• Thứ Sáu, 16/01/2004 09:32 (GMT+7)

    HOCHIMINH CITYWEB và 2 bước đầu tiên trên con đường hành chính điện tử

    Lời tòa sọan: Ngày 19/8 vừa qua, TP.HCM công bố phiên bản 2 của HCM CITYWEB. Cách đây ít lâu, vài tờ báo đã đăng các bài đặt vấn đề về tính cập nhật của thông tin trên HCM CITYWEB. Đúng là trên HCM CITYWEB có những yêu cầu cập nhật thông tin và việc này đòi hỏi các UBND, các sở, ngành, quận huyện luôn phải nỗ lực. Tuy nhiên, hiểu đúng mục tiêu, cách làm của HCM CITYWEB là điều cần thiết và sẽ là kinh nghiệm hay cho các địa phương khác.
    TGVT-PCW VN trân trọng giới thiệu bài viết của bà Trần Thị Thu Thủy, giám đốc Trung Tâm Thông Tin KHCN TP.HCM, đơn vị chịu trách nhiệm chính trong dự án HCM CITYWEB.

    Hochiminh Cityweb: Hướng Tới Người Dân


    Ts: Đào Văn Lượng giám đốc Sở KHCN Tp.HCM truy cập phiên bản mới của HCM Cityweb

    Ngày 5/02/2001, UBND TP.HCM đã phê duyệt dự án đầu tư “Mạng thông tin tích hợp của thành phố Hồ Chí Minh trên Internet”, gọi tắt là “HCM CITYWEB”.
    Mục tiêu của dự án là: Cung cấp thông tin về các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, do các đơn vị trực thuộc UBND phụ trách; Cung cấp thông tin hướng dẫn về các thủ tục hành chính một cách thuận tiện cho người dân; Tạo lập một môi trường mạng và triển khai trên đó việc UBND, các sở ngành, quận huyện thực hiện từng bước nền hành chính điện tử (HCĐT), thực thi các chức năng quản lý hành chính và dịch vụ cho người dân qua Internet.
    Với dự án này, TP.HCM đã đặt chân lên con đường mà các đô thị văn minh đang tiến bước. Phía trước thành phố lúc này là Bangkok, Bắc Kinh, xa hơn là Thượng Hải, Seoul, còn rất xa phía trước là Kuala Lumpur, Singapore...

    Để thực hiện mục tiêu trên, có 2 điều sau cần được làm rõ:  
    Một là, HCM CITYWEB không phải là một tờ báo điện tử. Những tin tức có thể đọc trên báo thì sẽ rất ít thấy trên HCM CITYWEB và ngược lại, thông tin trên HCM CITYWEB thì hầu như không có trên báo! Chẳng hạn như thống kê kinh tế TP.HCM, danh mục các đề tài nghiên cứu khoa học, các thủ tục và bản mẫu xin giấy phép xây dựng, danh sách doanh nghiệp (DN) trên địa bàn thành phố... Trên HCM CITYWEB là một khối lượng thông tin khổng lồ, được cập nhật theo nguyên tắc của những hoạt động hành chính. Những thông tin được xây dựng trên HCM CITYWEB và được tích lũy qua hoạt động của HCM CITYWEB tạo lập từng bước hạ tầng thông tin của thành phố. Ví dụ, mỗi khi có một DN được thành lập, có đề tài khoa học được nghiệm thu..., thì thông tin về DN, về đề tài nghiên cứu được cập nhật. Và để xem trong tháng vừa qua có bao nhiêu DN mới đăng ký trong ngành CNTT, thì chỉ một cái nhấp chuột trên HCM CITYWEB là có ngay. Đây chính là một phần của hạ tầng thông tin thành phố.

    Hai là, con đường xây dựng một môi trường và cơ chế thực thi nền HCĐT rất dài, rất khó khăn, thậm chí dài hơn, khó khăn hơn so với việc hoàn thiện nền hành chính không điện tử hiện nay. Bởi nền HCĐT gồm 3 thành phần cơ bản, và muốn có một nền HCĐT tốt thì cả 3 thành phần này đều phải được chuẩn bị tốt:
      Thành phần thứ nhất và quan trọng nhất chính là một nền hành chính truyền thống hoàn thiện (không điện tử) gồm các thủ tục và con người hành chính. Không xây dựng được thể chế hành chính hoàn thiện (không điện tử) thì không bao giờ có HCM CITYWEB hoàn chỉnh.

