• Thứ Hai, 12/01/2004 07:55 (GMT+7)

    6000 loài sinh vật rừng Việt Nam trên một đĩa CD

    Lượt xem 3713
    Đánh giá

    Sáng ngày 4/12/2002, tại Sở KHCN&MT tỉnh Đồng Nai, đề tài nghiên cứu khoa học “Phát triển Phần mềm sinh vật rừng Việt Nam” đã được nhiều giáo sư, tiến sĩ ngành CNTT và ngành lâm nghiệp thống nhất cho điểm 9,3, đạt loại xuất sắc. Để có được thành quả này, 4 năm qua, các tác giả phần mềm mê rừng đã biết bao lần “lên rừng xuống biển”…

    Đó là Phùng Mỹ Trung, chiến sĩ kiểm lâm của Chi Cục Kiểm Lâm Đồng Nai, một cử nhân kinh tế tự học thêm về CNTT, chủ nhiệm đề tài và Võ Sỹ Nam, sinh viên khoa CNTT trường ĐH Khoa Học Tự Nhiên, học viên trường Aptech Sài Gòn. “Phần mềm sinh vật rừng Việt Nam” là một đĩa CD cơ sở dữ liệu (CSDL) khoảng 6.000 loài động, thực vật, côn trùng và hoa cảnh rừng Việt Nam với đầy đủ hình ảnh. Kinh phí thực hiện phần mềm là 388.490.000 đồng do UBND tỉnh Đồng Nai cấp vào tháng 10/2001. Năm 2000, đề tài này đã đoạt giải nhất cuộc thi Trí Tuệ Việt Nam 2000, song khi đó mới chỉ có 600 loài trong CSDL, và hình ảnh minh hoạ chỉ có hai “màu”: trắng và đen.


    Một trang trong phần mềm sinh vật rừng Viêt
    Nam

    Ý tưởng hình thành phần mềm xuất phát từ nhu cầu tra cứu nhanh định danh, định loài một loại động vật. “Chúng tôi mong muốn giúp kiểm lâm viên nhanh chóng xác định một loại động vật có ở trong sách đỏ Việt Nam hay không để xử lý đúng các trường hợp vi phạm pháp quy kiểm lâm”, ông Phùng Mỹ Trung nói.

    Ý tưởng ban đầu nhỏ nhưng thành quả thu được thật to lớn! Quả thật, phần mềm như một từ  điển cho phép bạn tra cứu tên động vật hay thực vật, côn trùng, hoa cảnh rừng Việt Nam theo thứ tự ABC. Với mỗi tên loài, phần mềm “xuất” ra màn hình hình ảnh minh họạ cụ thể cùng các thông tin: tên Việt Nam, tên khoa học (bằng chữ latin), đặc điểm hình dáng nhận biết, địa điểm phân bố, điều kiện môi trường sống, số lượng và trữ lượng hiện thời, công dụng. Ngoài ra còn có 11 văn bản về quy trình, quy phạm lâm nghiệp, 27 pháp qui kiểm lâm và bảng tra cứu của một loài thực vật, một loài động vật và một loài côn trùng chưa định danh tại Việt Nam. CSDL này được xây dựng từ trên 50 tài liệu quý như sách đỏ Việt Nam; từ điển động vật và khoáng vật làm thuốc ở Việt Nam của TS Võ Văn Chi; cây cảnh, hoa Việt Nam của TS Trần Hợp… Phần hình ảnh, nhiều loài thực vật đã được tác giả Phùng Mỹ Trung chụp hình tận nơi xuất hiện: rừng Cát Tiên, Cúc Phương, Tam Đảo, núi Chúa, Nà Hang, Hoàng Liên Sơn,… “Thậm chí để tìm cho được loài cây 7 lá 1 hoa (tên khoa học là Paris polyphylla), tôi đã phải leo lên tận đỉnh Phanxipan” – ông Trung cho biết.

    Phần mềm chạy trên Windows9x/2000/XP, dễ dàng cài đặt. Tác giả sử dụng công cụ ActiveX cho phép kết nhúng CSDL với nhau giúp tra cứu nhanh. Về hình thức, chuyên viên Hoàng A Na, công ty  FPT, đơn vị đánh giá sản phẩm này đã nhận xét: phần đồ hoạ đẹp mắt, tính thẩm mỹ cao, màu sắc hài hoà; giao diện thân thiện dễ sử dụng;  tuy nhiên, ngoài cách sử dụng chuột, nếu bổ sung cách sử dụng bàn phím nữa thì…tiện hơn.

    Với các đặc điểm đó, phần mềm đặc biệt thích hợp sử dụng cho ngành kiểm lâm, cho sinh viên đang nghiên cứu phân loại động thực vật, côn trùng rừng. Đến thời điểm hiện nay, phần mềm này là sản phẩm số hoá duy nhất về động, thực vật rừng Việt Nam. “Tôi còn mơ đến việc các em học sinh phổ thông và cả các bậc phụ huynh sẽ được dùng phần mềm này.” - ông Phùng Mỹ Trung nói - “Được hiểu rõ hơn nguồn tài nguyên thiên nhiên vô giá của đất nước, cảm nhận nét đẹp của nó, họ sẽ cảm thấy yêu thiên nhiên hơn, việc giáo dục ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường sẽ đơn giản hơn rất nhiều”. Cũng cùng cảm nhận này, PGS.TS Vũ Xuân Đề, phó chủ tịch Hội Khoa Học Kỹ Thuật Lâm Nghiệp TP.HCM đã nhận định: “Đây là một công trình công phu và rất quan trọng, là một tài liệu quý và cần thiết cho ngành lâm nghiệp. Cần phải nhân rộng công trình này để mọi người trong ngành và ngoài ngành biết đến”.

    Tuy nhiên, trước mắt phần mềm sẽ “nằm vùng” thêm một thời gian nữa. Ông Phan Văn Hết, Phó Giám Đốc Sở KHCN&MT tỉnh Đồng Nai  cho biết. UBND tỉnh (đơn vị đầu tư) sẽ tiến hành các thủ tục đăng ký bản quyền, đăng ký kết quả với Bộ Khoa Học Công Nghệ, sau đó mới chuyển giao cho các cơ quan có nhu cầu.

    E-mail: pmytrung@yahoo.com

    Còn rất nhiều ý tưởng ứng dụng CNTT vào lâm nghiệp nhưng “sức người có hạn”. Ví dụ như dự đoán bão lụt, dự báo cháy rừng dựa trên nhiệt độ, hướng gió; tính trước đường đi của một loài động vật sau khi định vị chúng,…

    Lâm nghiệp là mảnh đất rất màu mỡ cho CNTT nhưng còn ít người khai thác.

    Ngọc Khánh

    ID: B0301_22
    Ý kiến của bạn? Ý kiến của bạn?
    Tin ngày :

Thuật ngữ