• Thứ Hai, 28/06/2004 02:20 (GMT+7)

    Chính trường Mỹ và con bài outsourcing

    Vài năm nay, trào lưu chống outsourcing đang nổi lên ở Mỹ. Dưới sức ép của các nghiệp đoàn, hơn 80 dự luật tại 30 tiểu bang nhằm hạn chế hoặc trừng phạt công ty có outsourcing đã được đệ trình. Nhưng chính giới Mỹ lại đang lúng túng trước trào lưu này.

    Vài năm nay, trào lưu chống outsourcing đang nổi lên ở Mỹ. Dưới sức ép của các nghiệp đoàn, hơn 80 dự luật tại 30 tiểu bang nhằm hạn chế hoặc trừng phạt công ty có outsourcing đã được đệ trình. Nhưng chính giới Mỹ lại đang lúng túng trước trào lưu này.

    Outsourcing lợi hay hại?

    Hiện nay, dòng outsourcing lớn nhất trên thế giới là các công ty Mỹ thuê gia công PM và dịch vụ CNTT tại các nước đang phát triển hay có nền kinh tế chuyển đổi như Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Philippines... Chúng ta sẽ dùng thuật ngữ 'outsource' với nghĩa là xuất khẩu việc làm (XKVL). Ngược lại, thuật ngữ 'insource' để chỉ việc thuê công ty khác gia công trong nội địa.

    Một số nghiên cứu thuần túy dựa trên góc độ kinh tế, không bị chi phối bởi yếu tố chính trị dường như chứng minh được rằng, XKVL không những không có hại mà còn có lợi cho Mỹ. Tháng 3 vừa qua, hãng nghiên cứu Global Insight do Hiệp Hội CNTT Hoa Kỳ (Information Technology Association of America) tài trợ, gồm 500 công ty CNTT lớn của Mỹ (như IBM,Microsoft, Hewlett-Packard, Amazon.com...) công bố: ngành XKVL sẽ tạo ra 317.000 việc làm mới và mang lại cho kinh tế Mỹ một con số khổng lồ là 124 tỷ USD năm 2008; còn hiện nay chỉ đạt khoảng trên 1/3 số đó. Nhưng dù gì, kết quả trên có thể đã bị chi phối bởi Hiệp Hội này vì quyền lợi của họ rõ ràng gắn với XKVL.    

    Một nghiên cứu khác do Phòng Thương Mại Mỹ đưa ra cuối tháng 4 vừa rồi cho biết, thực ra tỷ lệ việc làm mà Mỹ xuất khẩu không phải quá cao. Chẳng hạn, trong số 6 triệu việc làm về tiếp thị trên mạng (một hoạt động của thương mại điện tử), chỉ có 65.000 (trên 1%) việc được xuất khẩu, hoặc 12 triệu việc làm về công nghệ thì mới có 650.000 được outsource. Còn nghiên cứu mới đây của McKinsey Global Institute cho biết, mỗi USD mà Mỹ chi cho oursoucing mang lại lợi nhuận từ 1,12 tới 1,14 USD, tức lãi suất hơn 100%! McKinsey cũng ước tính đến 2010, nhờ outsourcing, kinh tế Mỹ sẽ tiết giảm chi phí khoảng 310 tỷ USD.

    Ngày 21/04 vừa qua, phát biểu tại hội nghị do Hiệp Hội Công Nghiệp Ấn Độ (The Confederation of Indian Industry) tổ chức tại New Delhi, chủ tịch Phòng Thương Mại Mỹ Thomas J. Donohue nói rằng XKVL tạo cơ hội đem lại lợi ích cho kinh tế Mỹ.

    Nhưng cũng cùng thời gian này, Marcus Courtney, chủ tịch Liên Minh Công Nhân Công Nghệ của Washington (Washington Alliance of Technology Workers) lại bực bội: 'Không thể tin được một việc mang ý nghĩa cộng đồng (hạn chế XKVL) như vậy lại bị ngăn cản (bởi các nhà chính trị có quyền quyết định cuối cùng!)'. Bởi thật ra, outsourcing tuy mang lại lợi ích nhãn tiền cho giới chủ vì giúp giảm chi phí lương, nhưng người Mỹ sẽ mất việc khi công việc được chuyển sang Ấn Độ, Nga, Philippines... Tập đoàn Intel cho biết lương trả cho lập trình viên ở Ấn Độ chỉ bằng 1/3 ở Mỹ với cùng trình độ. Ở Nga, Trung Quốc, Philippines, Việt Nam... thì còn rẻ hơn. Tình hình này, theo Intel, sẽ còn kéo dài hàng chục năm nữa.

     

                                               OUTSOURCING TẠI NGA 
                                   
    SỰ LỰA CHỌN CỦA DOANH NGHIÊP MỸ

     

     

    Ngành gia công phát triển phần mềm (PM) tại Nga đã hơn 10 năm tuổi. Hiện Nga có ba trung tâm gia công PM chủ lực: Moscow, Saint Petersburg và Novosibirsk. Nguồn cung nhân lực chủ yếu cho ba trung tâm này tương ứng là ba lò đào tạo lập trình viên (LTV) hàng đầu của Nga: Đại Học Quốc Gia (ĐHQG) Moscow, ĐHQG Saint Petersburg và ĐHQG Novosibirsk. Ngoài ra, còn có các trung tâm khác ở Nizhny Novgorod, Yekaterinburg, Sarov và Perm.
    Các tập đoàn lớn của Mỹ ngày càng tin tưởng chọn Nga làm địa chỉ phát triển PM. Chẳng hạn, năm 1993, tập đoàn Intel chỉ thuê 10 LTV ở Nga, nhưng nay họ đã thiết lập trụ sở và có 200 LTV ở 

     

    Công ty phần mềm Luxoft(Nga) thường cập nhật công nghệ mới cho nhân viên.

