• Thứ Tư, 03/08/2011 15:56 (GMT+7)

    Doanh nghiệp loay hoay xoay vốn!

    Thùy Ân – Quỳnh Thanh
    Điều tra mới nhất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, chỉ có 1/3 doanh nghiệp (DN) có khả năng tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng (NH)!

    Muốn vay, phải thế chấp!

    Ông Lê Gia Huấn, Quản lý kinh doanh Công ty Tư vấn Eurolands cho biết: “Công ty tôi có dự án rất tiềm năng, khả thi cao và thời gian hoàn vốn nhanh, nhưng khi đến NH đặt vấn đề vay vốn thì NH lại từ chối và yêu cầu phải có tài sản thế chấp mới có thể vay vốn”.

     
    Trường hợp này cũng xảy ra tại Công ty Cổ phần Thế Giới Di Động. Tổng Giám đốc Nguyễn Đức Tài cho biết, các NH khi duyệt hồ sơ cho vay đều đòi hỏi tài sản thế chấp. Như vậy, nếu các DN chỉ có dự án thì lấy gì mà thế chấp?!

    Điều đáng buồn chính là việc NH không nhìn vào dự án cũng như tiềm năng phát triển của DN trong tương lai. Không vay vốn được từ NH trong nước, ông Tài đã tìm đến NH nước ngoài. Tại đây ông Tài đã nhận được khá nhiều tiện ích và sự hỗ trợ tốt...

    Ông Phạm Việt Anh, Giám đốc Công ty Left Brain Connectors hài hước hơn: “doanh nhân Việt Nam dù chịu đựng áp lực nhưng vẫn đang phải vươn mình…”.

    Lý của ngân hàng

    Đại diện NH VIB lý giải: NH có nền tảng sinh lời chính từ “tài sản trung gian” của người gửi tiền và đi vay tiền. Mọi bất trắc nghiêm trọng nếu xảy ra đều có nguy cơ gây ảnh hưởng dây chuyền, có thể làm sụp đổ toàn hệ thống. Rủi ro có thể đến từ mọi phía, do khách hàng thua lỗ, do biến động chính sách, hoặc do chính bản thân NH gây ra.... NH phải tránh tối đa việc “chung sống với rủi ro”, biết “lựa chọn an toàn” để kinh doanh chính. Vì vậy, đòi hỏi tài khoản thế chấp của các DN là việc đại đa số NH làm, nhằm đảo bảo sự chắc chắn trong khi cho vay vốn.

    GS. TS Trần Hoàng Ngân, thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách tài chính tiền tệ Quốc gia, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Kinh tế TP. HCM cho biết: “Yêu cầu tài sản thế chấp là cách mà NH sử dụng để tránh những rủi ro. Nhưng trong thực tế, mỗi NH đều có một chính sách hỗ trợ khác nhau dành cho các DN. Những trường hợp đã nêu xảy ra là do giữa hai bên chưa có sự thông cảm và hiểu nhau. Do vậy, cả hai cần cùng nhau trao đổi để tìm ra giải pháp”.

    Bên cạnh sự đòi hỏi tài sản thế chấp, việc thẩm định các tài sản mà DN thế chấp cũng gây ra khá nhiều tranh cãi. Các NH thường thẩm định các tài sản mà DN đem thế chấp có giá thấp hơn giá trị thật rất nhiều.

    Cũng chính đại diện của NH VIB cho rằng, rào cản lớn của NH trong thẩm định các dự án của DN nằm ở nguồn cán bộ thẩm định. Đội ngũ này thường chưa có cái “tầm” để đánh giá toàn diện về dự án nên không thể cho ra một kết luận chính xác…

    Cần có giám đốc tài chính

     
    Ông Lê Trọng Nhi
    Ông Lê Trọng Nhi, Chuyên gia Tài chính - Tiền tệ đưa ra giải pháp cho các DN trong tình hình lãi suất NH cho vay cao và nguồn vốn cho vay không dồi dào. Theo đó, DN phải thích ứng nhanh với sự thay đổi trong kinh doanh và tiến hành tái cấu trúc DN. Đặc biệt, sự minh bạch hóa tài chính DN, là một trong những khâu then chốt để tồn tại và phát triển.

    Ông nhấn mạnh, mỗi DN nên tìm cho mình một Giám đốc tài chính (CFO). Điểm khác biệt cơ bản nhất của người làm kế toán và người làm tài chính là ở tầm nhìn, hiểu biết môi trường kinh doanh bên ngoài và mức độ tham gia hoạch định kế hoạch của DN.

