• Thứ Hai, 12/01/2004 07:06 (GMT+7)

    Ngày xưa đi bán phần mềm...


    GS TSKH Hoàng Kiếm bên bức tượng nổi tiếng "Người trầm tư" của ĐH Stanford (Mỹ).

    Tôi may mắn được tham gia vào một nhóm làm phần mềm (PM) xuất khẩu, có lẽ là đầu tiên tại
    Việt Nam vào những năm 1989 – 1990, của Viện Khoa Học Tính Toán và Điều Khiển (sau này là Viện CNTT). Thời điểm này có một số công ty châu Âu sang làm việc với Viện. Sau khi xem demo (trình diễn) các sản phẩm của Viện, họ chọn ra hai sản phẩm và đầu tư phát triển thành PM thương mại là PM Nhận Dạng Văn Bản, và PM Hệ Chuyên Gia. Theo chương trình hợp tác, chúng tôi được sang Pháp và Đức làm việc, với nhiệm vụ là phát triển sản phẩm nói trên. Có thể nói trong thời gian đầu cả nhóm rất lạc quan, vì tại hội chợ CeBit nổi tiếng về tin học ở Đức năm 1990, sản phẩm của chúng tôi được xếp trong hàng topten các sản phẩm PM trong lĩnh vực chuyên môn và ngay tại hội chợ đã bán được 50 phiên bản, mỗi phiên bản giá 1.000 Dmark. Công ty đối tác còn dự kiến sau một năm sản phẩm có thể đạt doanh thu 500.000 USD. Chúng tôi đã rất phấn khởi. Nhưng sau những tin vui là tin buồn. Sản phẩm bán ra bị phát hiện lỗi liên tục, chúng tôi phải thực hiện việc sửa lỗi và nghe những lời ca thán của khách hàng. Về sau, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, việc hợp tác với công ty nước ngoài cuối cùng đã không được suôn sẻ, cơ hội phát triển sản phẩm tầm cỡ quốc tế và mang lại doanh thu cho đất nước không thành. Đây là một bài học buồn, khiến chúng tôi nghiệm ra rằng làm sản phẩm bán được ở nước ngoài không phải là điều dễ.

    Những ngày tháng làm việc ở châu Âu chúng tôi đã trưởng thành nhiều, hiểu được là muốn làm PM phải có dây chuyền như thế nào, đặc biệt là trong khâu kiểm tra, thẩm định sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Giờ đây nhiều người trong nhóm đang là những trụ cột trong các công ty làm phần mềm. Và những thất bại từ lần đi bán PM đó đã mở đường cho thành công sau này, ví dụ sản phẩm VnDOCR – chương trình nhận dạng chữ Việt của Viện CNTT, đã được bạn đọc tạp chí Thế Giới Vi Tính bình chọn là phần mềm Việt Nam ưa chuộng trong nhiều năm.

    Cũng qua chuyến đi xuất khẩu phần mềm đầu tiên, tôi nhận thấy cách đào tạo lập trình viên của chúng ta phải thay đổi, phải học cách làm tiếp thị và xúc tiến thương mại. Đây quả là mảng chúng ta rất yếu. Hồi đó tôi đã phản ứng khi thấy đối tác nước ngoài chi cho quảng cáo mỗi đợt bằng 3 lần tổng số tiền lương của nhóm, nhưng họ trả lời rất thẳng thừng rằng đây là qui luật của thương mại, phải chấp nhận. Việc xúc tiến thương mại và tiếp thị đương nhiên là rất tốn kém, nhưng qua chuyến đi năm 1990 và nhiều chuyến đi sau này, tôi thấy nếu chúng ta biết dựa vào anh em người Việt ở nước ngoài thì hiệu quả sẽ rất cao, ngược lại rất khó thành công. Thời kỳ ấy chúng tôi được sự giúp đỡ của một công ty của người Việt bên Đức trong quá trình phát triển sản phẩm, tiếp thị, giới thiệu sản phẩm tại triển lãm ở Đức. Các công ty CNTT muốn tham gia vào thị trường Bắc Mỹ và châu Âu nên biết dựa vào anh chị em người Việt sống ở đó. Đó chính là nội lực quan trọng chứ đừng coi là ngoại lực. Phải biết tổ chức để anh chị em đó giúp và cùng hợp tác phát triển

    Bài học thời xưa, nhưng đến hôm nay tôi vẫn còn ghi nhớ.

    (Nhật Bình ghi)

    Gs Hoàng Kiếm

    ID: B0302_24