     

     

    Nizhny Novgorod, dự kiến sắp tới sẽ nâng lên 500 LTV. Motorola cũng vào Nga năm 1993. Giờ đây, trung tâm PM của Motorola tại Nga đã đạt chứng chỉ CMM 5 và có hơn 200 LTV-kỹ sư ở Saint Petersburg. Sun Microsystems vốn có mặt ở Nga từ năm 1989 nay cũng đã thiết lập trung tâm phát triển công nghệ Sparc Technology với 300 LTV.
    Năm 2003, hơn 150 công ty PM ở Nga có hợp đồng gia công PM. Lương LTV từ 10 đến 40 USD/ giờ, gần như tương đương với Ấn Độ, quốc gia cũng được xem là đứng đầu về gia công PM như Nga.
    Theo các DN Mỹ, 5 yếu tố dẫn đến sự phát triển vượt bậc của ngành gia công PM ở Nga:
      Các chuyên gia Nga có nền tảng về toán học và các môn khoa học cơ bản, do đó tiếp cận và giải quyết các vấn đề khi gia công PM lĩnh vực công nghệ cao hiệu quả.
      Các dự án nhỏ ban đầu đều thành công. Từ đó  các công ty thuê gia công tin tưởng và mở rộng phát triển nhóm LTV ở Nga.
      Các trung tâm phát triển PM, nghiên cứu phát triển (R&D) của Nga được đánh giá ngang với Mỹ và Ấn Độ.
      Chi phí thuê gia công ở Nga không quá đắt.
      Nga làm tốt công tác bảo vệ bản quyền và sở hữu trí tuệ.
    Phi Quân
    Nguồn: www.outsourcing-russia.com; www.raexpert.ru

     

    Trở thành con bài chính trị

    Như đã nói, giới chủ ủng hộ XKVL nhưng nghiệp đoàn chống lại; còn các chính trị gia, những người nắm quyền quyết định chính sách quốc gia thì lo... kiếm phiếu trong bầu cử! Họ chọn đối sách nghe ngóng và thăm dò. Ba bang Colorado, Mississipi, New Mexico đều lặng lẽ hoãn lại việc xem xét các luật hạn chế outsourcing đã soạn thảo. Tại 6 bang khác cũng không thấy nói gì về các luật này từ tháng giêng năm nay, trong khi chúng đã được chuyển từ năm 2003 cho các nghị sĩ hạ viện và thượng viện của bang xem xét theo quy định của Hội Nghị Quốc Gia về Lập Pháp (National Conference of State Legislature). Tại 10 bang khác, các nhà làm luật và các ủy ban đã nghiên cứu các bộ luật này từ tháng 2 năm nay từ khi chúng được đệ trình. 

    Ứng cử viên tổng thống Đảng Dân Chủ John Kerry hy vọng lấy được nhiều phiếu bầu cử của dân chúng bằng sự nhiệt tình chống lại XKVL. Tuy không công kích việc các bang chưa có hành động cụ thể để chặn dòng chảy việc làm của Mỹ ra nước ngoài, Kerry tiết lộ lập trường rõ ràng như sau:

    Các hợp đồng của Chính Phủ chỉ giành cho người Mỹ.

    Không cho các công ty bất tuân lệnh này tham gia các hợp đồng với Chính Phủ.

    Không cho các công ty chuyển việc ra nước ngoài được nợ thuế.

    Trong khi đó, tổng thống đương nhiệm George Bush thì có vẻ công kích phía chống lại outsourcing. Dĩ nhiên là thế vì John Kerry thì đã chọn hướng đó để kiếm phiếu. Tuy nhiên Bush cũng không quá liều lĩnh gạt bỏ cả 80 dự luật đang nằm chờ tại 30 tiểu bang, dù rằng chính quyền các bang cũng đang nhùng nhằng chờ bầu cử. Tổng thống Mỹ chỉ nói chung chung rằng, cần loại trừ chính sách mà ông gọi là 'chủ nghĩa cô lập', vì sẽ đe dọa khả năng cạnh tranh của các công ty Mỹ. Trong các cuộc vận động bầu cử, tiếp xúc với các nghiệp chủ, Bush gắn ý này với sự sống còn của nền kinh tế xuất khẩu của Mỹ, với hàm ý là XKVL cũng cần thiết như xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ!

    Thực ra chính giới đang đặt lên bàn cân, phiếu của giới chủ hay phiếu của người dân lao động? Ông John Kerry thì đã chọn phiếu của giới làm công. Dù Đảng Cộng Hòa hay Dân Chủ thắng, thì tới đây cục diện outsourcing sẽ có những thay đổi bất lợi mà chúng ta nên lường trước.

    Chi Lan

    ID: B0406_25