    Kế toán chỉ là người tuân theo những nguyên tắc có sẵn, làm việc với những thứ đã xảy ra. Ở DN Việt Nam thường không có tách biệt giữa tài chính, kế toán. Không có hệ thống quản lý đồng bộ thì phải tuỳ thuộc vào thói quen kinh doanh của chủ DN. Do những đòi hỏi cơ bản như thế, nên DN cần có cho mình 1 CFO.

    Ngoài giải pháp trên, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, DN cần tăng cường đa dạng hóa các kênh tìm vốn sản xuất kinh doanh. Song song đó, DN phải biết phát huy nội lực, tiết giảm chi phí, tích cực cải tiến công nghệ để nâng cao năng suất và chất lượng sản xuất, kinh doanh.

    Phía NH thường khuyên các DN nhỏ và vừa nên kết hợp với DN có vốn đầu tư nước ngoài để được hỗ trợ vốn.

    Kênh cho vay “không cần tài sản thế chấp”

    Có những hướng mở để DN có thể tiếp cận nguồn vốn mà không cần tài sản thế chấp. Như từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ TP.HCM do sở KHCN quản lý.

    Ông Khuất Duy Vĩnh Long, Trưởng phòng Quản lý Công nghệ, Sở KHCN cho biết, Quỹ phát triển khoa học và Công nghệ TP.HCM được thành lập từ năm 2007. Đây là một tổ chức tài chính, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, nhằm hỗ trợ triển khai ứng dụng các kết quả nghiên cứu trong nước, thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứ khoa học và phát triển công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới trên địa bàn TP.HCM.

    Đối tượng được cho vay và tài trợ một phần gồm: các công trình đã được cấp bằng phát minh sáng chế hoặc giải pháp hữu ích; các dự án tạo ra công nghệ mới thuộc những ngành, lĩnh vực mà thành phố ưu tiên (chưa hưởng tài trợ kinh phí từ ngân sách Nhà nước); các dự án nhằm mục đích thương mại hóa các công trình nghiên cứu khoa học đọat giải thưởng tại các hội thi sáng tạo KHKT; các dự án của DN công nghệ được tạo dựng từ các vườn ươm công nghệ trên địa bàn thành phố.

    Đối tượng được vay vốn gồm: các dự án sản xuất thử nghiệm nhằm triển khai ứng dụng kết quả nghiên cứu có triển vọng, hiệu quả kinh tế thuộc các đề tài nghiên cứu khoa học đã được nghiệm thu; các dự án sản xuất thử nghiệm nhằm hoàn thiện công nghệ chế tạo thiết bị hiện đại với chi phí thấp thay thế nhập khẩu của chương trình chế tạo thiết bị từ nghiên cứu trong nước đã qua giai đọan sản xuất máy mẫu; chuyển giao công nghệ để đổi mới công nghệ, tạo ra sản phẩm mới có chất lượng cao hơn.

    Các DN được hưởng chích sách ưu đãi với lãi suất tối đa bằng 50% lãi suất của ngân hàng thương mại; mức tài trợ không quá 30% tổng kinh phí thực hiện dự án.

    DN có thể tiếp cận nguồn vốn mà không cần tài sản thế chấp từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ TP.HCM do Sở KHCN TP.HCM quản lý.

    Hạn mức cho vay tối đa của một dự án là 70% tổng vốn đầu tư của dự án và không vượt quá 10 tỷ đồng; hạn mức tài trợ cho mỗi dự án không quá 30% tổng kinh phí thực hiện, và không quá 5 tỷ đồng trong thời gian tối đa là 3 năm.

    Tổ chức cá nhân không phân biệt thành phần kinh tế trên địa bàn thành phố đều có thể được vay. Điều kiện căn cứ vào năng lực công nghệ nghiên cứu ứng dụng và hợp đồng sản phẩm đã có; có dự án khả thi, đảm bảo khả năng trả nợ vay và lãi suất vay; các dự án vay không được trùng lắp với các dự án đã và đang thực hiện bằng nguồn vốn khác của nhà nước…

    Ngoài các điều kiện trên, bên đi vay được ưu tiên giải quyết khi có một trong các yếu tố: dự án thuộc 4 ngành công nghiệp ưu tiên phát triển của thành phố; và nằm trong chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế thành phố…

    ID: B1106_58