• Thứ Sáu, 01/07/2005 11:09 (GMT+7)

    Doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh điện tử

    Theo khảo sát của Bộ Thương Mại, có đến 60% DN ở Việt Nam đã và đang sử dụng kinh doanh điện tử, vấn đề là làm sao ứng dụng có bài bản và chiến lược hơn để đạt được các mục tiêu kinh doanh.

    Mặc dù chưa có quan niệm thống nhất về “kinh doanh điện tử” và “thương mại điện tử”, nhưng có thể nhận thấy điểm chung rõ nét của kinh doanh điện tử và TMĐT là đều ứng dụng CNTT, máy tính, Internet và đều có quá trình mua, bán (B2B - Business to Business, B2C - Business to Consumer). Tuy nhiên, kinh doanh điện tử không chỉ đơn thuần là dịch vụ mua bán mà còn là các dịch vụ hỗ trợ khách hàng và hợp tác với các đối tác kinh doanh. Theo khảo sát của Bộ Thương Mại, có đến 60% DN (DN) ở Việt Nam đã và đang sử dụng kinh doanh điện tử, vấn đề là làm sao để ứng dụng có bài bản và chiến lược hơn để đạt được các mục tiêu kinh doanh.

    Bứt phá nhờ kinh doanh điện tử

    Có thể chia kinh doanh điện tử ra làm 3 cấp độ (sơ khai, tác nghiệp và chiến lược), với mức độ sơ khai là việc truy cập Internet, sử dụng email; mức tác nghiệp bao gồm việc sử dụng phần mềm kế toán, các phần mềm quản lý sản xuất, dự án; mức chiến lược là xây dựng chiến lược cụ thể dài hạn cho toàn bộ hoạt động của DN, áp dụng các giải pháp như ERP, CRM, SCM và phát triển mạnh ứng dụng TMĐT. Hầu hết các DN VN, đặc biệt là các DN nhỏ và vừa (SME) mới chỉ ứng dụng kinh doanh điện tử ở mức sơ khai.

    Ở Việt Nam, các DN thành công nhờ kinh doanh điện tử chủ yếu là các tập đoàn đa quốc gia như Metro VN, LG, Unilever...và các hệ thống công ty lớn như NH, tổng công ty. Các SME cũng đang bắt đầu có sự bứt phá nhưng chưa đáng kể. Nằm trong số đó có thể kể đến công ty May 10, công ty Gốm Sứ Bát Tràng... Đặc biệt là trung tâm Xúc Tiến Thương Mại Gốm Sứ Bát Tràng (BTEP) dưới sự tài trợ của Chương Trình Phát Triển Dự Án Mekong (MPDF) đã xây dựng được một website chung cho 28 thành viên là các công ty và cơ sở sản xuất (http://www.battrang-ceramics.org). Mới qua 6 tháng đi vào hoạt động, doanh số bán hàng cho các thành viên thông qua website đã lên tới 1 tỷ đồng. Và việc sử dụng phần mềm kế toán MYOB của Úc đã trợ giúp rất đắc lực cho BTEP trong thanh toán và quản lý các đơn hàng.

    Công nghệ là đòn bẩy

    Để DN ứng dụng kinh doanh điện tử mạnh mẽ thì thành phần quan trọng không thể không nhắc đến là các nhà cung cấp dịch vụ. Hiện nay, hệ thống về cơ sở hạ tầng cho CNTT, viễn thông đang tốt dần nhưng lại chưa có nhiều nhà cung cấp dịch vụ tốt cho DN. Nếu đầu tư theo kiểu mua các dịch vụ trọn gói của nước ngoài như ERP, CRM... thì hầu hết các DN đều không có khả năng vì giá quá đắt. Chi hàng tỷ đồng cho một giải pháp CNTT là điều khó thực hiện đối với SME (hơn 80%). Theo một nghiên cứu về thị trường dịch vụ kinh doanh ở Việt Nam, 97% DN cho rằng các dịch vụ CNTT-TT là quan trọng nhất đối với khả năng cạnh tranh của DN, nhưng có đến 70% DN không thoả mãn với các dịch vụ được cung cấp. Hầu hết các DN VN vẫn quen với việc sử dụng nhân viên trong nước để phát triển kinh doanh. Theo bà Kelly Hutchinson, chuyên viên tư vấn của UNESCAP (Uỷ Ban Kinh Tế - Văn Hoá - Xã Hội khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Liên Hợp Quốc) thì điều này không hiệu quả bởi rất nhiều công ty hầu như không có một khu vực phát triển kinh doanh phù hợp. Do đó, nếu như các dịch vụ phát triển kinh doanh điện tử được cung cấp thông qua các tổ chức hỗ trợ DN thì có thể trở thành một phương tiện đắc lực nâng cao năng lực kinh doanh điện tử của các DN, đặc biệt là khối SME.

