• Thứ Năm, 05/02/2004 09:39 (GMT+7)

    Cuộc "cách mạng" trong kinh doanh bán lẻ


     RFID sẽ làm thay đổi cách quản lý trong siêu thị

    Công nghệ xác định vật thể bằng sóng Radio RFID (Radio Frequency Identification) ra đời từ chiến tranh Thế Giới lần hai (1939-1945), la tín hiệu radio được sử dụng để xác định máy bay cùng phe, tránh tấn công nhầm. hơn 60 năm sau, RFID đã hồi sinh và mang luồng sinh khí mới đầy hứa hẹn cho ngành thương mại.

    Thẻ thông minh chứa dữ liệu.
    Một hệ thống nhận dạng bằng sóng radio (RFID) gồm hai phần: thẻ gắn vào sản phẩm, thường được gọi là thẻ thông minh (smart tag) và máy đọc thẻ (reader). Thẻ chứa một chip silicon - là nơi chứa dữ liệu - và ăngten. Loại thẻ chủ động (active tag) là thẻ được nạp năng lượng pin bên trong, thẻ thụ động (passive tag) không chứa năng lượng.  Khi thẻ thụ động đi qua máy đọc, năng lượng của sóng radio phát từ máy đọc sẽ cung cấp năng lượng cho chip và 'đánh thức' nó để thu nhận những thông tin mà nó lưu giữ.
    Ở đây ta nói đến thẻ thụ động, loại được ứng dụng phổ biến để quản lý mã hàng điện tử EPC (Electronic Product Code). EPC là thế hệ mới của mã hàng toàn cầu (thường gọi là mã vạch), chứa thông tin hãng sản xuất, chủng loại hàng, qui cách đóng gói và đặc biệt là mã số riêng biệt của từng sản phẩm. Sở dĩ EPC có thể mang thông tin của từng sản phẩm riêng biệt (chứ không phải chỉ chủng loại sản phẩm) vì chip RFID chứa gần 128.000 kí tự, trong khi mã vạch thông thường chỉ chứa 20 ký tự.
    Về tốc độ, máy đọc xử lý từ 50-2000 thẻ trong một giây, nhanh gấp 40-1600 lần so với việc 'quét' mã vạch. Kích cỡ của thẻ cũng rất nhỏ. Ví dụ: thẻ sử dụng trong sản phẩm quần áo của hãng Benetton còn bé hơn hạt gạo.

    Một số ích lợi rõ rệt của RFID:
    Kiểm kê kho nhanh chóng: Các công ty bán lẻ sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí nhân lực và thời gian để kiểm kê hàng khi dùng RFID. Một máy đọc thẻ có thể đọc mã EPC của tất cả các kiện hàng trong kho mà không cần dịch chuyển hàng, kiểm kê, tìm mã vạch rồi quét mã vạch như trước kia. 'Có thể nắm thông tin kiện hàng tại bất cứ thời điểm nào mà chẳng cần trả lương cho nhân viên tìm kiếm và quét mã vạch của hàng trong kho. Khi hàng hóa thất lạc, chúng ta biết chính xác đó là kiện hàng nào, hàng gì bởi mỗi kiện đều có mã số điện tử EPC' - John Pulling, phó chủ tịch công ty phần mềm Provia chuyên về dây chuyền, khẳng định.
    Bổ sung hàng lên giá bán lẻ kịp thời: 'Theo dõi thông tin hàng hóa ở mức kiện hàng còn giúp nhà bán lẻ đảm bảo mức độ sẵn có của hàng trên giá tốt hơn', Simon Ellis - quản trị dây chuyền cấp hàng của Unilever- đang thử nghiệm dùng RFID cho biết. Khi đó, hàng hoá chuyển từ trong kho lên giá bày hàng được theo dõi bởi một máy đọc. Chỉ việc đối chiếu thông tin đó với dữ liệu hàng bán sẽ nắm rõ khi nào cần bổ sung hàng lên giá. Ví dụ sau chứng minh tính kinh tế của mức độ sẵn có: hãng Gillette hàng năm thiệt hại khoảng 30 triệu USD vì các điểm bán lẻ không kịp bổ sung sản phẩm của hãng lên giá khi hết hàng.
    Dễ dàng theo dõi giao nhận hàng: Đặt máy đọc dọc địa điểm hàng đến, đi còn giúp nhà quản lý nắm thông tin trước để chuẩn bị tốt giấy báo, chứng nhận hàng đến hoặc đã giao.

