• Thứ Tư, 28/04/2004 08:45 (GMT+7)

    Cuộc Đông du mới sau gần một thế kỷ

    Theo dự kiến, đầu 12/2002, Chính Phủ sẽ dẫn đầu một đoàn khoảng 20 doanh nghiệp phần mềm "Đông du" đến Nhật Bản tìm hiểu và khảo sát thị trường phần mềm Nhật Bản, từ đó tìm ra một hướng phát triển thị trường cho công nghiệp phần mềm VN tại "xứ sở mặt trời mọc" này...

    Nhật Bản: thị trường chiến lược

    Từ vài năm trước, Bộ KHCNMT (nay là Bộ KHCN) đã coi Nhật Bản là một hướng hợp tác phát triển phần mềm. Trước đó nhiều năm, tại TP. HCM nhiều doanh nghiệp phần mềm đã hợp tác rất thành công với các công ty CNTT Nhật Bản như Quantic, Fujinet, Nippon Engineering Vietnam, Sáng Tạo, TMA...  Trước đó lâu hơn, từ những năm cuối thập kỷ 80 của thế kỷ 20, một số Việt kiều ở Nhật Bản đã về nước, tập hợp lực lượng kỹ sư phần mềm tại TP. HCM, đào tạo tiếng Nhật và đưa sang Nhật Bản làm phần mềm.

    Dưới góc nhìn của nhiều chuyên gia CNTT thì Nhật Bản mới là hy vọng của công nghiệp phần mềm Việt Nam (CNpPM VN) chứ không phải thị trường Mỹ.

    Lý do đầu tiên của lập luận này là thị trường Mỹ đã già, đã chín, đã bão hoà. Còn Nhật Bản thì vẫn là thị trường tương đối trẻ. Hiện mỗi năm Nhật nhập khẩu trên 7 tỉ USD phần mềm, chủ yếu là từ Mỹ, Liên Minh Châu Âu (EU), Hàn Quốc với giá rất cao. Chính phủ Nhật Bản cùng các doanh nghiệp nước này đang muốn chuyển hướng đầu tư và nhập khẩu phần mềm từ những nơi có lợi hơn. Nhật Bản, nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, sẽ là một thị trường khá ổn định và hầu như không có hiện tượng "đổ vỡ" về CNpCNTT như Mỹ hiện nay.

    Lập luận thứ hai là: Việt Nam đáp ứng được hầu hết các tiêu chí để trở thành một quốc gia chuyên sản xuất và gia công phần mềm thoả mãn được nhiều yêu cầu mà phía Nhật Bản tìm kiếm như có nguồn lao động tri thức trẻ, sáng tạo, khả năng làm việc tốt trong môi trường mới; giá lao động trí thức Việt Nam đang ở mức cạnh tranh nhất thế giới; Việt Nam được đánh giá là quốc gia an toàn trong những mối mâu thuẫn thế giới; Việt Nam không ẩn chứa mối đe doạ cạnh tranh địa vị cường quốc với Nhật Bản trong tương lai ngắn và trung hạn như Trung Quốc hay Hàn Quốc.

    Thứ ba, Việt Nam và Nhật Bản đều có chung một "nền văn minh cầm đũa", với cơ sở nền văn hóa truyền thống tương đồng như cùng ảnh hưởng của Phật Giáo, Nho Giáo, Đạo Giáo..., điều này khiến cho việc tìm hiểu và thâm nhập thị trường Nhật dễ dàng hơn nhiều cho các doanh nghiệp phần mềm Việt Nam.

    Quan hệ tốt đẹp ở cấp độ chính phủ giữa hai nước cũng là một thuận lợi vô cùng lớn đối với các doanh nghiệp phần mềm Việt Nam trên con đường Đông du.

    "Hoa Anh Đào" không dễ hái!

    Những phân tích trên cho thấy, thị trường Nhật Bản sẽ là nơi mà CNpPM VN có nhiều hy vọng. Tuy nhiên, điều đó cũng không có nghĩa rằng những đoá anh đào này là dễ hái.

    Hiện tại, số lập trình viên Việt Nam sử dụng thành thạo tiếng Nhật chỉ đếm trên đầu ngón tay. Mà nếu không thông thạo ngôn ngữ này, Việt Nam khó có thể hợp tác lâu dài với Nhật Bản trong sản xuất phần mềm. Chính vì vậy, các lập trình viên Việt Nam sẽ phải bỏ ra một khoảng thời gian không ngắn để đầu tư vào ngôn ngữ, điều mà với người Trung Quốc thì dễ dàng hơn nhiều.

    Vấn đề chuẩn kiến thức hiện nay cũng là một thách thức không nhỏ cho đội ngũ lập trình viên. Nhật Bản luôn đòi hỏi rất cao về vấn đề chất lượng. Vì thế, họ yêu cầu các kỹ sư lập trình Việt Nam muốn sang làm việc tại Nhật phải qua được kì sát hạch theo các hệ thống chuẩn chất lượng của Nhật Bản. Điều này cũng không hề đơn giản bởi trong đợt sát hạch kỹ sư CNTT thử nghiệm ngày 9/7/2001, chỉ có 16/242 thí sinh đạt yêu cầu (chiếm 6,6%); còn trong kỳ  thi thứ nhất (tháng 7/2002), có 25/218 thí sinh đạt yêu cầu (tỷ lệ 11,47%).

    Khó khăn thứ ba là về vấn đề thông tin. Rất ít doanh nghiệp Nhật, thậm chí cả người VN cũng chẳng mấy ai biết là khá nhiều doanh nghiệp phần mềm VN đã và đang làm ăn với Nhật. Điều này làm cho những bạn hàng mới ngần ngại khi quyết định hợp tác làm ăn với VN.

    Dù sao khó khăn lớn nhất có lẽ vẫn là câu hỏi mà ông Chủ Tịch Hiệp Hội UNIX Nhật Bản đã hỏi tổng biên tập Tạp Chí Thế Giới Vi Tính - PCW VN là: Nếu chúng tôi cần khoảng 1000-2000 người thành thạo UNIX thì Việt Nam có đáp ứng được ngay không? Ông nói thêm là Trung Quốc thì họ có ngay.

    Nguyễn Diệu Quyên

     

     

    ID: B0211_19