• Thứ Sáu, 29/10/2004 11:24 (GMT+7)

    Nói thêm về xuất khẩu lao động CNTT

    Trong bài viết "Xuất khẩu lao động CNTT: Cơ hội vàng bay chảy máu chất xám" trên TGVT-PCW B tháng 7/2004, tác giả Thu Nga cho rằng xuất khẩu nhân lực CNTT có thể dẫn đến chảy máu chất xám, hụt hẫng nguồn nhân lực CNTT trong nước. Ở đây, tôi muốn được nhìn lại vấn đề từ những khía cạnh khác.

    Trong bài viết "Xuất khẩu lao động CNTT: Cơ hội vàng hay chảy máu chất xám" trên TGVT-PCW B tháng 7/2004, tác giả Thu Nga cho rằng xuất khẩu nhân lực CNTT có thể dẫn đến chảy máu chất xám, hụt hẫng nguồn nhân lực CNTT trong nước. Theo tôi, có lẽ tác giả mới nhìn vấn đề ở khía cạnh cần cẩn trọng, cân đối nguồn lực và không nên làm vội vàng, ồ ạt. Nhân đây, tôi muốn được nhìn lại vấn đề từ những khía cạnh khác.
    Đúng là hiện nay nhân lực CNTT của chúng ta còn nhiều yếu kém. Kết quả khảo sát ở nhiều doanh nghiệp phần mềm (DNPM) cho thấy chúng ta đang thiếu nhân lực bậc cao: kỹ sư có kinh nghiệm, thông thạo ngoại ngữ; chuyên gia thiết kế giải pháp; trưởng nhóm phát triển sản phẩm; quản trị dự án. Trong khi các chương trình xuất khẩu lao động (XKLĐ) cũng đang nhắm vào những kỹ sư, chuyên viên CNTT có khả năng, thông thạo ngoại ngữ và có kinh nghiệm càng nhiều càng tốt.

    Tuy nhiên, nếu nhìn xa hơn, chúng ta sẽ thấy việc XKLĐ, đặc biệt lao động kỹ thuật cao, là một hình thức đào tạo đặc biệt. CNTT là một ngành công nghệ cao, và chúng ta đi sau các nước khác đến hàng chục năm trong lĩnh vực này. Để CNTT Việt Nam có thể bứt phá vượt lên, chúng ta một mặt phải thu hút mạnh mẽ FDI (đầu tư trực tiếp từ nước ngoài), tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực làm việc trong các công ty của họ tại nước ta. Mặt khác, cần tăng cường đưa nhân lực ra làm việc ở nước ngoài để tiếp thu kiến thức và công nghệ mới, chuẩn bị cho bước phát triển mạnh mẽ về sau.

    Một câu hỏi được nhiều người đặt ra là tại sao việc tuyển đầu vào các khoa CNTT của ĐH Việt Nam rất khó khăn, mà đầu ra thường không đạt chất lượng? Vấn đề là không phải sinh viên chúng ta không có khả năng, mà là ở chỗ họ chưa được đào tạo đến nơi đến chốn và ít cọ xát với thực tế, với công nghệ hiện đại ở tầm quốc tế. Gửi kỹ sư ra nước ngoài làm việc có thể là một phương án khắc phục thực trạng đó.

    Tôi có tìm hiểu và thấy rằng không phải DNPM nào cũng "sốc" với chương trình thẻ vàng hay các chương trình XKLĐ CNTT khác. Ngược lại, nhiều công ty PM đang tham gia khá tích cực vào việc tư vấn, cung cấp dịch vụ XKLĐ. Công ty PM Thái Nam từ nhiều năm nay liên tục tuyển (và đào tạo) nhân lực CNTT cung cấp cho thị trường Hàn Quốc. Hiệp hội DNPM thông qua liên doanh PM VIJAGATE cũng đang tích cực đưa kỹ sư sang làm việc trong các công ty Nhật bản. Nhiều DN PM khác đang muốn liên kết với đối tác nước ngoài để XKLĐ CNTT. Có thể nói dịch vụ tư vấn XKLĐ CNTT đã và đang được không ít công ty PM quan tâm vì những lợi ích thực tế mà dịch vụ này mang lại.

    Cũng có ý kiến cho rằng những người đã làm việc ở nước ngoài có thể sẽ không muốn về Việt Nam làm việc nữa. Tuy nhiên không phải ai cũng như vậy. Theo ông Ngô Dương Hoàng Thao, giám đốc công ty Saigon Telecom, một Việt kiều Đan Mạch về Việt Nam làm ăn từ nhiều năm nay, thì hiện có hơn 75% Việt kiều cho biết muốn về Việt Nam làm việc. Đó là những người Việt đã định cư ở nước ngoài, huống chi những người xuất cảnh theo diện XKLĐ, hầu hết là những người ra nước ngoài có thời hạn. Nếu việc XKLĐ CNTT được làm một cách bài bản, theo những chương trình cụ thể thì chúng ta hoàn toàn có thể quản lý được thời hạn làm việc ở nước ngoài của kỹ sư .

    Để chương trình XKLĐ CNTT thành công, một mặt chúng ta cần tìm giải pháp xuất khẩu càng nhiều càng tốt kỹ sư, chuyên viên CNTT có tiềm năng ra nước ngoài. Bên cạnh đó, cần có những biện pháp hữu hiệu để thu hút chuyên gia CNTT Việt Nam có kinh nghiệm ở nước ngoài về nước làm việc. Chương trình thẻ vàng là một cơ hội để chúng ta tận dụng, cũng như cần tìm kiếm những cơ hội khác để XKLĐ CNTT, góp phần phát triển nguồn nhân lực, đem lại lợi ích kinh tế và góp phần xây dựng thương hiệu công nghiệp PM Việt Nam trên thị trường quốc tế.

    Nguyễn Trong Đường - Bộ BCVT

    ID: B0410_4