việc nào cũng có những đặc thù và áp lực riêng của nó. Do yêu cầu của PM thay đổi (điều này rất thường xảy ra), dự án có thể thêm hoặc giảm bớt nhân sự. Khi tăng nhân sự, Project Manager có thể yêu cầu tuyển nhân sự từ các dự án khác trong DN hoặc kéo dài thời gian dự án hay vận động NV làm thêm giờ để đảm bảo hoàn thành đúng tiến độ dự án.

    Theo nhận xét của ông Quang, Project Manager hoàn toàn là nghề không dễ dàng! Vừa làm việc theo nguyên tắc đúng với kế hoạch đề ra, tinh thần kỷ luật cao để đảm bảo tiến độ và chất lượng dự án thì người làm Project Manager cũng cần mềm dẻo, uyển chuyển và linh động. “Quản lý máy móc có thể dễ dàng nhưng để kết hợp quản lý con người gắn với công nghệ, biến những bài toán thực tế, gắn liền với nghiệp vụ kinh doanh của khách hàng, cần nhất kiến thức để thuyết phục khách hàng gần như là một nghệ thuật trong lĩnh vực CNTT”.

    Ông Quang cho biết thêm, đã từng trải qua nhiều vị trí khác nhau nên hiểu được phần nào tâm tư nguyện vọng của các thành viên, quan tâm sát sao công việc của NV và mỗi khi dự án kết thúc (chuyển giao sản phẩm cho khách hàng) toàn đội dự án có thể tổ chức liên hoan hoặc dã ngoại nhằm gắn kết mọi người, tổng kết và chia sẻ kinh nghiệm kiến thức từ dự án thực hiện. Điều này thật sự cần thiết trong ngành làm dự án PM!

    Công việc thường làm của một Project Manager
    1. Hoạch định kế hoạch: Bố trí nhân sự và thời gian hợp lý; Thu thập và quản lý yêu cầu; Quản lý rủi ro (rủi ro từ phía khách hàng, nhân sự trong dự án, rủi ro công nghệ...); Xây dựng quy trình; Tài liệu dự án và các bộ mã nguồn liên quan (nếu có); Dự kiến hướng phát triển của sản phẩm...
    2. Tổ chức thực hiện: Làm việc với nhóm chuyên gia phân tích thiết kế hệ thống; Theo dõi và cập nhật rủi ro; Kiểm soát quy trình; Quản lý sự thay đổi yêu cầu; Quan hệ nhà thầu phụ; Cập nhật công nghệ mới; Giao ban và đôn đốc NV cùng thực hiện
    3. Kiểm tra giám sát: Kế hoạch và tổ chức hoạt động kiểm tra, giám sát các nhóm, tiến độ thực hiện công việc; Báo cáo và đề xuất lãnh đạo...
    4. Công tác khác: Tham gia tổ chức thực hiện các chương trình đào tạo nội bộ cho NV; Tư vấn cho khách hàng khả năng phát triển của dự án một cách tích cực, chủ động...

    Project Manager trưởng thành qua từng dự án

    Ông Nguyễn Thành Châu

    Ông Nguyễn Thành Châu, chuyên viên tư vấn và đào tạo cao cấp tập đoàn ECCI Group (Philippines) cho biết, nhu cầu cho các vị trí quản lý dự án PM là rất lớn. Các công ty, DN thực hiện triển khai PM, ngay cả các công ty ứng dụng CNTT cũng cần vị trí Project Manager để thực hiện các dự án phát triển PM dùng riêng cho ngành nghề đặc thù của DN. Trong giai đoạn khó khăn hiện nay, nhu cầu Project Manager có thể giảm. Thay vào đó, các DN PM sử dụng nhân sự hiện có đã qua đào tạo để kiêm nhiệm nhằm giảm chi phí triển khai.

    Hầu hết, Project Manager trong các DN PM Việt Nam từ chuyên viên phát triển PM trưởng thành qua những dự án, rồi đến vị trí trưởng nhóm (Team Leader). Từ team leader có thể kiêm nhiệm, tập sự và học kinh nghiệm thực tế từ quản lý những dự án nhỏ, sau đó sẽ đảm đương vị trí Project Manager thật sự.

    Theo ông Châu, các trường đào tạo CNTT chuyên ngành PM, hệ thống thông tin ở Việt Nam đều có giảng dạy môn quản lý dự án PM nhưng chỉ mang tính lý thuyết, giới thiệu quy trình phát triển PM... Chỉ tính riêng ngành PM ở Hoa Kỳ thì có 3 chuyên ngành chính: kỹ sư khoa học máy tính (Computer Science), hệ thống thông tin (IS - Information System), kỹ sư PM (Software Engineering). Trong đó, chuyên ngành kỹ sư khoa học máy tính gần giống như chương trình đào tạo CNTT ở Việt Nam. Ngoài ra, tùy theo từng dự án, khả năng của mỗi người và chính sách của từng công ty, một NV phát triển PM trở thành người quản lý dự án thời gian trung bình có thể từ 4 đến 5 năm. Cá biệt những công ty không có nhân sự cho vị trí Project Manager thì sẽ có ít nhất 1 NV kiêm nhiệm và đây cũng là cơ hội cho NV đó học hỏi cách quản lý của Project Manager. So với thị trường Mỹ, một Project Manager cần từ 8 đến 10 năm để phấn đấu: một kỹ sư PM mới ra trường sẽ đảm nhận vị trí NV kiểm thử PM (Tester) trong 2 năm, sau đó là NV hỗ trợ PM và phải mất thêm 2 năm để trở thành NV phát triển PM. Vị trí này cần thêm 4 năm để trở thành trưởng nhóm PM (Team Leader) và thêm 2 năm nữa để đạt vị trí Project Manager.

    Các chương trình đào tạo bổ sung kiến thức cho Project Manager
    1. TUV Rheinland Việt Nam kết hợp với ECCI tổ chức khóa học quản lý dự án CNTT trong 3 ngày từ 8/4/2009 đến 10/4/2008, học phí (bao gồm tài liệu): 4.650.000 đồng.
    2. Liên hiệp 5 trường ĐH và trung tâm đào tạo CNTT Việt Nam (viết tắt là SEG Vietnam, bao gồm ĐH dân lập Duy Tân - Đà Nẵng, ĐH dân lập Văn Lang - TP.HCM, ĐH Cần Thơ – Cần Thơ, công ty cổ phần Công Nghệ Viễn Thông Kỹ Thuật Số (DTT-HanoiCTT), trung tâm Đào Tạo CNTT TP.HCM) cùng với ĐH Carnegie Mellon (Hoa Kỳ, CMU) triển khai chương trình đào tạo: quản trị dự án PM; kiểm thử và đảm bảo chất lượng PM; kỹ năng lập trình...

    Hồng Vinh

    ID: B0904_56