• Thứ Ba, 30/03/2010 17:11 (GMT+7)

    Quản trị tri thức – đã đến lúc bắt tay hành động

    Minh Hoàng
    Tiến sĩ Arnaldo Pellini (Ý), chuyên gia về quản trị tri thức, đặc biệt đề cao vai trò của tri thức và các hoạt động quản trị tri thức trong doanh nghiệp.

    Tiến sĩ Arnaldo Pellini có mặt tại Việt Nam từ 20-27/3/2010 và làm việc với Viện Khoa học Xã hội Việt Nam theo Dự án "Hỗ trợ hoạch định chính sách hiệu quả thông qua phát triển năng lực nghiên cứu dựa trên bằng chứng khoa học", trong đó ông có nhiệm vụ giảng dạy, giới thiệu và cập nhật kiến thức về quản trị tri thức. Tạp chí TGVT - PC World Việt Nam đã có buổi trao đổi với Tiến sĩ Arnaldo Pellini về vấn đề này.

      

    Đôi nét về Tiến sỹ Dr. Arnaldo Pellini:

    Tiến sĩ Arnaldo Pellini sinh tại Ý, là chuyên gia kinh tế trong lĩnh vực phát triển xã hội, chính sách phân quyền và cải cách chính quyền địa phương với mười năm kinh nghiệm cấp quốc gia và địa phương ở các nước châu Á. Ông gia nhập Viện Phát triển quốc tế (Overseas Development Institute - ODI) năm 2008, sau hai năm làm việc với Chương trình Phát triển của Liên Hiệp quốc (UNDP) tại Việt Nam trong chương trình cải thiện năng lực quản lý nghiên cứu và tham gia hoạch định chính sách tại Viện Khoa học Xã hội Việt Nam.

     • Ông có thể cho biết vì sao trong các tổ chức chúng ta cần tìm hiểu, nghiên cứu và triển khai quản trị tri thức?

    Như các bạn đã biết, bất cứ tổ chức nào, dù là tổ chức chính phủ, tổ chức phi chính phủ hay các doanh nghiệp cũng đều được hình thành bởi những cá nhân khác nhau. Mỗi cá nhân có một kiến thức nền, trình độ chuyên môn, năng lực, kinh nghiệm… khác nhau. Cao hơn, chúng ta có các nhóm, các bộ phận, các phòng, ban khác nhau với những tri thức khác nhau. Quản trị tri thức sẽ giúp cho những cá nhân, bộ phận… này giao tiếp, trao đổi, chia sẻ tri thức tốt hơn. Đặc biệt, Quản trị tri thức sẽ giúp các cấp lãnh đạo, các nhà hoạch định chính sách đưa ra được các quyết định, chính sách hiệu quả hơn cho tổ chức của mình.

    Trong thời đại ngày nay, tri thức là sức mạnh. Nếu bạn nắm bắt, quản trị được tri thức có nghĩa là bạn tận dụng được sức mạnh của tri thức và biến nó thành sức mạnh của bạn hay của tổ chức.

    Tuy nhiên, cho dù bạn có hiểu biết và đề cao tầm quan trọng của Quản trị tri thức nhưng bạn không bắt tay triển khai một cách có hệ thống thì cũng giống như việc nghĩ mà không làm.

    Vậy đâu là khó khăn trong triển khai quản trị tri thức?

    Yếu tố phổ biến nhất và cũng là khó khăn nhất chính là con người. Cụ thể hơn, là các chính sách khuyến khích các cá nhân tham gia chia sẻ kiến thức. Tại sao tôi phải chia sẻ kiến thức của tôi cho anh và mọi người? Tôi được gì khi tôi làm điều đó?... là câu hỏi của rất nhiều người và không dễ trả lời.

    Bên cạnh đó, tri thức là một khái niệm trừu tượng, không dễ cân, đo, đong, đếm. Trong trường hợp tôi sẵn sàng chia sẻ nhưng tôi sẽ làm điều đó như thế nào? Tri thức ở trong đầu tôi, làm sao tôi có thể chuyển giao cho bạn? Làm sao bạn có thể lấy nó ra và biến nó thành của bạn? Lấy ví dụ đơn giản là cơ quan bạn cử nhiều chuyên gia đi đào tạo, làm sao để các chuyên gia này mang tri thức họ học được chuyển giao cho mọi người hay làm sao để các chuyên gia này có thể chia sẻ với nhau để tổng hợp, bổ sung thêm khối tri thức chung?

    Ông có cho rằng việc tạo dựng môi trường chia sẻ là quan trọng?

