• Thứ Hai, 01/03/2010 (GMT+7)

    Quản trị tri thức: Chất xám - tài nguyên vô giá

    Nếu một tổ chức không biết tận dụng và lưu giữ “chất xám” của các cá nhân thì tổ chức đó có nguy cơ bị tổn thất tri thức hoặc “trao tặng” tri thức của mình cho những tổ chức khác.

    Tài sản vô hình dễ tổn thất

    Trong một tổ chức nói riêng và xã hội nói chung, mỗi cá nhân sẽ tự mình hấp thụ thông tin và có những tri thức riêng, không ai giống ai. Tri thức riêng của mỗi một người (tacit knowledge) chỉ có người đó mới sử dụng được. Khi người đó thể hiện tri thức ra bên ngoài (explixit knowledge) dưới dạng thông tin bằng cách viết tài liệu, viết sách, hướng dẫn trực tiếp… người khác mới có thể tiếp nhận và hiểu được tri thức ấy và biến thành tri thức của mình.

    Điều gì xảy ra nếu một cá nhân làm việc lâu năm, đảm nhận vị trí quan trọng, sau khi tích lũy một lượng tri thức lớn lại rời bỏ tổ chức? Và khi một cán bộ cấp cao sắp đến tuổi về hưu thì tổ chức nên mời người đó ở lại làm việc thêm, cộng tác hay tuyển nhân sự trẻ với tri thức mới? Đó là những nguy cơ về tổn thất tri thức cần đến công việc quản trị tri thức (QTTT) - tài sản vô hình. Ngoài ra, QTTT còn cần được thực hiện bởi những lý do sau:

    Quá tải thông tin

    Quá tải thông tin xảy ra khi:
    Không hiểu hay không nhận biết thông tin hiện có
    Số lượng thông tin quá nhiều đến mức không kiểm soát được
    Không biết tìm thông tin cần thiết
    Biết nguồn thông tin nhưng không biết cách tiếp cận.

    Thông tin có thể được coi như một loại hàng hoá đặc biệt có thể được mua, bán, trao đổi, tích lũy và lưu trữ. Tuy nhiên, sự quá tải thông tin đôi khi lại xảy ra vì chất lượng thông tin mới quan trọng chứ không phải số lượng.

    Quá tải thông tin nhưng không có tri thức thường đi đôi với nhau. Người hiểu biết vấn đề thường đưa ra những thông tin ngắn gọn, súc tích. Ngược lại người không nắm rõ hoặc không hiểu vấn đề thường trình bày dài dòng, ý tứ vay mượn, thông tin quá tải nhưng không hình thành được tri thức nào cho người dùng tin.

    Nhiễu thông tin

    Hiện tượng nhiễu thông tin còn tác hại hơn quá tải vì thông tin được đưa ra sai lệch do vô tình hay cố ý. Một khi thông tin bị nhiễu được phổ biến rộng rãi sẽ mang lại một sự nhìn nhận, đánh giá sai lầm.

    Yêu cầu chia sẻ và truyền tải

    Yếu tố quan trọng nhất trong QTTT là chia sẻ và truyền tải tri thức. Con người thường coi tri thức là sức mạnh. Mỗi người đều muốn giữ một cái gì đó là điểm mạnh của riêng mình, không muốn chia sẻ với người khác. Do vậy, điều tiên quyết là phải tạo ra môi trường hay văn hóa chia sẻ tri thức (knowledge sharing culture).

    Ông Nguyễn Minh Hoàng, chuyên gia về QTTT, từng được đào tạo tại Italy và Hàn Quốc cho rằng: “Để xây dựng được một môi trường chia sẻ tri thức, vai trò của người lãnh đạo có ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Không chỉ khuyến khích, ghi nhận chia sẻ tri thức, nhà quản lý phải chủ động chia sẻ một cách tích cực bên cạnh việc hướng nhân viên cùng phát triển các nguồn tri thức nội bộ như: cộng đồng chia sẻ, hội thảo nội bộ... Quá trình này không chỉ làm giàu tri thức của cá nhân mà còn là động lực cho việc không ngừng học hỏi”.

    Cần có cơ chế để tri thức được nuôi dưỡng, chia sẻ, phát triển và sử dụng phù hợp với mục tiêu của tổ chức. Cơ chế này cũng phải thể hiện sự ghi nhận, tưởng thưởng (có thể vật chất hay tinh thần) đối với việc chia sẻ (của cá nhân hay bộ phận). Về hình thức, cơ chế có thể được thể hiện dưới dạng các quy trình hay hướng dẫn, được công bố rộng rãi trong toàn tổ chức.

    Điều quan trọng là những nỗ lực QTTT đều hướng vào mục tiêu tạo ra sản phẩm/dịch vụ mới, đáp ứng yêu cầu đặt ra, giảm thiểu lãng phí khi tri thức không được chia sẻ, những thất bại không được phân tích, đúc rút kinh nghiệm, các lỗi bị lặp lại... Đó chính là quá trình ứng dụng và biến tri thức thành giá trị có ích cho tổ chức.

     

    Xem tiếp : 123>
    ID: B1003_32