• Thứ Bảy, 27/11/2004 14:41 (GMT+7)

    Linux và PMNM so với PMTM: Có phải điểm yếu là hỗ trợ kỹ thuật

    Điều gì là lý do chính cản trở việc ứng dụng Linux và các PMNM? Lý do có nhiều, song tác giả chỉ muốn đề cập đến một lý do khá phổ biến và không chỉ tồn tại ở nước ta: lo ngại về vấn đề hỗ trợ kỹ thuật cho PMNM của các nhà quản lý, lãnh đạo. Cũng theo tác giả, lo lắng này có thể giải toả được

    Mặc dù chất lượng của Linux và các phần mềm mã nguồn mở (PMNM) không thua kém phần mềm thương mại (PMTM) nhưng việc ứng dụng chúng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và chất lượng, nhất là ở Việt Nam. Vậy điều gì là lý do chính cản trở việc ứng dụng Linux và các PMNM? Các lý do có nhiều, song tác giả chỉ muốn đề cập đến một lý do khá phổ biến và không chỉ tồn tại ở nước ta: lo ngại về vấn đề hỗ trợ kỹ thuật cho PMNM của các nhà quản lý, lãnh đạo. Cũng theo tác giả, lo lắng này có thể giải tỏa được.

    Lực lượng có khả năng hỗ trợ kỹ thuật cho PMNM đông đảo hơn

    Mô hình mã nguồn mở không ngăn cấm các công ty kiếm tiền trong lĩnh vực PM và việc hỗ trợ kỹ thuật cho PMNM không khác mấy so với PMTM: Bạn trả tiền để một công ty hỗ trợ mỗi khi có trục trặc với PM - chứ không phải chỉ trông chờ vào những người tình nguyện của cộng đồng NM! . Duy có một điểm khác biệt quan trọng là bạn có nhiều lựa chọn hơn: có vô số công ty sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật cho Linux trong khi chỉ có Microsoft hay một vài công ty được họ ủy thác mới có thể hỗ trợ kỹ thuật cho Windows (điều này chưa thật đúng với Việt Nam vì cộng đồng mã nguồn mở ở nước ta chưa phát triển, tuy nhiên điều đó cũng chỉ có nghĩa là khó tìm nguồn hỗ trợ tại chỗ - nhưng hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ cho Windows tại Việt Nam cũng đâu phải tuyệt vời?). Rất nhiều nhóm kỹ sư tin học có thể download mã nguồn của Linux, nghiên cứu nó và đứng ra đảm nhiệm việc hỗ trợ kỹ thuật (nếu bạn hứa trả cho họ một số tiền "tương đối" so với số tiền mà bạn phải trả cho hỗ trợ kỹ thuật của Microsoft, IBM hay các công ty tin học lớn khác).

    Linux được sự hỗ trợ của hãng sản xuất PM lớn không kém gì Windows

    Xét riêng về hệ điều hành Linux, sự hỗ trợ của các đại gia trong làng tin học cho nó chẳng kém gì Windows của Microsoft và chắc chắn là cao hơn nhiều so với một số hệ điều hành khác. Các hãng sản xuất phần cứng như HP, IBM... đều hỗ trợ Linux. Còn các hãng PM thì sao? Cách đây khoảng 10 năm nhiều người còn cho rằng việc thiếu ứng dụng chạy trên Linux sẽ khiến hệ điều hành này không thể triển khai được. Bây giờ, mọi việc đã thay đổi hoàn toàn. Ngoài vô số ứng dụng mã nguồn mở, số PMTM "lớn" ngày càng tăng. Các hệ quản trị cơ sở dữ liệu như Oracle, DB2 đều cam kết duy trì hỗ trợ Linux trong khi bỏ qua vô số hệ điều hành thương mại khác. Từ đó, có thể kết luận Linux nhận được hỗ trợ lâu dài của các công ty tin học lớn nhất chứ không chỉ là hệ điều hành của những kẻ "amateur" và chẳng có lý do gì để lo lắng về vấn đề hỗ trợ (dù là của phần cứng hay của các PMTM) cho hệ điều hành này.

