• Thứ Sáu, 27/02/2004 10:27 (GMT+7)

    Mạng thông tin phải là linh hồn của SEA GAMES 2003

    Có lẽ với vấn đề ứng dụng khoa học, mà đặc biệt là CNTT trong thể thao, chính những nhà bình luận thể thao hiểu hơn ai hết do họ thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với các hệ thống thông tin điện tử của các sự kiện thể thao quốc tế, cũng như tận mắt chứng kiến các trang thiết bị phục vụ thi đấu và luyện tập...

    Sau đây là trao đổi với Thế Giới Vi Tính của ông Trần Tiến Đức - một bình luận viên thể thao kỳ cựu ó thể khẳng định rằng tất cả những thành tựu lớn của thể thao hiện nay, nhất là thể thao chuyên nghiệp, thể thao đỉnh cao đều gắn liền với các thành tựu của khoa học kỹ thuật, gắn liền với các công trình nghiên cứu về sinh lý vận động, tâm lý vận động, trang thiết bị thể dục thể thao. Trong thi đấu, việc ứng dụng khoa học rất rộng và thực hiện từ khá sớm. Đặc biệt là việc sử dụng công nghệ hiện đại để đo, đếm và đánh giá thành tích của VĐV. Chẳng hạn như môn chạy, trước đây chúng ta đo bằng đồng hồ bấm giây và khi cán đích thì có một dải băng căng ngang, nhưng bây giờ không ai còn nhìn thấy dải băng đó nữa. Một thiết bị gọi là Photo Finish ('trọng tài đích', đo bằng tia hồng ngoại) đã thay thế cho chức năng của dải băng trong việc đo thành tích của các VĐV. Môn bơi lội cũng vậy, VĐV chạm tay vào thành bể bơi là đã có thiết bị tính thời gian.

    Một trường hợp điển hình trong bóng đá là đội tuyển Mỹ. Gần đây nhất, đội tuyển bóng đá Mỹ, từ một đội bóng không tên tuổi đã nhảy vào hàng ngũ một trong 20 đội bóng mạnh nhất thế giới. Tại World Cup '94, họ thi đấu ngang ngửa với những đội bóng mạnh như Brazil (không phải vì họ là đội chủ nhà). Theo đánh giá của giới chuyên môn, một trong những nguyên nhân thành công của bóng đá Mỹ (theo tôi cũng là bài học cho bóng đá Việt Nam) là đã vận dụng được CNTT trong huấn luyện, tổng kết, rút kinh nghiệm trận đấu. Tôi quan sát và để ý thấy trợ lý huấn luyện viên trưởng đội tuyển bóng đá Mỹ sử dụng một chiếc máy tính xách tay. Tôi không rõ họ sử dụng  phần mềm gì, nhưng thấy họ theo dõi rất kỹ trận đấu. Và vào cuối trận đấu, trên màn hình máy tính hiện ra hình ảnh của sân cỏ và thể hiện các thông số như ở các vị trí nào của sân bóng tập trung nhiều nhất, cầu thủ nào có bóng nhiều nhất, bóng từ hướng nào uy hiếp khung thành đội tuyển Mỹ nhiều nhất, và hướng tấn công của đội Mỹ tập trung theo hướng nào...

    Một lần nữa, tôi xin nhắc lại rằng thể thao hiện đại, thể thao chuyên nghiệp, thể thao đỉnh cao, thể thao nhà nghề không thể tách rời khỏi khoa học công nghệ, đặc biệt là CNTT. Bởi CNTT giúp xử lý thông tin nhanh nhạy, kịp thời, chính xác, là cơ sở để tạo nên việc huấn luyện, chỉ đạo thi đấu kịp thời nhất, sắc bén nhất.
    Việt Nam đăng cai tổ chức SEA Games 2003 song thời gian chuẩn bị của chúng ta không còn nhiều nữa. Ông nghĩ gì về việc triển khai Dự Án xây dựng hệ thống điện tử xử lý thông tin tại Sea Games 2003 - dự án CNTT đầu tiên cho thể thao Việt Nam?
    Các hoạt động của SEA Games 2003 diễn ra ở Hà Nội, TP.HCM và những khu vực xung quanh. Tôi được biết môn đua thuyền buồm sẽ diễn ra ở Côn Đảo, đó là ý tưởng rất táo bạo. Nhưng muốn như vậy thì phải có một dự án đảm bảo làm sao những thông tin từ các địa điểm thi đấu được chuyển tải kịp thời về Ban Tổ Chức để có thể điều hành tốt, đồng thời những thông tin đó phải được truyền tới giới báo chí, truyền thông một cách kịp thời. Chúng ta chỉ có thể thực hiện được điều này nếu có một đề án hoàn chỉnh, tiên tiến và hiện đại về CNTT.

