• Thứ Sáu, 09/01/2004 14:07 (GMT+7)

    Chúng em muốn thử sức

    LTS: Sau bài “Mỹ thuật đương đại và CNTT” (PC World B tháng 2/2003) giới thiệu một xu hướng nghệ thuật mới là nghệ thuật thị giác, PC World B nhận được nhiều ý kiến quan tâm của độc giả mọi giới, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Dưới đây chúng tôi trích đăng một lá thư đại diện của bạn Thùy Linh. Chúng tôi đã mời họa sĩ Phạm Bình Chương, chủ nhiệm CLB Họa sĩ trẻ, trả lời.

    Kính Gửi BBT PC World B

    Em là sinh viên năm thứ 4 ĐH Mỹ Thuật Công Nghiệp Hà Nội. Em thay mặt các bạn cùng lớp cảm ơn PC World B về bài viết “Mỹ thuật đương đại và CNTT” trong số 2/2003 vừa qua. Bài viết cho chúng em nhiều kiến thức và cảm xúc nghệ thuật mới. Nhân đây, em xin Tòa soạn gỡ rối mấy điểm:

    • Tiêu chuẩn nào để phân biệt giữa một bức ảnh  nghệ thuật có xử lý vi tính với một tác phẩm hội họa vi tính? Chúng em đã tranh luận và ngờ rằng khó mà định ra tiêu chuẩn rõ ràng.

    • SV mỹ thuật công nghiệp chúng em được học rất ít giờ CNTT. Vậy muốn học thêm để có thể sử dụng thành thạo các phần mềm đồ họa vi tính, chúng em cần đọc thêm sách gì, tìm mua ở đâu? Sách tiếng Anh hay sách dịch?

    • Chúng em muốn thử sức mình bằng một vài tác phẩm giống như anh Phạm Bình Chương, Ngô Bá Hoàng, nên bắt đầu từ đâu?

    Xin kính chúc PC World B phát triển và ngày một gắn bó với thanh niên, học sinh, SV chúng em.

    Thùy Linh

    linhbuithuy@yahoo.com 

    Trả lời của họa sĩ Phạm Bình Chương

    Hãy đến với Nghệ Thuật Thị Giác

    Thùy Linh và các bạn yêu thích nghệ thuật thị giác thân mến!

    Về câu hỏi thứ nhất: Đây là một câu hỏi khá thú vị vì đã gây nhiều tranh cãi ngay cả trong giới nhiếp ảnh, khi nghệ thuật ảnh xử lý qua máy tính đang trở nên phổ biến trong các cuộc triển lãm hoặc các cuộc thi ảnh nghệ thuật. Vậy ảnh nào giá trị hơn, ảnh truyền thống hay ảnh xử lý? Có nên xuất hiện cùng nhau trong một cuộc triển lãm? Câu hỏi này vẫn chưa có sự trả lời rõ ràng. Còn nghệ thuật thị giác kỹ thuật số ở Việt Nam còn quá mới mẻ nên các em thắc mắc cũng đúng. Ảnh mãi vẫn là ảnh, còn sáng tác nghệ thuật dựa trên chất liệu ảnh lại là một loại hình hoàn toàn khác. Chúng tôi xin trả lời việc phân biệt giữa ảnh xử lý và tác phẩm hội hoạ vi tính như sau:

    • Ảnh xử lý qua máy tính: thường được chính tác giả chụp một bức gọi là ảnh gốc và đưa vào máy tính để nâng cao hiệu quả thẩm mỹ. Có hai loại xử lý:

    - Giữ nguyên nội dung ảnh gốc, công việc xử lý chỉ  góp phần làm đẹp hơn như làm nhoè những chỗ cần thiết, tăng giảm độ tương phản, thay đổi màu sắc, thậm chí có thể biến thành một tác phẩm hội họa với các chất liệu như sơn dầu, thuốc nước, ký hoạ,... qua các bộ lọc (filter). Công việc giống như làm buồng tối nhưng đa dạng và tinh vi hơn. Nội dung bức ảnh không bị thay đổi mà việc xử lý chỉ làm tăng thêm sự rung cảm thẩm mỹ của người xem.

    - Ghép ảnh: thêm vào ảnh gốc một số hình tượng thẩm mỹ như người, đồ vật,... hoặc xoá bớt những hình ảnh không đáng có để bức ảnh trở nên hoàn hảo hơn. Như vậy nội dung tác phẩm đã bị thay đổi, do đó giá trị bức ảnh có khác so với ảnh gốc. Dạng này đòi hỏi kỹ thuật cao hơn. Nhưng ý tưởng phải được định sẵn từ trước. Tiêu chí: bức ảnh không xa rời hiện thực và phải tuân theo logic của cuộc sống.

    Dạng xử lý ảnh chỉ dùng một phần mềm là Photoshop.

