• Thứ Sáu, 16/04/2004 15:27 (GMT+7)

    Singapore: Chân dung cơ quan chỉ huy và điều hành CNTT-VT

    Thử quan sát Singapore, một quốc gia nhỏ với dân số, diện tích chưa bằng Hà Nội hay TP.HCM, xem họ chỉ huy, điều hành công nghệ thông tin - viễn thông (CNTT-VT) ra sao.

    Sức mạnh của IDA...

    Trước đây vài năm, Singapore có hai cơ quan riêng chỉ huy hai lĩnh vực: NCB (National Computer Board) cho CNTT, và STA (Singapore Telecom Authority) cho VT. Năm 1999, hai cơ quan này được sáp nhập thành Infocom Development Authority - IDA, trực thuộc Bộ Thông Tin - Viễn Thông và Nghệ Thuật (Ministry of Information - Telecommunication & The Art - MITA).

    Có lẽ ngay lập tức, không ít người trong chúng ta sẽ thắc mắc: Việc lớn thế, sao cơ quan trách nhiệm lại không trực thuộc Chính Phủ mà chỉ là cơ quan thuộc một Bộ, hơn nữa lại là Bộ hơi có vẻ xa với các vấn đề kỹ thuật, công nghệ? Thêm nữa, cả hai cơ quan NCB và STA trước khi sáp nhập đều trực thuộc Chính Phủ. Hai cơ quan nguyên là trực thuộc Chính Phủ lại sáp nhập thành một cơ quan trực thuộc Bộ! Thật là một cải tổ tổ chức khó lòng tưởng tượng được ở nước ta.

    Có nhiều lập luận về vấn đề này. Tuy nhiên, ba lập luận quan trọng nhất là:

    Thứ nhất: Sức mạnh thật sự của IDA, hình thành từ sự sáp nhập NCB và STA, hoàn toàn không suy giảm mà còn được gia tăng đáng kể. IDA gồm khoảng 1.000 nhân viên, bao gồm khối lo về công nghiệp máy tính khoảng 500 người (phần chủ yếu của NCB trước đây), khối lo về công nghiệp VT khoảng 200 người (phần chủ yếu của STA trước đây), khối hoạch định kế hoạch và chính sách, khối nhận định các công nghệ tương lai, khối quản lý các chương trình nhân lực và khối quản trị hành chính.

    Ở IDA, triết lý 'một người lo bằng một kho người làm' thể hiện rất rõ: khối kế hoạch và chính sách chỉ khoảng vài ba chục người, làm ra kế hoạch để 700 người (500 về công nghiệp máy tính và 200 về công nghiệp VT) tổ chức triển khai. Hơn thế nữa, 700 người ấy cũng là khâu chuyển tiếp để hàng trăm ngàn người tại các công ty mới thực sự tổ chức thực hiện.

    Thứ hai: Ở Singapore, đã qua rồi thời kỳ phải sử dụng 'sức mạnh của Thủ Tướng' để tập hợp các nguồn lực quốc gia cho sự phát triển CNTT - VT. Công nghiệp máy tính, VT đã trở thành ngành kinh tế hết sức quan trọng, chi phối toàn bộ sự phát triển đất nước, trở thành một thực tiễn không còn phải bàn bạc, thuyết phục. Guồng máy đã thông suốt, đặt đâu cũng sẽ chạy tốt. Tuy nhiên, Singapore đã đặt CNTT-VT vào đúng chỗ mà ngành này phải tập trung nhất trong thời gian tới đây.

    Chúng ta nói đến lập luận thứ ba chỉ đạo phương hướng tổ chức của họ: Đó là việc đặt CNTT-VT vào  MITA (Bộ Thông Tin - Viễn Thông và Nghệ Thuật).

    MITA có hai nhiệm vụ chính: phát triển công nghiệp máy tính-VT, và phát triển công nghiệp nội dung. Gắn hai nhiệm vụ đó vào một sau khi đã chuẩn bị xong hạ tầng máy tính - VT quốc gia hoàn hảo với hai chương trình nổi tiếng là 'Hòn Đảo Thông Minh' (đưa máy tính rộng khắp vào các hoạt động kinh tế - xã hội) và 'Singapore One' (kết nối toàn Singapore thành một mạng băng thông rộng: mọi người đều có thể sử dụng băng thông 2 Megabit/s) là một phương án tổ chức rất hợp lý.

    Chính Phủ Singapore xác định: Công nghiệp nội dung bây giờ là vô cùng quan trọng để xây dựng một xã hội e-Citizen. Khái niệm 'Nội Dung' không hiểu theo nghĩa chỉ là thông tin để biết, mà là học tập trên mạng, y tế trên mạng, thương mại trên mạng, hành chính trên mạng... Cũng nên biết thêm rằng bộ trưởng MITA nguyên là tổng giám đốc NCB, một người hết sức am hiểu CNTT, người đã góp phần đưa CNTT Singapore lên trình độ tiên tiến thế giới.

    ... Và bài học về hình thái tổ chức

    Mô hình quản lý, điều hành CNTT-VT của Singapore là mô hình phát triển của thời kỳ ổn định, mô hình của giai đoạn nội dung (theo nghĩa đầy đủ của từ này). Thực ra, họ cũng đã có một giai đoạn ngắn gắn hai ngành công nghiệp máy tính, công nghiệp VT cùng với giao thông vận tải trong một Bộ. Ngay sau đó, họ đã điều chỉnh lại như hiện nay.

    Trong quá trình khởi đầu (nhưng là một khởi đầu thực sự) xây dựng ngành kinh tế CNTT - VT, một số quốc gia thường có Bộ CNTT - VT (như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ... và Thái Lan vào tháng 10 này). Trong giai đoạn sơ khai hơn nữa, hầu như các quốc gia đều có Uỷ Ban Quốc Gia (có thể với các tên gọi khác nhau) do nguyên thủ quốc gia đứng đầu, lo vấn đề phát triển CNTT. Nhiều nơi ngay khi đã có các Bộ tương ứng thì các Uỷ Ban này vẫn tiếp tục hoạt động, tạo thêm sức mạnh cho việc phát triển CNTT - VT quốc gia.

    Tại Việt Nam, chúng ta đã có cơ quan quản lý về VT từ khi nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà ra đời. Riêng CNTT vốn khá mới mẻ, khiến ta vẫn còn lúng lúng trong các quyết định về tổ chức.

    Phát triển CNTT là công việc rất lớn và rất mới đối với ta. Đã thống nhất rằng việc lớn phải làm thì cần tập trung sức người, sức của. Hãy thử xem: cơ quan quản lý và điều hành CNTT của Toà Thị Chính Bangkok (Thái Lan) cũng đến 360 người. TP.HCM hay Hà Nội có lẽ chưa thể nào sử dụng hiệu quả cơ quan quản lý - điều hành CNTT đến ngần ấy người. Và nước ta có lẽ cũng khó hình dung một cơ quan quản lý CNTT - VT hàng ngàn người như Singapore, dù biết rằng dân ta đông gấp 20 lần Singapore, dù biết rằng Singapore cũng như Thái Lan không sử dụng nhân lực lãng phí. Tuy nhiên, nếu cứ duy trì hình thái như hiện nay, chưa có các tổ chức thích hợp để quản lý và triển khai CNTT thì dù nhận thức rõ tầm quan trọng của CNTT, dù vẫn có nhiều nỗ lực nhưng CNTT chỉ có thể là... giấc mơ đẹp!

    Chi Lan

     

    ID: B0207_8