    Nhiều chương trình hỗ trợ kinh doanh điện tử

    Có thể nhận thấy các DN đang sử dụng CNTT-TT như một công cụ để phát triển công việc kinh doanh, đặc biệt là để liên hệ với khách hàng. Tuy nhiên, hoạt động của họ không mang lại kết quả tối ưu vì thiếu cơ sở vật chất, an ninh, trình độ và các nguồn lực khác để ứng dụng CNTT-TT. Ông Trần Đình Toản, trưởng phòng Thương Mại Điện Tử, Viện Tin Học DN, Phòng Thương Mại và Công Nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định: "Mặc dù các DN đã và đang dùng đến CNTT trong kinh doanh nhưng nhận thức của họ còn thấp. Họ không được học qua các trường lớp đào tạo về CNTT để nắm những lý thuyết chung, cơ bản. Họ vẫn sử dụng email, website mỗi ngày nhưng nói đến TMĐT, kinh doanh điện tử thì... họ lại không hiểu".

    Để cải thiện tình hình, hiện nay ở Việt Nam có khá nhiều tổ chức hỗ trợ DN ứng dụng CNTT. Có thể kể đến các hiệp hội tin học, hiệp hội phần mềm, hay các tổ chức thuộc các bộ ngành, tổ chức phi chính phủ. Một số tổ chức điển hình như Viện Tin Học DN (VCCI), Vụ Thương Mại Điện Tử (Bộ Thương Mại), Cục Hỗ Trợ DN Vừa và Nhỏ (Bộ Kế Hoạch Đầu Tư), Cục Ứng Dụng CNTT (Bộ Bưu Chính Viễn Thông)... Các tổ chức này đã có khá nhiều hoạt động hỗ trợ DN ứng dụng CNTT. Chẳng hạn, VCCI đã hợp tác với rất nhiều đối tác lớn (ADOC, Intel, IDG...) để nâng cao trình độ CNTT cho DN cũng như tạo ra cơ hội hợp tác thương mại với các DN trên thế giới; hay Vụ Thương Mại Điện Tử (Bộ Thương Mại) thời gian vừa qua cũng đã xây dựng cổng giao dịch điện tử, tổ chức nghiên cứu điều tra tình hình ứng dụng CNTT trong DN, phát triển các hoạt động mang tính chất tác nghiệp hỗ trợ DN.

    Chính Phủ cũng như các cơ quan hữu quan đang rất nỗ lực để có thể hỗ trợ DN tiếp cận nhanh chóng và gần gũi hơn với CNTT-TT. Hi vọng rằng, với sức ép gia nhập WTO vào năm 2006 cùng với việc các tổ chức hỗ trợ đã và đang có những kế hoạch hợp tác chặt chẽ với các tập đoàn, tổ chức lớn trên thế giới, DN VN sẽ ngày một thân thiện hơn với CNTT-TT và kinh doanh điện tử.

    Nên ứng dụng kinh doanh điện tử “từ trong ra ngoài”
    Ông Trần Viết Hoàn - CIO xuất sắc Đông Dương 2005, trưởng phòng CNTT, công ty Metro Cash & Carry VN

    Để thành công trong kinh doanh điện tử, theo tôi, các DN nên áp dụng phương pháp “Từ trong ra ngoài”. Nghĩa là, trước hết phải áp dụng trong nội bộ công ty dưới hình thức sử dụng các trình ứng dụng như quản lý nguồn lực DN (quản lý tài chính, nhân sự,...), rồi sau đó mới áp dụng ra ngoài phạm vi công ty dưới hình thức B2B, B2C... Một điểm khác cần lưu ý là tuỳ thuộc vào tính chất kinh doanh của DN mà có thể áp dụng các dạng thức kinh doanh điện tử khác nhau.