      Thành phần thứ 2 là một hạ tầng máy tính và mạng đủ mạnh tạo nên môi trường điện tử chứa đựng toàn bộ các hoạt động hành chính. Điều này gợi nên hình ảnh một sự tập hợp (trên mạng) của tất cả các tòa nhà phục vụ hành chính của các cấp chính quyền. Ngày 4/5/2002, tại lễ khai trương HCM CITYWEB, ông Nguyễn Trọng, khi đó là Phó Giám Đốc Sở KHCNMT và là người trách nhiệm chính về dự án này đã nói: “Thực chất đây là trung tâm tích hợp thông tin và tích hợp dịch vụ hành chính của thành phố”.

      Thành phần thứ 3 là nhân dân TP.HCM, những người thụ hưởng nền hành chính cả không điện tử và điện tử. Nếu xây một “tòa thị chính điện tử” mà người dân không lai vãng thì đó sẽ là tòa thị chính hoang phế. Muốn tòa thị chính điện tử này được người dân tin yêu như ở Thượng Hải, Seoul, Singapore thì quả là khó nhưng cần phấn đấu để đạt được. Ở Thượng Hải, trên 3.000 thủ tục hành chính mà người dân cần tiếp xúc với các cơ quan công quyền đều được hướng dẫn chu đáo trên tòa thị chính điện tử (Website Thượng Hải). Tại Seoul, người dân có thể thấy toàn bộ hoạt động hành chính của các cấp chính quyền qua mạng, và người ta nói chính quyền Seoul là “trong suốt” đối với người dân. Còn ở Singapore, 80% trong số trên 2.500 dịch vụ hành chính đã được triển khai qua mạng. HCM CITYWEB chưa có điều này, vì để làm được, trước hết hoạt động của chính quyền phải được tin học hóa cao độ, hay còn gọi là thực hiện khâu G2G trong tiến trình xây dựng CPĐT, nhưng đây là điều ta còn yếu. Trên HCM CITYWEB đã có 11 dịch vụ hành chính được thông tin, hướng dẫn và thực hiện qua mạng. Nhưng có thông tin, có dịch vụ trên mạng mà người dân không muốn dùng hoặc không có điều kiện để dùng (không đủ trình độ, không có máy tính...) thì cũng vô nghĩa.

    Hai Bước Đi Đầu Tiên
    HCM CITYWEB còn phải được kiến tạo và hoàn thiện dần cùng nền hành chính, cùng hạ tầng máy tính, viễn thông theo nhu cầu, khả năng thực tiễn, cùng với sự nhận thức, trình độ và niềm in của nhân dân thành phố. Những mục tiêu cần đạt tới là rất lớn và phức tạp nên việc phát triển HCM CITYWEB phải làm từng bước trong nhiều năm. Những thành phố tại các quốc gia tiên tiến như Singapore, New York, London... cũng đang trong quá trình hoàn thiện dần các chức năng của CPĐT trên các Website của mình.


    Phiên bản mới HCM Cityweb

    Cho đến nay, HCM CITYWEB trải qua 2 giai đoạn chính:
      Giai đoạn 1 từ 2/2001 - 4/2002, được đánh dấu bằng lễ khai trương ngày 3/5/2002;
      Giai đoạn 2 từ 5/2002 – 8/2003.

