• Thứ Năm, 16/12/2010 09:43 (GMT+7)

    Khi bệnh nhân hiểu bệnh hơn bác sĩ

    NND
    Khi những người thường đọc thông tin sức khoẻ trên Internet đi khám bệnh, nhiều phần là họ sẽ nắm vững bệnh của mình hơn cả thầy thuốc. Thầy thuốc do vậy cũng phải chạy theo bệnh nhân, nâng cao trình độ và... cuốn vào Internet!

    Chủ động tìm thông tin sức khoẻ

    Thực sự là việc truy vấn thông tin y tế qua Internet đang ảnh hưởng tích cực và mạnh mẽ lên hệ thống chăm sóc sức khoẻ cộng đồng. Hiện, ngày càng nhiều người chủ động tìm kiếm thông tin trên Internet về những bệnh tật, phương pháp điều trị và cả thuốc men. Hệ thống Internet tiếng Nga có hơn 20.000 site chủ đề y tế và đang có hơn 33 triệu lượt người viếng thăm mỗi tháng, theo dịch vụ nghiên cứu LiveInternet. Gần 46% những nguồn lực web này quảng bá lối sống khoẻ. Người đọc thường xuyên của các site y tế 2 năm lại đây ở Nga gia tăng 4 lần, đạt 2,4 triệu người.

    Bị hút hồn vào Internet, các bệnh nhân đi sâu hơn vào bản chất vấn đề so với khi viếng thăm bác sĩ, bởi với họ, đó là cuộc sống còn với thầy thuốc thì chỉ là công việc thôi. Khi người bệnh như vậy đi khám chữa bệnh, nhiều phần chắc là họ sẽ nắm vững bệnh của mình hơn cả thầy thuốc. Thầy thuốc là những người đến lượt mình cũng phải chạy theo bệnh nhân, nâng cao trình độ và... cuốn vào Internet! Nếu không, họ không chỉ sẽ đánh mất niềm tin của khách hàng - người bệnh mà còn mất cả bệnh nhân đó luôn.

    Kết thúc buổi khám, bệnh nhân lại vào mạng, nhập tất cả các từ không quen biết nghe được từ bác sĩ vào cỗ máy tìm kiếm... Nếu trước đây, sẽ là phức tạp để nhận được ý kiến thứ hai về vấn đề của mình thì bây giờ, mọi người có thể nhận được hàng triệu ý kiến, chỉ có điều phải phân biệt được các ý kiến đó. Lựa chọn trong trường hợp thiếu định hướng rõ ràng thường sẽ theo nguyên tắc "thích - không thích".

    Việc tìm thông tin y tế trên mạng sẽ xác định việc chọn phác đồ điều trị theo 6/10 "bệnh nhân-Internet", ông Mikhail Mizin, kiểm toán viên cao cấp của Quỹ Health on the Net cho biết. Ở Nga, cùng với việc truy cập web vẫn còn đắt đỏ cũng như hạ tầng mạng chưa đủ phát triển, khuynh hướng này chưa thực sự phổ biến nhưng cũng sẽ nhanh chóng hiện diện. Theo một cuộc điều tra trực tuyến của RUmetric tiến hành năm 2010, 37% người dùng luôn kiểm tra lại lời khuyên của thầy thuốc trên Internet, thêm 33% cũng làm việc này nếu lời khuyên của thầy thuốc gây cho họ ngờ vực.

    Trong lúc đó, Internet ngày một bị điền đầy bởi các cổng thông tin và nguồn lực y khoa khác có chất lượng thông tin chưa được kiểm định, chưa có sự phân chia rạch ròi giữa các site cho bệnh nhân và các site cho bác sĩ... Nhiều nhân viên y tế không có chứng chỉ hành nghề cũng nhận bệnh, chẩn đoán qua Internet. Rất tiếc là nhiều thầy thuốc không biết kê toa qua Internet cho bệnh nhân nên phần nội dung chủ yếu thường là những đoạn text trình độ học vấn thấp được viết bởi bệnh nhân và trong tương lai gần, những nội dung đó sẽ còn nhiều hơn, ông Boris Zingerman, Trưởng bộ phận Tin học hoá Trung tâm Huyết học thuộc Viện Hàn lâm Y học Nga nói.

    Ngoài ra, đang có khuynh hướng thiên vị trong chủ đề của một số site y tế: Những site có thể bán được quảng cáo như về chế độ ăn uống bổ sung, tình dục học, tiết niệu, phụ khoa, mang thai... nở rộ trong khi những trang bác sĩ có nội dung tốt nhất không cần đến quảng cáo lại khó có thể được tìm ra. Tuy nhiên, dù các bác sĩ có đối xử thế nào với thông tin do bệnh nhân đưa lên Internet, trong tương lai gần, việc bỏ qua chúng ngày càng trở nên khó hơn và bác sĩ sẽ phải phải sống chung với các nội dung do bệnh nhân đưa lên. "Bệnh nhân hiểu biết hơn là vấn đề đau đầu đối với các thầy thuốc nhưng với hệ thống y tế thì lại là tốt", Medvedev quả quyết.