    Metro đầu tư khá nhiều cho việc ứng dụng CNTT, trong đó chúng tôi có hầu hết các trình ứng dụng như quản lý quan hệ khách hàng (CRM), quản lý nguồn lực (ERP), quản lý nhà cung cấp và hệ thống bán hàng... Ở thời điểm hiện tại, Metro vẫn tiếp tục đầu tư thêm cho kinh doanh điện tử dưới nhiều hình thức khác nhau và chúng tôi tập trung vào phương thức B2B do đặc thù kinh doanh sỉ (bán buôn). Thông qua các thông tin được xử lý gần như có tính chất tức thời, kinh doanh điện tử giúp chúng tôi năng động hơn trong việc giao dịch với các nhà cung cấp cũng như khách hàng. Điều này tăng vị thế cạnh tranh và hiệu quả cho DN.




    Nên phối hợp chặt chẽ với các nhà cung cấp dịch vụ
    Nguyễn Văn Thảo, viện trưởng Viện Tin Học DN, VCCI

    Ở Việt Nam chưa thấy nhiều nhà cung cấp giải pháp CNTT đầu tư xây dựng giải pháp để bán hàng loạt với giá rẻ cho DN mà hầu hết họ đang xây dựng giải pháp để bán cho những khách hàng cụ thể. Nguyên nhân chính là do thị trường chưa đòi hỏi nhiều, nhu cầu ứng dụng CNTT của DN chưa cao, nên không có sự kích thích mạnh mẽ đối với các nhà cung cấp.

    Lúc này vai trò của các tổ chức hỗ trợ trở nên rất cần thiết. Không chỉ là hỗ trợ DN ứng dụng CNTT mà còn phải có những hoạt động tác động đến các nhà cung cấp dịch vụ. Đó là sự hợp tác với các nhà cung cấp hàng đầu tại VN như VDC, FPT, Intel, Microsoft... nhằm xây dựng những gói giải pháp bán hàng loạt cho DN. Khi đó, các nhà cung cấp phải chấp nhận bán với giá rẻ, nhưng sẽ đưa được sản phẩm đến với người tiêu dùng một cách rộng rãi hơn.

    Với vai trò là một tổ chức hỗ trợ DN, chúng tôi đang nỗ lực phối hợp cùng các bộ, ngành, các tập đoàn lớn để có những chương trình, giải pháp hỗ trợ DN ứng dụng kinh doanh điện tử. Đặc biệt, VCCI đang đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm xây dựng các trung tâm giao dịch điện tử, trung tâm tư vấn, nâng cao nhận thức, điều tra, đào tạo CNTT cho DN.



    Khái niệm kinh doanh điện tử (e-business) xuất hiện cách đây không lâu, nó bắt nguồn từ những thuật ngữ như “thư điện tử (e-mail)” và TMĐT (e-commerce). Có rất nhiều tranh cãi xoay quanh thuật ngữ này, kể cả ở những diễn đàn mang tính chất quốc tế. Các diễn giả đã tập trung luận định thế nào là TMĐT và thế nào là kinh doanh điện tử. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một sự thống nhất. Thậm chí có những diễn đàn phải dẫn đến biểu quyết để quyết định xem các nước nên dùng khái niệm gì thì phù hợp với chu trình kinh doanh, thương mại của DN. Xét trên một khía cạnh nào đó, có thể nói rằng kinh doanh điện tử là khái niệm bao trùm khái niệm TMĐT, bởi trong nó không chỉ có hoạt động kinh doanh mà trước khi thực hiện hoạt động kinh doanh còn có một khâu rất quan trọng là xử lý toàn bộ quá trình kinh doanh của DN, từ khâu sản xuất đến tiếp thị, và sau đó là tiêu thụ sản phẩm, quản lý quan hệ khách hàng, thông tin dữ liệu...

     

    ID: B0507_31