    Ở giai đoạn 1, việc xác định các sở, ngành tham gia và nội dung thông tin của từng sở ngành chịu trách nhiệm được thảo luận kỹ vì đây là lần đầu tiên các sở ngành phải gánh vác trách nhiệm này. Một số sở, ngành do thói quen còn chưa muốn chia sẻ, công khai thông tin, một số sở ngành còn yếu về CNTT nên ngại ngần xuất hiện trước công chúng.
    Có 14 sở ngành được phân công chuẩn bị nội dung trong giai đoạn 1, tức là từ ngày 3/5/2002 có 14 sở, ngành bước vào “tòa thị chính điện tử” của thành phố. Bước vào với sự rụt rè và bỡ ngỡ cùng tâm trạng chung: hành chính không điện tử còn vô cùng trắc trở thì nói chi đến HCĐT. Suy nghĩ này đúng ở khía cạnh là phải nỗ lực hoàn thiện nền hành chính (không điện tử!). Nhưng suy nghĩ này cũng cần hiệu chỉnh ở chỗ không thể đợi sự hoàn thiện ấy mà phải điện tử hóa song song (tuy phải chậm một nhịp) cùng quá trình hoàn thiện nền hành chính.

    HCM CITYWEB hôm nay đã có những  thay đổi về chất, quy tụ thêm vào “tòa thị chính điện tử” 10 đơn vị; các thông báo, hướng dẫn về thủ tục hành chính được xem là một trọng tâm thông tin.
    Chưa có nhiều thủ tục hành chính được chuẩn hóa và cũng chưa đủ điều kiện tổ chức trực tuyến mọi thủ tục hành chính đã tương đối chuẩn. Vì vậy, theo gương Thượng Hải, mục tin về thủ tục hành chính được đặc biệt coi trọng, được đặt ở nơi dễ thấy nhất cho người dân khi bước vào “tòa thị chính điện tử”. Có thể hình dung là các thủ tục này trước đây lác đác có nhưng được “dán” trước cửa sở, ngành, còn nay dán có hệ thống ngay trước “tòa thị chính”.

    Thêm Các Dịch Vụ Hành Chính Qua Mạng
    Ở phiên bản 5/2002, HCM CITYWEB có dịch vụ đăng ký thành lập DN qua mạng nhưng chưa hoàn chỉnh. Đến nay, dịch vụ này đã hoàn chỉnh, dịch vụ cả 3 loại hình DN và đi vào cuộc sống, giải phóng bao nỗi cực của người muốn mở DN và cả người làm các thủ tục cấp phép. Trong phiên bản 2, HCM CITYWEB phát triển thêm một số dịch vụ trên mạng, bao gồm: Chính quyền tiếp DN; Bán, mua công nghệ; Đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh; Đăng ký thành lập văn phòng đại diện; Đăng ký thành lập chi nhánh; Đăng ký công bố chất lượng thực phẩm; Cấp chứng chỉ hành nghề; Cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Cũng như những dịch vụ về đăng ký thành lập DN trên mạng, những dịch vụ này sẽ dần đi vào cuộc sống cùng với sự hiểu biết của người dân thành phố, cùng với công tác quảng bá, giáo dục và cùng sự hoàn thiện của các dịch vụ.

    Sắp Xếp Lại “Tòa Thị Chính” Điện Tử
    Ở phiên bản trước, người dân không dễ vào được các sở, ngành. Chúng tôi đã kịp nhận ra rằng không phải thành phố tiếp xúc nhiều với dân mà chính là các sở, ngành, quận huyện. Vì vậy trên phiên bản 2, con đường đến với sở, ngành, quận huyện được tổ chức lại theo hướng “một cổng điện tử” để nó trở nên ngắn nhất, dễ thấy nhất. Tuy nhiên, ngay cả những công đường không điện tử thì cũng luôn phải dọn dẹp, sơn sửa, và quan trọng hơn là luôn phải cải tổ, hoàn thiện phương thức, lề lối làm việc.
    Thành phố mới đi chặng đầu tiên trên con đường xây dựng một hạ tầng thông tin, một nền HCĐT, điều mà người ta gọi là giấc mơ của nhân loại về một nền hành chính dân chủ thực sự. Những khó khăn về sự yếu kém trong các thủ tục hành chính (chưa nói đến điện tử), về đầu tư cho một hệ thống mạng hoàn chỉnh, về khả năng tiếp cận của người dân và cả những khó khăn không nhỏ trong nhận thức và trình độ của các chủ thể của hệ thống hành chính vẫn còn ở trước mắt. Dẫu sao, chặng đường đầu tiên đó cũng là chặng đường rất cơ bản và quan trọng.

    ID: B0309_18