• Thứ Hai, 22/08/2011 14:48 (GMT+7)

    “Công ty gia đình” quản lý cách nào?

    Thùy Ân
    “Công ty gia đình” lâu nay thường được hiểu như một môi trường cục bộ, bảo thủ, tùy tiện... Những người đang làm tại đây luôn cảm thấy bất an; người tìm việc ít muốn đầu quân.

     

    Theo ghi nhận của Hội Doanh nghiệp Trẻ TP.HCM (YBA) thì có 1/3 trong số 500 công ty lớn nhất thế giới là công ty gia đình (CTGĐ). Bình quân tại các quốc gia phát triển có từ 40 – 60% công ty tồn tại thuộc loại hình này. Tại Việt Nam, trong top 100 DN lớn nhất, có 14 CTGĐ.

    Kinh doanh giỏi - quản lý cầm chừng!

    Qua đó có thể thấy, CTGĐ đã và đang góp phần rất lớn vào sự phát triển. Trong số DN có thương hiệu lớn cũng có sự góp mặt của CTGĐ, như: Công ty Vàng bạc đá quý PNJ; Kinh Đô; Gốm Sứ Minh Long; Digiworld… Với đà phát triển hiện nay chúng ta có thể nhìn thấy rõ điểm mạnh của các CTGĐ là: sự trung thành, linh hoạt, nhanh nhạy, tiết kiệm chi phí, hiệu quả và lợi nhuận…

    Chuyên gia tư vấn về chiến lược và tái lập DN, ông Lê Quang Phúc, Chủ tịch Công ty BDSC cho biết: CTGĐ có sự nổi trội về mặt kinh doanh nhưng chưa có sự vượt bậc về mặt quản lý. Hầu hết các CTGĐ Việt Nam hiện nay đều quản trị DN theo mô hình thuận tiện. Ở quy mô nhỏ, tinh gọn việc quản trị DN được hình thành theo thói quen dưới sự bao quát của chủ DN. Mọi sự vụ phát sinh trong công ty đều được giải quyết nhanh lẹ, đó chính là lợi thế của mô hình này. Và mô hình quản trị của CTGĐ không theo nguyên tắc, tiêu chuẩn, quy định cụ thể cũng đã giúp DN nhanh chóng vượt qua khó khăn, sớm thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

    Nhưng, song song với những điểm mạnh trên chúng ta đều có thể dễ dàng nhận thấy, mô hình này rất khó tìm và giữ được nhân tài. Việc này dễ hiểu vì khi sử dụng người thân vào bộ máy cốt cán, chủ DN khi giao việc cảm thấy an tâm, thông tin được bảo mật hơn. Chính những suy nghĩ và cách làm như thế khiến cho người tài khó ngồi được vào vị trí chủ chốt của công ty. Nếu có, chức vụ do “người ngoài” ấy nắm cũng không tồn tại lâu dài.

    Ông Phúc cho rằng, “có những CTGĐ, chồng điều khiển nhân viên làm một việc, vợ lại điều khiển làm kiểu khác…Nên nội bộ công ty luôn phải sống chung với xung đột lợi ích, các mối quan hệ, quyền lợi đan xen, chồng chéo...”
    Đặc biệt, văn hóa DN của CTGĐ không tạo nên sự sáng tạo và cạnh tranh. Vì lương trả cho nhân viên không phải trả theo năng lực, công việc mà trả lương cho lòng trung thành.

    Chủ doanh nghiệp thay đổi tư duy

    Ông Đoàn Hồng Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Công ty Digiworld Corporation (DGW) nhận định: cản trở lớn nhất trong các CTGĐ hiện nay chính là phân quyền không tốt, quản lý còn nặng theo tình cảm.