    Công nghệ mã vạch liệu sẽ biến mất?
    Công nghệ mã vạch ra đời năm 1948, trở nên phổ biến cuối những năm 80 và tạo bước đột phá trong thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu. Vị thế độc tôn của nó liệu có bị thay thế bởi công nghệ RFID? Trước mắt, các tên tuổi lớn trên thế giới trong ngành kinh doanh bán lẻ đã bắt đầu chuyển sang dùng RFID.
    Wal-Mart - tập đoàn kinh doanh bán lẻ hàng đầu của Mỹ - đi tiên phong khi yêu cầu 100 nhà cung cấp phải gắn thẻ trên các thùng, palét (khay, giá nâng hàng) khi giao hàng cho hãng vào tháng 1/2005. Trong năm 2006, hãng này dự kiến hoàn tất áp dụng cho tất cả các nhà cung cấp. Kế hoạch mà Wal-Mart công bố tháng 11/2003 đã khiến tất cả các hãng bán lẻ, nhà cung cấp trên toàn cầu suy nghĩ nghiêm túc về RFID. Các đối thủ cạnh tranh của Wal-Mart nhanh chóng nhận thấy nên áp dụng theo, bởi họ cũng lấy hàng từ các nhà cung cấp của Wal-Mart.
    Home Depot - công ty bán lẻ lớn thứ hai của Mỹ - đang thử nghiệm ứng dụng RFID tại các cửa hàng ở Boston và nếu kết quả khả quan, hãng sẽ dán thẻ thông minh lên tất cả 50.000 loại sản phẩm bán ra. Gillette cũng đã đặt hàng 500 triệu thẻ gắn với sản phẩm dao cạo râu. Công ty Metro AG (Đức) thì khai trương một 'siêu thị của tương lai', trong đó sử dụng RFID. Thẻ được gắn trên các kiện, palét đựng hàng và cho các sản phẩm cụ thể như sách, dầu gội đầu, đĩa CD... Carrefour (hãng bán lẻ lớn nhất Tây Ban Nha), Marks & Spencer (Anh) cũng đang tiến hành những thử nghiệm riêng. 
    Cuộc 'cách mạng' RFID đã bắt đầu. Nhưng nhìn chung, ứng dụng công nghệ này trong bán lẻ mới chỉ dừng ở mức thử nghiệm,  và mới chỉ ở mức kiện, palét chứ chưa phải ở từng sản phẩm riêng lẻ.  Nói cách khác, công nghệ mã vạch chưa thể biến mất ngay trong vài năm tới.

    Ba bài toán khó để RFID đi vào cuộc sống

    Keith Morrow, CIO của công ty bán hàng lẻ 7-Eleven(Mỹ):'không ngày nào tôi không mơ đến việc ứng dụng RFID. Công ty tông đang cố gắng ngày đêm để hiện thực nó'

    Chi phí đầu tư khổng lồ
    Dự kiến đến năm 2007, Wal-Mart sẽ tiết kiệm được 8 tỷ USD nhờ ứng dụng RFID. Song khoản tiền đầu tư ban đầu cũng thật 'tương xứng': ước tính khoảng 2 tỷ USD để 100 nhà cung cấp của Wal-Mart áp dụng RFID. Số tiền này gồm chi phí thẻ và máy đọc (5 -10 triệu USD/công ty); phí tích hợp hệ thống, thay đổi PM dây chuyền cung cấp cũ, nâng cấp hệ thống kho hàng (khoảng 13 triệu USD/ nhà sản xuất).
    Hiện nay, giá của thẻ thụ động khoảng 30-50 cent/thẻ trong khi chi phí mã vạch chỉ khoảng 0,1 cent/sản phẩm. Muốn RFID khả thi trong lĩnh vực bán lẻ, phí này chí ít phải giảm xuống khoảng 5 cent/thẻ.

    Chuẩn công nghệ chưa có
    Qui định quốc tế và tiêu chuẩn cho công nghệ RFID hiện còn đang rất sơ khai. Tuy nhiên, công ty Auto-ID, liên doanh giữa Ủy Ban Mã Thống Nhất và Hiệp Hội Các Nhà Bán Lẻ và Sản Xuất của 12 nước châu Âu đang phát triển một chuẩn EPC lưu trữ dữ liệu trong thẻ. Microsoft cũng đã gia nhập liên doanh này. Tổ chức Tiêu Chuẩn Quốc Tế  ISO thì vừa phối hợp cùng Ủy Ban Kỹ Thuật Điện Tử Quốc Tế thành lập Hội Đồng Kỹ Thuật Chung nhằm xây dựng các tiêu chuẩn liên quan đến RFID.

    Chưa đảm bảo quyền cá nhân
    RFID gặp trở lực lớn từ phía người tiêu dùng. Gần đây, người tiêu dùng các nước dấy lên phong trào phản đối sử dụng RFID vì lo ngại ảnh hưởng đến thông tin riêng tư. Họ lập luận rằng các máy đọc giấu kín có thể theo dõi vật dụng (mang thẻ thông minh) của họ. Theo điều tra của Auto-ID, đến 78% người được hỏi cho rằng thẻ thông minh sẽ gây nguy hại đến quyền cá nhân. Chính vì gặp quá nhiều phản đối, Wal-Mart đã hủy bỏ thử nghiệm 'Giá bày hàng thông minh' với sản phẩm Gillette, còn Benetton ngưng kế hoạch gắn thẻ vào quần áo bán ra.
    Tuy vậy, một tin mừng là gần đây đã xuất hiện công cụ 'kill switch' gắn cùng chip trong thẻ. Kill switch có tác dụng vô hiệu hoá thẻ khi hàng được bán xong. Song áp dụng Kill Switch cần nhiều nghiên cứu hơn nữa trên cả phương diện kỹ thuật lẫn thương mại.

    Xu hướng tất yếu
    Tuy còn nhiều rào cản nhưng RFID vẫn là một xu hướng tất yếu. Theo dự báo của chuyên viên phân tích Jeff Woods, công ty nghiên cứu thị trường Gartner,  20 năm tới RFID sẽ làm thay đổi cách thức kinh doanh bán lẻ. Và chỉ có áp dụng RFID, các công ty mới có chỗ đứng trên thương trường. Giáo sư khoa quản trị học Đại Học Stanford (Mỹ), Warren Hausman, cũng khẳng định: 'RFID sẽ dẫn đến thay đổi lớn trong lý thuyết quản trị kho - những lý thuyết chuẩn đã tồn tại suốt 90 năm qua.'
    Nguồn: www.uhisrc.com, www.cio.com.

    Hồng Nhật

    ID: B0401_34