    Văn hoá, thói quen, trách nhiệm chia sẻ tri thức rất quan trọng. Tính cá nhân và tính sở hữu luôn hiện hữu trong mỗi chúng ta. Nếu chúng ta có môi trường tốt, có văn hoá chia sẻ, tôi nghĩ tính cá nhân và tính sở hữu cũng sẽ được loại bỏ nhiều. Điều quan trọng là làm sao để mọi người thấy họ có trách nhiệm chia sẻ tri thức của họ cho mọi nguời và tiếp nhận tri thức của người khác để mang lại thành công chung. Các cá nhân của một tổ chức cũng cần phải ý thức rằng tri thức trong đầu mình không chỉ là tài sản thuộc về cá nhân mình mà đó còn là tri thức của tập thể.

    • Theo ông, vai trò của CNTT trong hoạt động này như thế nào?

    Có lẽ chưa bao giờ chúng ta lại “lệ thuộc” vào sức mạnh của CNTT như lúc này. CNTT hiện diện, được triển khai ở hầu hết các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội. Quản trị tri thức cũng đang được thừa hưởng rất nhiều từ thành tựu của CNTT. Các hệ thống thông tin nội bộ (internal communication) hay thông tin ra bên ngoài (external communication) của nhiều doanh nghiệp dựa nhiều vào CNTT. Nếu có điều kiện, các tổ chức/ doanh nghiệp nên xây dựng các cổng điện tử quản trị tri thức phù hợp.

    • Ông có lời khuyên nào cho các doanh nghiệp Việt Nam trong vấn đề quản trị tri thức?

    Tôi mới tham gia một vài buổi giới thiệu quản trị tri thức tại Việt Nam và thấy nhiều đơn vị đã bắt đầu coi trọng vấn đề này. Tôi biết các bạn cũng rất coi trọng tri thức nhưng hãy bắt tay hành động. Hãy nghiên cứu, đánh giá chính xác về hệ thống tri thức, năng lực tri thức của mình. Các bạn nên tìm tòi, nghiên cứu mô hình và kinh nghiệm quản trị tri thức từ các nước khác. Tại thời điểm này, bắt tay vào quản trị tri thức không còn là quá mới.

    Một yếu tố gần như không thể thiếu từ đầu là CNTT. Tại nhiều quốc gia và tổ chức lớn trên thế giới, quản trị tri thức đã được triển khai từ sớm và trong những giai đoạn đầu tiên, CNTT đã được coi là “xương sống” cho các kế hoạch đó.

    Tôi tin các bạn sẽ nhanh chóng nắm bắt và triển khai nhiệm vụ quản trị tri thức. Tôi hy vọng trong thời gian tới sẽ có nhiều doanh nghiệp Việt Nam sẽ áp dụng hiệu quả, thành công. 

    Ý kiến:

    Ông Nguyễn Hòa Bình, Tổng Giám Đốc Công ty cổ phần giải pháp phần mềm Hòa Bình (PeaceSoft):
    "Tri thức là một trong những giá trị cốt lõi của công ty chúng tôi. Với hoạt động thiên về trên nền tảng Internet, việc quản trị tri thức càng quan trọng hơn bao giờ hết. Chúng tôi đang cơ cấu và xây dựng lại hệ thống thông tin nội bộ và quản trị thông tin ra bên ngoài . Đây là một phần trong kế hoạch quản trị tri thức do Ban Giám đốc đề ra".
     

    Ông Hoàng Tô
    Chủ tịch HĐQT công ty Cổ Phần Công Nghệ Tinh Vân:
    "Không ít hơn một lần, công ty phải đối mặt với sự ra đi của những nhân sự quan trọng. Những sản phẩm họ làm ra tuy đã được quản lý tốt, được kế thừa và phát triển nhưng đó chưa phải là tài sản quan trọng nhất. Khi ra đi họ mang theo tri thức, để lại cho công ty một lỗ hổng không dễ gì lấp đầy, đôi khi là kiến thức về cả một lĩnh vực".
     

    Ông Đào Mạnh Thắng, Trưởng phòng Hợp tác Quốc tế, Cục Thông tin Khoa học Công nghệ Quốc gia:

    "CNTT có ảnh hưởng to lớn đối với quản trị tri thức. CNTT đã, đang và sẽ trở thành một nhân tố giúp lưu trữ, phân phối và trao đổi tri thức hữu hiệu. Kết hợp CNTT với chính sách quản trị tri thức một cách hiệu quả, bất cứ cơ quan nào cũng có thể tạo ra các yếu tố cạnh tranh mới, nâng cao khả năng cạnh tranh lâu dài của mình".
     

    Bà Nguyễn Huơng Giang, Thư ký Toà soạn Tạp chí Hoạt động Khoa học:

    "Quản trị tri thức không chỉ quan trọng trong khối doanh nghiệp mà còn với các nhà khoa học. Đồng thời, việc phát triển các hệ thống thông tin hỗ trợ lớn cho quản trị tri thức. Tôi cho rằng đây là công cụ hiệu quả nhất để giảm thiểu những rủi ro do việc chảy máu chất xám gây ra.