• Thứ Ba, 30/08/2011 10:55 (GMT+7)

    Hệ thống đậu xe tự động

    Nguyễn Hà
    Trên thế giới, quy hoạch đất dành cho giao thông động có thể chiếm tới 25-26% quỹ đất xây dựng đô thị, còn giao thông tĩnh chiếm 3-5%. Trong khi đó, diện tích cho giao thông động ở TP.HCM chỉ ở mức 6%, tại Hà Nội là 7%, và giao thông tĩnh thì chưa đến 1%.
    Hệ thống xoay vòng ngang

    Thiếu trầm trọng chỗ đậu xe

    Số lượng xe lưu thông ở các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội tăng nhanh mỗi năm. Các lái xe rất khó tìm được nơi cho phép đậu nên thường phải đậu ở lòng, lề đường, phần nào gây ùn tắc giao thông, làm xấu mỹ quan đô thị…

    Đề tài nghiên cứu khoa học về “Hệ thống đậu xe tự động” do bà Nguyễn Thị Bảo Quỳnh làm chủ nhiệm đã nêu rõ các hiện trạng trên. Cùng với thiếu đất cho giao thông động, diện tích quy hoạch giao thông tĩnh của Việt Nam rõ ràng đang còn quá thấp.

    Một vị trí đậu ô tô tại các tòa nhà tại Hà Nội cho 50 năm hiện có giá dao động từ 25.000 – 35.000 USD (khoảng 500 - 700 triệu đồng) tùy vị trí. Để tránh rủi ro không tìm được chỗ đậu xe, dân cư thích mua hệ thống đậu xe dài hạn hơn là gửi xe tháng theo hợp đồng. Còn tại TP.HCM, mức phí đậu xe trong các khách sạn trung tâm (theo thỏa thuận dân sự) hiện lên đến 50.000 – 80.000 đồng/giờ tùy vị trí; Mức đậu xe trên lòng đường trung tâm quận 1 là 20.000 - 30.000 đồng/lần nhưng rất khó tìm vị trí trống.

    Rõ ràng đây là vấn đề bức thiết của cả đô thị chứ không riêng ai. Vì vậy, việc xây dựng chỗ đậu xe tự động (ĐXTĐ) là rất cần thiết!

    Bước đầu giải quyết

    Trên thế giới, các nước như: Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc… đã áp dụng phổ biến “Hệ thống đậu xe tự động” mà chúng ta đang bắt đầu.

    Hệ thống ĐXTĐ có nhiều mô hình khác nhau, như hệ thống xếp hình; hệ thống xoay vòng đứng, xoay vòng tầng, xoay vòng ngang; tháp nâng xe; thang nâng di chuyển; tầng di chuyển. Tùy theo kích thước và hình dạng khu đất, vị trí các lối ra vào và tùy theo mục đích sử dụng, nhà cung cấp sẽ tư vấn loại thích hợp cho từng công trình.

    Ở Việt Nam, tại dự án Ruby–Plaza (Hà Nội) đã có “Bàn xoay xe” đưa vào sử dụng từ năm 2008. “Hệ thống xoay vòng tầng” tại tòa nhà văn phòng Công ty Địa ốc Thảo Điền – TP.HCM được lắp đặt và hoàn tất vào tháng 4/2011 và đang hoạt động thử. “Hệ thống tầng di chuyển” tại Tòa nhà Văn phòng và Căn hộ Ngọc Khánh Plaza – Hà Nội, dự kiến triển khai lắp đặt từ tháng 8/2011, sẽ hoàn tất trong tháng 12 này.

    Tại TP.HCM, dự án “Tầng di chuyển” tại Trung tâm Thương mại Trống Đồng, và “Hệ thống xếp hình” tại Dự án hầm chứa xe Hoa Lư TP.HCM đang được thiết kế. Ngoài ra còn có trên 20 dự án khác đang được tư vấn thiết kế, nghiên cứu.

    Hệ thống tháp xe

    Ông Quách Văn Hân, Tổng Giám đốc Công ty Địa ốc Thảo Điền, cho biết lý do chọn “Hệ thống xoay vòng tầng” cho cao ốc Thảo Điền là nó phù hợp với diện tích đất đơn vị có. Hệ thống này có sức chứa 14 xe trên diện tích 12m x 6,5m (78m2) với 3 tầng xe, chiều sâu hầm 8m. Tốc độ nâng 14m/phút và tốc độ di chuyển tầng 20m/phút. Mỗi lần gửi và lấy xe trung bình tốn 1,5 phút; mỗi vị trí có sức chứa tối đa cho xe nặng 2,6 tấn.

    Hệ thống xoay vòng tầng lắp ngầm dưới mặt đất, phù hợp cho mặt bằng nhỏ hẹp. Xe được đặt trên các bàn nâng (pallet), chỉ cần nhập biển số xe, hệ thống tự động xoay vòng trên một mặt phẳng để di chuyển đến vị trí thang nâng để đưa xe ra/vào hệ thống. Thông thường số lượng xe tối ưu của hệ thống là 6 – 38 xe. Còn bàn xoay xe, giúp giảm diện tích cho xoay đầu xe dưới 50% so với diện tích xoay xe thông thường. Bàn xoay xe có thể lắp đặt trên mặt đất, ngoài trời hoặc bên dưới hầm.