    “Yếu tố cơ bản nhất tạo nên sự thành công của công ty gia đình tại DGW chính là sự tận tụy và trách nhiệm” ông Đoàn Hồng Việt

     

    Muốn khắc phục các điểm yếu, muốn giữ người tài được thì nhất thiết các DN thuộc mô hình CTGĐ phải thay đổi cách quản trị khoa học hơn, thay đổi lối “quản lý thuận tiện” sang quản lý hiện đại. Phải minh bạch, rõ ràng bằng cách phân quyền, trao quyền, giám sát qua các hệ thống công nghệ hiện đại. Việc quản trị con người, nguồn vốn… phải ở tầm cao. Hướng đi này sẽ khiến cấp quản lý có những thay đổi tốt hơn.

    Đây cũng là điều kiện mà các công ty đầu tư đòi hỏi: sau 3 năm, các công ty gia đình phải là DN đại chúng; sau năm năm là niêm yết trên sàn…

    Ông Việt chia sẻ, “Tại DGW, yếu tố cơ bản tạo nên sự thành công chính là sự tận tụy và trách nhiệm. Điểm mạnh của CTGĐ như nắm bắt thời cơ, linh hoạt, ra quyết định nhanh với sự đồng thuận cao đã phát huy được. Qua đó Công ty tạo môi trường làm việc công bằng và làm chủ công việc của mình; phân quyền rõ ràng, đồng thời phổ phiến sự phân quyền cho toàn thể thành viên biết và thực hiện theo…”.

    “Tới thời điểm này, DGW có thể tự tin mình đã khắc phục được những điểm yếu cố hữu của mô hình CTGĐ” ông Việt khẳng định.

    Quy trình quản lý phải chuẩn mực
    Ông Đoàn Hồng Việt cho biết, hiện nay DGW đang ứng dụng hệ thống ERP của SAP hỗ trợ cho công tác quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, muốn áp dụng thành công ERP thì quy trình quản lý phải chuẩn mực. Hiện tại, DGW đã xây dựng được một hệ thống quy trình quản lý, phân quyền và trao quyền rõ ràng từ quản lý cấp cao đến cấp nhân viên nhỏ nhất, từ các trung tâm kinh doanh đến các bộ phận tài chính, kế toán, kho, giao nhận và trung tâm bảo hành...

    Bên cạnh đó, DGW đang nghiên cứu để áp dụng các giải pháp ảo hóa và cloud computing (điện toán đám mây) vào trong quản lý, các giải pháp này sẽ cung cấp cho nhân viên của DGW khả năng truy cập và sử dụng các tài nguyên của công ty mọi lúc, mọi nơi.

    Để khắc phục làm việc theo cảm tính trong mô hình quản lý của CTGĐ, ông Việt nhấn mạnh vai trò ban kiểm soát nội bộ. Đội ngũ kiểm soát là những người ngoài, không có mối quan hệ trong gia đình. Tất cả nhân viên, kể cả người cao nhất công ty đều phải tuân theo những quy định chung mà công ty và ban kiểm soát đề ra. Sự đồng thuận, làm chủ, trách nhiệm, tận tâm và lãnh đạo đã làm cho guồng máy phát triển vững mạnh.

    Cùng chung quan điểm với ông Việt, bà Ngô Thị Báu, Tổng Giám đốc Công ty Thời trang Foci cho rằng, dù là CTGĐ hay DN cổ phần, muốn thành công đều phải làm tốt công tác quản trị. Bà Báu tiết lộ: Foci sẵn sàng có khoản chi “cho sự quen việc” của nhân viên…

    “Mô hình CTGĐ luôn tồn tại song song những điểm mạnh và điểm yếu. Để thành công, phải biết cách tăng điểm mạnh và hạn chế, khắc phục những điểm yếu. Khắc phục mô hình “gia đình trị” là rất khó, nhưng không phải là không thể. Sự thành bại của việc thay đổi phải bắt đầu từ việc thay đổi tư duy của người chủ DN. Thay đổi mô hình quản trị DN phải hướng đến việc phát triển bền vững, tái cấu trúc và nâng cấp từng bộ phận.” bà Báu nói. 

    ID: B1108_26