• Thứ Hai, 12/01/2004 08:26 (GMT+7)

    Góp thêm một ý về phần mềm Việt Nam

    Tôi tán thành 100% với những điều anh Hoàng Minh Châu đã nêu trong bài báo “Cơ hội nào cho phần mềm Việt Nam”, PC World B 11/2002. Xin bổ sung thêm một số vấn đề mà phần mềm (PM) VN đang gặp phải.

    Trước hết là chất lượng. Chất lượng PM thường được gắn liền với qui trình và các công tác quản lý hơn là với khả năng kỹ thuật. Khả năng kỹ thuật thì kỹ sư VN được thừa nhận là không thua kém các đồng nghiệp ở các nước khác, kể cả Ấn Độ, nhưng chúng ta thường ít chú ý đến khía cạnh rất quan trọng của CNpPM là chất lượng. Ít có công ty PM VN nào có chiến lược đảm bảo chất lượng hoàn hảo dù theo CMM (Capability Maturity Model) hay ISO. Công ty PM VN ít chịu đầu tư một nguồn lực lớn để lo xây dựng qui trình và đảm bảo chất lượng PM. Đảm bảo chất lượng phần mềm (SQA – Software Quality Assurance) đối với kỹ sư PM VN còn quá xa lạ, từ khi ở trường đại học cho đến khi đi làm.


    Quang cảnh làm việc ở công ty TMA

    Liên quan đến vấn đề kém Anh ngữ của nhân viên, theo tôi, ta nên có chiến lược hướng tới các thị trường mới mà vốn Anh ngữ của người Ấn Độ, Philippines không còn là lợi thế cạnh tranh như Nhật, Đức...

    Còn về chuyện thời cơ, tôi xin mạo muội khẳng định là cơ hội cho gia công PM vẫn rất lớn. Xu thế sử dụng nhân lực từ các nhà cung cấp nước ngoài ngày một tăng, các công ty đã sử dụng nhân lực bên ngoài hy vọng sẽ tăng gấp đôi ngân sách cho gia công PM trong một vài năm tới. Đến năm 2005 nhu cầu sử dụng chuyên viên CNTT nước ngoài trên toàn cầu sẽ là hơn 1 triệu người, trong khi Ấn Độ - nhà cung cấp dịch vụ gia công PM chính - chỉ có khả năng cung cấp tối đa 70% (Báo cáo “Ngành công nghiệp phần mềm đang phát triển của VN: cạnh tranh, vị thế và chiến lược trên thị trường toàn cầu”, Axamtrade & KIAsia, 10/2002. Có thể xem bản tiếng Anh tại http://www.tmasolutions.com/Sq/VNSoftwareReport.pdf hay bản tiếng Việt tại http://www.tmasolutions.com/Sq/VNSoftwareReport_vn.pdf). Trung Quốc được coi là một quốc gia cạnh tranh tiềm năng, nhưng thực tế thì nhu cầu nội địa của Trung Quốc rất lớn nên một số lượng lớn nhân lực CNTT giỏi của Trung Quốc sẽ bị hút vào thị trường nội địa. Như vậy thị trường gia công PM vẫn còn rất lớn. Vấn đề là ta có chuẩn bị để nắm bắt nó hay không?

     

    Chúng tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm thực tế của TMA.

    Chúng tôi tận dụng tối đa web site của công ty như một phương tiện tiếp thị. Thường khi khách hàng muốn tìm một đối tác ở VN, họ sẽ vào mạng internet để tìm. Khi tìm được một địa chỉ cụ thể, họ sẽ truy nhập và những ấn tượng đầu tiên sẽ khuyến khích họ liên hệ trực tiếp. Nếu không gây được ấn tượng ban đầu thì ít có cơ hội thứ hai. TMA còn chú trọng việc tiếp thị thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như báo chí, truyền hình, đặc biệt là các báo chuyên ngành về CNTT, trong và ngoài nước.

    Thứ hai là vấn đề quản lý dự án. Để có kinh nghiệm quản lý và tổ chức theo mô hình các công ty PM chuyên nghiệp, trong thời gian đầu TMA sử dụng các chuyên gia quản lý nước ngoài làm đầu tàu. Đồng thời thực hiện song song một chiến lược xây dựng đội ngũ quản lý dự án VN.

    Trong quá trình quản lý dự án, vấn đề giao hàng đúng hạn cần được chú trọng. Giao hàng đúng hạn nhằm đảm bảo giá thành dự án và thời gian đưa mặt hàng ra thị trường của khách hàng (time to market). Trải qua một số va vấp, từ năm 2001 TMA đã thực hiện cải tiến qui trình phần mềm SPI (Software Process Improvement), lấy mô hình CMM  làm định hướng. Nhân lực được tổ chức theo dự án, mỗi dự án luôn gồm hai bộ phận hoạt động độc lập nhau là phát triển PM và kiểm tra chất lượng. Các sản phẩm hoàn thành, trước khi giao cho khách hàng đều phải được kiểm tra đánh giá chất lượng nội bộ.

    Thứ ba là vấn đề phát triển nguồn nhân lực, bao gồm: tạo môi trường làm việc tốt, thực hiện đào tạo và chú trọng đến thăng tiến nghề nghiệp của nhân viên.  

    TMA trong 5 năm qua tập trung chú trọng vào gia công PM xuất khẩu, sau những thành công nhất định chúng tôi bắt đầu quay lại thị trường nội địa và hi vọng có cơ hội đóng góp những kinh nghiệm của mình cho CNTT trong nước.

    TS Nguyễn Hữu Lệ

    Chủ tịch HĐQT, TMA Solutions

    ID: B0301_4