    Hỗ trợ kỹ thuật cho PMNM không gặp phải các vấn đề do nhà cung cấp gây ra với PMTM

    Khi nhà cung cấp chuyển đổi cơ cấu: khách hàng buộc phải nâng cấp sản phẩm theo.
    Khi một công ty "Tương đối lớn" bị công ty "Lớn hơn" mua lại, và rồi công ty "Lớn hơn" bị công ty "Cực lớn"mua lại... khi đó người dùng sản phẩm PMTM của công ty cũ sẽ nhận được thư của công ty mới thông báo họ vui lòng hỗ trợ PM hiện tại trong X tháng và khuyến cáo bạn chuyển sang sử dụng PM mới để cảm nhận những ưu việt của nó. Trường hợp các sản phẩm của cùng một công ty cũng vậy, họ chỉ hỗ trợ trong một thời hạn nhất định, cho tới khi khách hàng "nên" nâng cấp lên phiên bản mới để làm việc một cách tốt hơn. Microsoft Office là một ví dụ điển hình, có bao nhiêu người dùng thông thường đã sử dụng hết 80% các tính năng của Word 2 (80% là hơi phóng đại) và có bao nhiêu người còn sử dụng Word 6 vào thời điểm này hay đã nâng cấp lên Office XP? Ngay cả nếu bạn không muốn nâng cấp thì chắc bạn cũng chẳng thể nhận được hỗ trợ kỹ thuật cho Word 6 vào lúc này. Với Windows cũng vậy, nếu không có sức ép của Linux thì liệu Microsoft có kéo dài thời gian hỗ trợ cho Windows 98 không? Dĩ nhiên các dự án PMNM cũng có thể bị bỏ rơi giữa chừng nhưng khi đó chẳng ai cấm bạn tự sửa đổi mã nguồn cho thích hợp hoặc bỏ tiền thuê người hỗ trợ.

    Khi nhà cung cấp biến mất: khách hàng không bấu víu vào đâu được.
    Nếu xét trên một khía cạnh khác, không ít công ty đang dùng sản phẩm của các công ty PM vừa và nhỏ - những công ty có khả năng tuyên bố phá sản bất cứ lúc nào. Có bao nhiêu phần trăm trong số công ty sử dụng PM đó đưa vào hợp đồng điều khoản về việc đảm bảo hỗ trợ kỹ thuật sau khi bên B phá sản hay giải thể. Chắc chắn có không ít nơi phải khóc dở mếu dở khi công ty cung cấp PM của họ giải tán "ai đi đường nấy" - nhất là trường hợp các công ty PM Việt Nam. Với các nước phát triển, người ta sử dụng một kiểu hợp đồng gọi là "source code escrow" trong đó mã nguồn được giao cho một bên thứ ba đáng tin cậy bảo quản để giao lại cho khách hàng trong trường hợp công ty phát triển PM giải thể. Cách làm này khiến cho khách hàng tin tưởng sử dụng PM của những công ty nhỏ nhưng nắm giải pháp kỹ thuật có triển vọng và nhờ đó thúc đẩy sự phát triển của công nghệ. Liệu ở Việt Nam đã có nơi nào sử dụng cách làm đó? Tôi dám chắc là chưa có một đơn vị nào ở Việt Nam làm như vậy. Nhưng với PMNM, bạn còn có thể vững tin hơn nhiều so với trường hợp "source code escrow": bạn nắm mã nguồn trong tay ngay từ đầu để thẩm định nó và cộng đồng mã nguồn mở đông đảo đã nghiên cứu và có thể hỗ trợ kỹ thuật bất cứ khi nào bạn muốn.

    Nguyễn Anh Tuấn - 124 Vương Thừa Vũ, Hà Nội
     

    ID: B0411_4