    Tôi được biết Viện Khoa Học TDTT đã xây dựng một đề án như vậy. Điều đó rất đáng hoan nghênh nhưng việc quan trọng nhất là phải bắt tay làm ngay, bởi thời gian không còn nhiều. Nếu sân vận động có thêm tiền, thêm phương tiện thì chúng ta có thể xây được nhanh, nhưng việc triển khai đề án CNTT ấy lại không đơn giản như vậy. Bởi ngoài việc mua, lắp đặt trang thiết bị, nối hệ thống mạng thì cần xác định rõ những phần mềm nào sẽ được sử dụng.
    Theo tôi, Dự Án mà Viện Khoa Học TDTT xây dựng còn quá sơ lược, mới nhấn mạnh đến phần cứng, còn phần mềm chúng ta giải quyết như thế nào lại chưa được làm rõ. Tuy nhiên, tôi tin vào trí tuệ của những người làm phần mềm Việt Nam; chúng ta có thể làm được những phần mềm này. Tôi chỉ xin đề nghị: Nếu Chính Phủ coi sân vận động là bộ mặt của đất nước này khi đăng cai tổ chức SEA Games thì mạng thông tin phải được coi là linh hồn của SEA Games 2003 và phải thể hiện được trí tuệ của người Việt Nam ở đó.
    Cho tới nay, ứng dụng khoa học công nghệ trong thể thao ở nước ta chưa phát triển. Theo ông, cần làm gì để đẩy mạnh ứng dụng CNTT và xã hội hóa việc ứng dụng đó trong thể thao?

    Khoa học TDTT của chúng ta chưa được đặt đúng vị trí. Nhiều người trực tiếp điều hành các hoạt động thể dục thể thao chưa quan tâm đúng mức đến vấn đề này. Trong môn thể thao mà tôi gắn bó, theo dõi từ lâu là bóng đá, tôi thấy rất nhiều đội bóng của chúng ta không có những nhóm nghiên cứu khoa học TDTT để góp phần cải thiện lối chơi. Chúng ta cứ nói rằng ta đi theo con đường chuyên nghiệp hóa, nói rất nhiều đến chuyện huấn luyện viên, cầu thủ... Nhưng ai sẽ cung cấp các số liệu chính xác cho huấn luyện viên để không còn phải phụ thuộc vào những nhận xét, đánh giá chủ quan của ông huấn luyện viên đó? Tôi nhớ bóng đá Liên Xô trước kia có được thời đỉnh cao là huấn luyện viên Lobanovski với hẳn một đội ngũ chuyên gia cung cấp toàn bộ những số liệu về sinh lý, tâm lý, cường độ vận động... của cầu thủ để có thể đánh giá, lựa chọn đội hình...

    Các nhà khoa học không làm thay công việc của các huấn luyện viên mà chỉ cung cấp thông tin cho họ trên cơ sở công cụ xử lý dữ liệu là CNTT. Nếu những nhà lãnh đạo, chỉ đạo thể thao, đặc biệt là những người làm công tác huấn luyện của chúng ta không hiểu, không biết vận dụng CNTT thì thật sự đã bỏ qua một công cụ xử lý  thông tin hữu ích. Chính vì vậy, tôi nghĩ rằng phải đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng CNTT trong thể thao.
    Chúng ta đang nói nhiều tới việc cổ phần hóa các đội bóng, nhưng đó là nói đến việc bỏ tiền vào, còn việc đóng góp trí tuệ như thế nào cũng là vấn đề hết sức quan trọng. CNTT không phải là việc của riêng ai. Nền tảng cho thể thao Việt Nam vươn lên là khoa học. Không có một nền thể thao chuyên nghiệp, thể thao thành tích cao nào mà không có sự góp mặt xứng đáng của khoa học công nghệ, đặc biệt là CNTT.

    Tân Khoa - Kim Long thực hiện

    ID: B0202_11