• Thứ Tư, 28/04/2004 08:36 (GMT+7)

    Tầm nhìn E-Thái Lan

     

    Hiện nay, Thái Lan có 572 phòng đăng ký dân số rải rác trên khắp đất nước (tương tự 500 huyện của ta). Chúng được kết nối từng phần bởi một hệ thống truyền thông và mạng máy tính khá phức tạp. Lý do là vì công việc này được bắt đầu từ nhiều năm trước, khi mạng internet ở Thái Lan và hệ thống kết nối hiện đại ngày nay chưa hình thành.

    Điều này sẽ sớm chấm dứt. Chính phủ Thái Lan có thể hoàn thành công trình tập trung dữ liệu của họ.

    Theo báo cáo đăng trên báo Bangkok Post vào tháng Mười, công việc này dự tính hoàn tất trong vòng ba năm. Nó mở ra giai đoạn tiếp theo của một viễn cảnh mà chính phủ Thái Lan gọi là e-citizen, hay công dân điện tử.

    Mục tiêu của dự án to lớn này là một cơ sở dữ liệu tập trung về công dân do một cơ quan tên là Phòng Quản Lý Đăng Ký, hay BORA, quản lý và kiểm soát. Trên cơ sở nguồn dữ liệu công dân Thái Lan được quản lý tập trung, BORA thực hiện 15 loại đăng ký liên quan đến người dân như: đăng ký giấy tờ tùy thân, đăng ký cử tri, các loại đăng ký súng, đăng ký quỹ, đăng ký hiệp hội, đăng ký gia đình, v.v...

    Khi đã hoàn chỉnh, hệ thống máy tính của 572 phòng đăng ký dân số sẽ được nối với nhau trên nền internet, tạo ra cơ sở dữ liệu công dân toàn Thái Lan, làm cơ sở triển khai các dịch vụ hành chính công.

    Để dễ hình dung, ta hãy tưởng tượng một công dân Thái đăng ký hộ tịch tại Cheing Mai. Ông ta làm ăn sinh sống tại Bangkok. Ông ta "đăng ký kết hôn" qua mạng (dĩ nhiên giả sử dịch vụ này bắt đầu cho phép thực hiện qua mạng!). Phòng đăng ký kết hôn ở Bangkok, qua mạng CSDL công dân toàn quốc nói trên sẽ kiểm tra và biết ngay tình trạng hôn nhân của ông ta và cho phép hay không (cũng qua mạng!).

    Thái Lan chưa vội đi vào các dịch vụ công trên mạng. Chính phủ Thái Lan coi việc chuẩn bị hạ tầng, trong đó 2 hạ tầng cơ bản là CSDL công dân thống nhất toàn Thái Lan và vấn đề chứng minh thư điện tử, là cực kỳ quan trọng, phải giải quyết trước. Việc này đang được triển khai thuận lợi.   

    Hệ CSDL công dân thống nhất này sẽ khởi đầu cho chương trình e-citizen, được bắt đầu bằng việc 10 dịch vụ rất thông dụng (như: cấp bằng lái, hộ chiếu, đăng ký kinh doanh, và các hình thức sở hữu đất...) được thực hiện trực tuyến.

    Tất cả các tiến bộ công nghệ này đều được chính phủ Thái Lan cung cấp miễn phí cho nhân dân. Dịch vụ chứng chỉ số được chính quyền cung cấp, cũng miễn phí. Người dân có thể dùng địa chỉ email kèm một mã số được cấp để lấy chứng chỉ số qua internet. Phải có nó thì mới có thể thực sự sử dụng các dịch vụ hành chính trực tuyến.

    Chữ ký điện tử trong chứng chỉ số này sẽ giúp loại trừ trường hợp một người mạo danh người khác để sử dụng các dịch vụ hoặc ăn trộm thông tin. Thêm vào đó, một hệ thống mã hóa email, đang được phát triển bằng công nghệ gọi là Open SSL, sẽ giúp cho thông tin từ công dân và doanh nghiệp gửi tới chính phủ không thể bị đọc trộm. Hai chức năng trên bảo đảm hệ thống dịch vụ hành chính này gần như tuyệt đối an toàn về mặt kỹ thuật.

    Bảo mật chắc chắn sẽ là ưu tiên hàng đầu của những người xây dựng và quản lý dự án, vì quy mô này lớn gấp nhiều lần các cơ sở dữ liệu khách hàng của doanh nghiệp thông thường. Nếu nó bị xuyên thủng, thông tin của tất cả các công dân Thái Lan có thể bị lộ. Do đó, chỉ có sự an toàn tuyệt đối mới có thể thuyết phục được người dân sử dụng hệ thống.

    Không chỉ có những người dân mà các doanh nghiệp và tổ chức cũng có thể dùng chữ ký điện tử miễn phí của nhà nước. Surachai Srisarakham, người phụ trách BORA, hi vọng các chứng chỉ số do phòng của ông cung cấp sẽ được các doanh nghiệp dùng trong giao dịch thương mại điện tử.

    Nỗ lực e-citizen, mặc dù to lớn, mới chỉ là một phần của bức tranh còn lớn hơn mà Thái Lan đang muốn vẽ ra. Nước hàng xóm này của Việt Nam muốn có các chữ "e" khác, như e-education (giáo dục), e-commerce (thương mại), e-industry (công nghiệp), và e-society (xã hội), và họ cũng đang thực hiện các dự án song song cho các nỗ lực đó.

    Để đo mức độ thành công của dự án, BORA đưa ra các chỉ số ngắn hạn và cụ thể như số văn phòng đã được vi tính hóa và tốc độ xử lý hồ sơ. Mục tiêu trước mắt của họ là tất cả các phòng đăng ký sẽ được trang bị máy tính và có khả năng hoàn thành dịch vụ trong 15 phút. Người dân cũng có thể nhận được dịch vụ ở bất cứ đâu chứ không phải trở về địa bàn cư trú của mình. Ông Surachai cho biết rằng trong năm 2003, họ sẽ hoàn thành trang web để người dân duyệt các danh sách bầu cử.

    Để chứng tỏ tầm quan trọng của dự án tập trung cơ sở dữ liệu này với các chiến lược phát triển xã hội, chính Thủ Tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra đứng đầu một ủy ban để coi sóc quá trình thực hiện nó. Các quan chức quan trọng khác của chính phủ như Bộ trưởng Nội Vụ và Tài Chính cũng là thành viên của ủy ban.

    Mặc dù viễn ảnh cuối cùng mà chính phủ Thái Lan vẽ ra giống một bộ phim vị lai, cách thức mà họ đang tiến hành công việc lại không có vẻ gì viển vông. Nếu dự án này thành công, Thái Lan sẽ trở thành một trong những nước có công nghệ chính phủ điện tử cao nhất trên thế giới. Và với cách mà chính quyền của họ đang làm, người dân Thái Lan hoàn toàn có thể trông chờ vào ngày mà khoảng cách giữa họ và các cơ quan công quyền chỉ còn vài cái bấm chuột.

    Trong kế hoạch phát triển CNTT của TP. HCM có dự án về ứng dụng CNTT trong các hoạt động hành chính-chính phủ điện tử. TP. HCM dự định tới năm 2005 sẽ đuổi kịp Bangkok trong vấn đề này. Xem ra với những nỗ lực của chính phủ Thái Lan như trên, cuộc rượt đuổi sẽ rất khó khăn, nhưng không phải không thể, như một quan chức ở toà thị chính Thái Lan đã nói ý như vậy.

    Nguyên Văn

     

     

    ID: B0211_26