• Thứ Ba, 20/04/2004 08:57 (GMT+7)

    Y nghiệp và CNTT: Bốn mặt trận chiến lược

    Không nên quy đơn giản nhiệm vụ tin học hoá ngành Y Tế vào mỗi nội dung tin học hoá quản lý hành chính trong ngành Y theo Quyết Định 112/2001/QĐ/TTg. Cần nhận dạng các mặt trận lớn để phối hợp hành động của hai "đạo binh" Y Nghiệp và CNTT.

    Không nên quy đơn giản nhiệm vụ tin học hoá ngành Y Tế vào mỗi nội dung tin học hoá quản lý hành chính trong ngành Y theo Quyết Định 112/2001/QĐ/TTg. Cần nhận dạng các mặt trận lớn để phối hợp hành động của hai 'đạo binh' Y Nghiệp và CNTT.

    Những Người Tiên Phong
    Gặp gỡ giữa các bác sĩ và giới công nghệ thông tin (CNTT) tại TP.HCM đã có từ khoảng 25 năm trước. Tại bộ phận phía Nam của Trung Tâm Toán - Máy Tính (Viện Kỹ Thuật Quân Sự) vào cuối những năm 70 đã có nhiều cuộc gặp gỡ, bàn bạc để xử lý những số liệu khá phức tạp về vấn đề dị tật bẩm sinh của trẻ em do ảnh hưởng của chất độc hoá học mà quân đội Mỹ đã rải xuống miền Nam. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Phượng, nay là giám đốc Bệnh Viện Từ Dũ đã không ít lần cùng chúng tôi bàn rất sâu về các yêu cầu xử lý này để thực hiện trên các dàn máy IBM 360 hiếm hoi thời bấy giờ. Cũng vào thời gian ấy, Viện Quân Y 175 đã bước đầu tổ chức quản lý bệnh án trên dàn máy IBM 360.
    Đó là những Người Tiên Phong.

    Còn hôm nay?
    - Y Nghiệp và CNTT đã có mối quan hệ hết sức sâu rộng.
    - Y Nghiệp là vùng đất vô cùng màu mỡ cho sự phát triển của CNTT.
    - Y Nghiệp đã có những phát triển rực rỡ do sự thâm nhập sâu sắc của CNTT.
    Điều đáng để ta suy nghĩ là những nhận xét trên được thể nghiệm ở nước ngoài là chính, còn ở Việt Nam thì tính đúng đắn của những nhận xét đó xem ra còn chưa thật thuyết phục.
    Để góp phần cải thiện tình hình này, việc nhận dạng các mặt trận lớn phối hợp hành động của hai “đạo binh” Y Nghiệp và CNTT là rất cần thiết.
    CNTT có mặt ở khắp mọi hoạt động của Y Nghiệp. Tuy nhiên, có thể nêu 4 khu vực chủ yếu sau:
    - CNTT và các vấn đề quản lý trong hoạt động Y Tế.
    - Công nghệ số của Y Học.
    - Y Nghiệp và Internet.
    - Giảng đường Đại Học Y - Dược cần thấm đượm CNTT.
    Mỗi vấn đề nêu trên lại là một chủ đề lớn. Mặt khác, bốn chủ đề đó cũng chưa bao quát được toàn bộ cuộc sống chung của Y Nghiệp và CNTT. Hãy thử điểm qua những nội dung chủ yếu nhất của bốn lĩnh vực vừa nêu.

    CNTT và các vấn đề quản lý trong hoạt động Y Tế
    Trong lĩnh vực này, có thể hình dung 3 vấn đề trọng tâm:
    o  Thứ nhất: Tổ chức, quản lý và khai thác hàng loạt các cơ sở dữ liệu rất quan trọng liên quan đến con người từ lúc sinh ra cho đến khi hết cuộc đời. Chọn những gì và theo thứ tự ưu tiên nào là vấn đề cần trăm lần thận trọng. Kinh nghiệm cho hay ngay ở nước ta, với đầu tư chưa nhiều cho vấn đề này nhưng đã tốn kém vô ích không ít tiền của.
    o  Thứ hai: Tổ chức quản lý các đơn vị y tế, chủ yếu là các bệnh viện như quản lý các doanh nghiệp đặc biệt. Khoa học này ở nước ta còn ít được chú trọng. Tuy nhiên, cũng đã có một số mô hình được triển khai trong thực tiễn. Đây còn là mảnh đất dù rằng thật màu mỡ song còn rất ít được khai thác.
    o  Thứ ba: Quản lý ngành như một hoạt động quản lý nhà nước.

    Công nghệ số của Y Học
    Trong lĩnh vực này, có thể hình dung 2 nhóm trọng tâm:
    o Thứ nhất: Số hoá hầu hết các thiết bị y khoa. Từ những thiết bị tương đối đơn giản như máy đo huyết áp, đến các thiết bị đo, chụp. Có thể nói không mấy ngoại lệ là các thiết bị y khoa ngày nay là sự tích hợp các yếu tố CNTT vào các công nghệ y học đã có.

    o Thứ hai: Là một hệ quả rất quan trọng từ việc số hóa các thiết bị, việc phát triển rất nhiều phần mềm đọc, phân tích các kết quả đo chụp số hóa, một khu vực phát triển rất đáng quan tâm của những BS giỏi CNTT hoặc những chuyên gia CNTT có điều kiện thâm nhập các kiến thức y học. Ở đây có thể gom cả các vấn đề của các hệ chuyên gia.

    Y Nghiệp và Internet
    Ở lĩnh vực này, cũng có 2 nhóm vấn đề trọng tâm:
    o Thứ nhất: Các hoạt động y nghiệp thực hiện từ xa như chẩn đoán từ xa, phẫu thuật từ xa, học tập từ xa, tư vấn y tế từ xa, v.v...
    o Thứ hai: Khả năng tiếp cận các tư liệu y văn qua internet nói riêng và qua mạng nói chung. Có lẽ ít ngành mà tư liệu lại nhiều và cần được tiếp cận nhanh chóng, đầy đủ như ngành y. Internet quả là giải pháp tuyệt vời cho các thầy thuốc thật sự vì người bệnh trên toàn thế giới.

    Giảng đường Đại Học Y - Dược cần thấm đượm CNTT
    Có lẽ giảng đường Đại Học Y Dược của chúng ta còn ít chất CNTT. Như trên đã đề cập, công nghệ Y Học hôm nay là sự thâm nhập của CNTT, của các phương pháp số hoá vào các công nghệ truyền thống của Y Khoa. Việc dùng CNTT để dạy và học Y Khoa cũng như việc dạy CNTT ở trình độ cao cho bác sĩ, dược sĩ với niềm tin là họ sẽ sáng tạo ra những công nghệ mới cho Y Nghiệp là vô cùng cấp bách.

    Nguyễn Trọng



     

    ID: B0204_20