    • Tác phẩm hội hoạ vi tính: Là kết quả của quá trình sáng tạo nghệ thuật với sự trợ giúp của máy tính. Hình thức: vô cùng phong phú với sự kết hợp của nhiều phần mềm khác nhau như Photoshop, 3D, Corel Draw, Painter... Tiêu chí: truyền đạt được tư tưởng và tình cảm của tác giả, có ngôn ngữ của hội hoạ. Nguồn tư liệu: đa dạng, có thể của chính tác giả chụp hoặc lấy từ sánh báo, Internet... hoặc có thể tạo mới, không cần tư liệu. Không có khái niệm ảnh gốc. Ý́ tưởng có thể có trước khi bắt đầu hoặc bị thay đổi trong quá trình sáng tác. Khi xử lý dùng nhiều thủ pháp, ví dụ: ghép ảnh, vẽ trực tiếp hoặc kết hợp cả hai.

    Phân biệt tác phẩm hội họa vi tính theo phong cách hội họa với ảnh xử lý tương đối dễ. Ví dụ: 2 tác phẩm đã đăng trên PC Worrld B của hoạ sĩ Ngô Bá Hoàng (Nhân bản vô tính, Cổ tích hạt gạo) là không gian đồng hiện, ghép các yếu tố đơn lẻ vào một nền (background). Còn chắc Linh muốn đề cập tới việc phân biệt các tác phẩm theo không gian 3 chiều, vì trông rất giống ảnh. Thực ra sáng tác theo dòng này thì phải tạo ra được sự phi lí, sự kỳ lạ, phi logic, ví dụ cá bay, mặt trời mọc ban đêm... khác xa với cuộc sống hiện thực, tựa như một giấc mơ vậy. Tất nhiên phải có ý tưởng, mục đích. Loại này thuộc trường phái siêu thực (superrealism). Hai tác phẩm của hoạ sĩ Phạm Bình Chương (Khát vọng tự do, Làng quê yên ả) là ví dụ cho dòng này. Không gian của hội hoạ vi tính là không gian chủ quan, thuộc nội tâm, còn không gian của ảnh xử lý là không gian khách quan, lấy cuộc sống hiện thực làm nền tảng. Cũng không thể gọi các tác phẩm hội hoạ vi tính là tranh được mà tạm thời gọi theo cụm từ “nghệ thuật thị giác kỹ thuật số” (digi-art). Tất nhiên, theo sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật cũng như CNTT, các loại hình nghệ thuật càng gần nhau hơn và càng khó phân biệt hơn.

    Về câu hỏi thứ 2: Bạn có thể mua sách dịch hướng dẫn sử dụng Photoshop, 3D, Corel Draw, Painter... tại các hiệu sách quốc văn. Nếu muốn biết từ đầu, bạn mua các sách hướng dẫn cơ bản, chú ý đến các bài tập thực hành. Nếu đã biết qua, bạn mua sách nâng cao, theo chuyên môn sâu. Ví dụ: sách chuyên về phục chế ảnh cũ, sách chuyên về tạo chữ nổi 3D, các sách về mẹo vặt ... Ngoài ra phải đầu tư thời gian tự mày mò, tìm hiểu thêm về  tính năng các phần mềm.

    Về câu hỏi thứ 3: Để bắt đầu, bạn hãy tìm các ảnh mình thích, ghép lại theo một trật tự khác. Sau khi thành thục, có thể liên hệ với các chuyên gia để giao lưu, học hỏi kinh nghiệm. Hãy đến cùng chúng tôi, đến với Digi-Art.

    Chúc Thùy Linh và các bạn trẻ thành công.

    Họa sĩ Phạm Bình Chương

    ĐT: (4) 9261441

    Email: phambinhchuong@yahoo.com

    Thông báo

    1. Từ ngày 01/04/2003, Văn Phòng tạp chí Thế Giới Vi Tính – PC World VN tại Hà Nội chuyển tới địa chỉ mới:

    308/2 Tây Sơn, Quận Đống Đa, Hà Nội

    (đoạn gần phố Thái Thịnh)

    Điện thoại: (4) 537 4130 – Fax: (4) 537 4131

    Chúng tôi mong bạn đọc thông cảm cho những bất tiện phát sinh do việc thay đổi địa chỉ này.

    2. Mọi thư từ liên lạc gửi về Tòa Soạn cũng như Văn Phòng Hà Nội:

    Tòa Soạn : 79 Trương Định, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh

    VP Hà Nội         : 308/2 Tây Sơn, Quận Đống Đa, Hà Nội

    đều không cần dán tem. Tạp chí sẽ thanh toán trực tiếp với bưu điện chi phí này.

    Trân trọng

    Thế Giới Vi Tính – PC World VN

    ID: B0304_4