    Các thầy thuốc hiện đại buộc phải đối thoại với bệnh nhân, giúp họ phân biệt thông tin từ Internet, thảo luận về các ưu điểm, nhược điểm của các phương pháp điều trị và tạo cơ hội cho họ lựa chọn. Đến lượt mình, "bệnh nhân trực tuyến" nhận thức rõ hơn những kê toa của bác sĩ và lưu ý hơn đến các khuyến cáo thực hành lối sống khoẻ, bằng cách đó, họ nâng cao hiệu quả công việc của các thầy thuốc.

    Chăm sóc sức khoẻ... khách hàng

    Từ năm 1989, các nước châu Âu đã đầu tư 1 tỷ euro cho nghiên cứu, phát triển và thực hiện các dự án trong lĩnh vực y tế điện tử. Những khoản đầu tư chính được thực hiện theo các hướng như xây dựng các phương tiện giám sát tình trạng sức khoẻ cá nhân lưu động và phát triển các hệ thống thông tin lâm sàng; mô hình hoá tình trạng sinh lý và bệnh tật của con người; hoạch định phát triển e-Health; ứng dụng telemedicine (y tế từ xa); phát triển các khuyến cáo về đảm bảo tương tác của các hệ thống cũng như hỗ trợ các dự án thử nghiệm e-Health quy mô lớn; và, chứng nhận các hệ thống thẻ y tế điện tử.

    Hiện thời, ở Liên minh châu Âu (EU) đang có 500 dự án trong lĩnh vực e-Health và sự hỗ trợ cho chúng tiêu tốn chừng 1 triệu euro mỗi năm. Nhóm 5 ưu tiên hàng đầu có trong hầu hết các quy định của các nước EU có thẻ y tế điện tử, y tế từ xa, nhận dạng bệnh nhân, các chuẩn kỹ thuật và ngữ nghĩa, và thẻ công dân. Tất cả 27 nước thành viên EU nhất trí đánh giá cao tầm quan trọng của hai tiêu chí đầu tiên. Ông Oleg Medvedev, Trưởng bộ môn Dược thuộc Khoa Y học cơ bản của Trường ĐH Tổng hợp Quốc gia mang tên Lomonosov, Moskva đã nói về chuyện này trong Hội thảo Medsoft Internet 2010 tổ chức tại Moskva mới đây như vậy.

    Đan Mạch là nước có hệ thống y tế điện tử phát triển nhất châu Âu. Công thức thành công của Đan Mạch gồm: Một hệ thống chăm sóc sức khoẻ bệnh nhân đồng nhất; một nguồn hỗ trợ kinh phí; bệnh nhân được tự do lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ y khoa; quan tâm bình đẳng đến việc đảm bảo sự trong sáng của hệ thống dành cho mọi công dân, nâng cao chất lượng và cắt giảm chi phí; thoả thuận giữa nhà cung cấp CNTT và cơ quan nhà nước về chuẩn trao đổi thông tin; mức độ tin tưởng của xã hội cao cùng với việc công dân truy cập vào được thông tin cá nhân của mình.

    Đến năm 2009, số thông báo điện tử trong hệ thống e-Health của Đan Mạch đạt tới 4,7 triệu/tháng. Tính rằng dân số Đan Mạch chỉ là 5,4 triệu người thì chuyện đó có nghĩa là, hàng tháng, gần như mọi người dân của đất nước này đều giao tiếp với hệ thống y tế qua Internet. Trong chiến lược phát triển e-Health cho các năm 2010 - 2012 của Đan Mạch có việc phát triển hệ thống đối thoại giữa bệnh nhân với bệnh nhân và đảm bảo truy cập hệ thống từ ĐTDĐ.

    Một ví dụ không kém phần hấp dẫn là việc hỗ trợ y tế đang từ từ rời khỏi phòng mạch của các thầy thuốc và được mạng lưới phòng khám lớn nhất của Mỹ là Kaiser Permanente đảm bảo. CNTT là công cụ đảm bảo liên lạc của Công ty này với hơn 3 triệu bệnh nhân-khách hàng, hơn nữa, các thầy thuốc của Kaiser Permanente rất tích cực dùng Twitter, Facebook và YouTube - nơi có các clip hỗ trợ giữ gìn sức khoẻ trong những tình huống khác nhau.

    Trong quý 2/2010, các bác sĩ của mạng lưới này đã gửi đi 2,6 triệu email, trong đó, một cuộc phân tích đã được thực hiện khẳng định những ảnh hưởng tích cực của giao tiếp trực tuyến với bệnh nhân không chỉ ở việc nâng cao chất lượng phục vụ mà cả gia tăng hiệu quả điều trị. Trong trường hợp của Kaiser Permanente, chi tiết không kém quan trọng là các công ty bảo hiểm và các bệnh viện đều nằm "trong cùng một tay" nên Công ty đúng ra là chịu trách nhiệm cho sức khoẻ của khách hàng chứ không đơn thuần chỉ chịu trách nhiệm cho chuyện chữa trị người ốm, Medvedev nhấn mạnh. Ở hệ thống y tế của Nga (và cả Việt Nam - ND) có chuyện nếu bệnh nhân không đến bệnh viện, họ không được nhận tiền bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, cả trong tình huống này, Internet có thể sẽ giúp được họ như nêu trên.


    Nguồn: ComputerWorld Nga, 13/12/2010