    Hiện tại, trên thế giới còn áp dụng hệ thống tháp xe. Đây là hệ thống đỗ xe dạng tháp nhiều tầng, có thể tháp độc lập hoặc nằm bên trong tòa nhà. 70 xe có thể đỗ trên diện tích 46,7m2, chiều cao tháp tương ứng là 75m, 35 tầng. Tốc độ tiêu chuẩn 9m/phút, tối đa có thể đạt 140m/phút, vận hành êm và an toàn. Điều khiển đơn giản với màn hình cảm ứng.

    Hệ thống này có 2 cột đối xứng, nhưng tùy theo diện tích đất, để tăng lượng số xe, có thể có 3,4,5,6 cột xe. Nhưng thời gian lấy xe trung bình sẽ tăng lên theo số lượng xe. Số lượng xe tối ưu là 70 xe.

    Loại tháp đỗ mỗi bên thang một xe là loại hệ thống có thể lấy xe cực nhanh kể cả số lượng xe nhiều (thời gian lấy xe tối đa cho hệ thống 60 xe là 1,5 phút/xe). Tiết kiệm diện tích đất hẹp phía sau hoặc bên hông nhà cao tầng. Giá thành cao hơn các loại khác nhưng vận hành êm, ít gây tiếng ồn, lắp đặt nhanh chóng và có thể tháo gỡ khi cần.

    Hệ thống bàn nâng tại cao ốc Thảo Điền

    Tiết kiệm chi phí và diện tích…

    Theo nghiên cứu trong đề tài đã nêu trên, “Hệ thống đậu xe tự động” có rất nhiều ưu điểm so với “Hệ thống đậu xe tự lái”. Để tối ưu hóa giá trị đất, trên cùng một diện tích đất số lượng ô tô đậu theo kiểu tự động có thể tăng từ 2 - 20 lần so với số lượng ô tô tự đậu theo kiểu tự lái thông thường.

    Chiều cao hệ thống tự động thấp hơn so với hệ thống tự lái, giúp tiết kiệm được chi phí đào hầm. Có thể thay sàn bê tông bằng kết cấu thép, giảm chi phí xây dựng và tháo gỡ. Nó góp phần giảm thiểu rủi ro về phòng cháy chữa cháy (xe không tự vận hành trong hệ thống nên không gây ra các vấn đề về ô nhiễm không khí do chất thải của xe, hệ thống không có người nên không có rủi ro do người gây ra); giảm thiểu chi phí chiếu sáng, thông gió (do hệ thống không có người); giảm chi phí xây dựng đường lái xe trong bãi, chi phí lắp đặt các biển báo, chỉ dẫn, chiếu sáng. Đặc biệt, sẽ không có rủi ro mất cắp phụ tùng xe, trầy sước xe như khi xe đậu ở lòng đường.

    Với bãi xe tự lái, người lái xe phải mất nhiều thời gian để đưa xe vào chỗ chật hẹp (đôi khi gây ra ùn tắc cục bộ) trong một bãi xe diện tích lớn, và phải di chuyển rất nhiều mới tìm, lấy được xe.

    Hiện nhiều trung tâm, cao ốc còn lo ngại, khi có tình trạng cúp điện, “Hệ thống tự động” sẽ khó gửi và lấy ra/vào. Để tránh mối lo trên, trong mỗi doanh nghiệp, trung tâm, tòa nhà cao ốc… cần trang bị thêm máy phát điện riêng cho hệ thống. Công suất máy phát tối đa để họat động đồng thời một thang nâng và 2 cần trục là 45KVA.

    Hệ thống ĐXTĐ tại cao ốc Thảo Điền

    Các quy định xây dựng Hệ thống đậu xe tự động

    Tiếng ồn và độ rung, theo Quy chuẩn xây dựng Việt Nam QCXDVN 05:2008/BXD đối với nhà ở và công trình công cộng – An toàn sinh mạng và sức khỏe, ngày 6/6/2008 của Bộ Xây dựng.

    Các vấn đề như: thoát nước, chống cháy nổ, động đất nguyên tắc phòng chống rủi ro giống như đối với công trình xây dựng thông thường và phải tuân thủ Quy chuẩn Quốc gia QCVN 8/2009 BXD công trình ngầm đô thị ở phần 2: gara ô tô (ban hành theo Thông tư số 28/2009/TT – BXD ngày 14/8/2009).

    Các quy định về số lượng ô tô trong công trình, Quyết định số 4/2008 QĐ – BXD ngày 3/4/2008 ban hành “Quy chuẩn Quốc gia về Quy hoạch xây dựng” QCVN 01/2008/BXD.
     

    ID: B1107_50