• Thứ Hai, 09/01/2006 08:26 (GMT+7)

    Đối thoại: Quyền tác giả trên mạng

    Luật Sở Hữu Trí Tuệ (SHTT) tuy mới về cấu trúc nhưng tinh thần không khác nhiều so với những luật, nghị định, văn bản... về SHTT đang hiện hành. Tuy nhiên, Luật sẽ giải quyết được vấn đề hệ thống văn bản SHTT cồng kềnh và phân tán hiện nay. Luật SHTT sắp ra đời sẽ tập hợp những quy định về SHTT có trong Bộ Luật Dân Sự (1995) cũng như những điều khoản liên quan có trong Luật Hình Sự (1999), KHCN (2000), Hải Quan (2001), Đầu Tư Nước Ngoài (2000), Thương Mại (1997)... Các điều ước quốc tế được Luật tham khảo là Công Ước Paris (1883, 1979), Công Ước Berne (1989,1971), Hiệp Định Thương Mại VN - Hoa Kỳ (2001) và Hiệp Định Các Khía Cạnh Liên Quan Tới Thương Mại Với Các Quyền SHTT (Hiệp Định TRIPS - WTO - 1994).

    Luật Sở Hữu Trí Tuệ đã được Quốc Hội chính thức thông qua và bắt đầu có hiệu lực từ 1/7/2006. Một trong những nét mới của Luật SHTT là bổ sung các loại hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường điện tử. Một số thắc mắc của bạn đọc về vấn đề này đã được tạp chí tìm lời giải đáp từ những cơ quan liên quan.

     
    TS. Phạm Đình Chướng
    Hành vi nào nào bị xem là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường điện tử theo Luật SHTT sắp ra đời?

    TS. Phạm Đình Chướng, cục trưởng Cục Sở Hữu Trí Tuệ: Các hành vi cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan thực hiện để bảo vệ quyền của mình; Cố ý xóa, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử có trong tác phẩm; dỡ bỏ hoặc thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử mà không được phép của chủ sở hữu quyền liên quan.

    Lấy thông tin trên các báo, tạp chí đã phát hành rồi đăng tải lại trên báo điện tử có vi phạm Luật SHTT?

         TS. Vũ Mạnh Chu
     
    TS. Vũ Mạnh Chu, cục trưởng Cục Bản Quyền Tác Giả Văn Học - Nghệ Thuật:
    Các báo điện tử lấy lại bài của báo khác đưa lên trang thông tin của mình mà không thỏa thuận trước; hay một số website đưa bài hát lên mạng, thậm chí thu tiền người nghe nhạc, dù chưa xin phép tác giả... đều vi phạm Luật. Bản thân luật cũ đã có nguyên tắc: Sử dụng tác phẩm dưới hình thức nào cũng phải tôn trọng quyền tác giả, nếu vi phạm sẽ bị xử lý.

    Có báo điện tử lập luận rằng thông tin lấy từ báo khác đưa lên cho bạn đọc truy cập thoải mái, không thu tiền là không vi phạm bản quyền. Nhưng lập luận này sai vì trên các báo điện tử, bạn đọc đã phải mua bản quyền thông tin khi đọc quảng cáo trên mạng rồi. Một quảng cáo trên báo điện tử có giá từ 1,6 triệu - 7 triệu đồng/tuần, trong khi thông tin bị sao chép đưa lên không được trả thù lao là bất hợp lý. Thậm chí, hiện nay có tình trạng sao chép thông tin từ báo khác đưa lên báo điện tử rồi còn cho phép người đọc gửi thông tin này cho người khác, hay sửa đổi, làm thay đổi tác phẩm... Những hành vi này đều có thể xử lý theo quy định pháp luật, chịu phạt hoặc bồi thường.

    Cơ quan nào xử lý tình trạng vi phạm bản quyền trên mạng?

    TS. Vũ Mạnh Chu: Việc xử lý vi phạm quyền tác giả được đặt lên vai của các cơ quan có thẩm quyền như thanh tra văn hóa thông tin. Tuy nhiên đến nay chúng ta chưa có vụ xử lý nào liên quan đến quyền tác giả trên mạng! Nhưng cần phải nói rằng vi phạm quyền tác giả trên mạng hiện nay một phần do người đưa thông tin lên mạng không ý thức được đủ nghĩa vụ của mình, trong khi người có quyền (tác giả) lại chưa thể hiện quyền, chưa lên tiếng đòi quyền lợi... Ngoài ra, có trường hợp người có quyền không kiểm soát được quyền trong môi trường kỹ thuật số do không biết tác phẩm được đưa lên khi nào, website nào đưa lên...

    TS. Phạm Đình Chướng: Biện pháp dân sự (liên hệ, thỏa thuận, hòa giải) được ưu tiên hàng đầu trong giải quyết vi phạm quyền SHTT, biện pháp hành chính (khiếu kiện ra tòa) chỉ được áp dụng khi biện pháp dân sự không mang lại kết quả.

    Cần làm gì để giảm tình trạnh vi phạm bản quyền trên mạng?

    TS. Vũ Mạnh Chu: Trước tiên, các trang web cần xin phép trước khi sử dụng lại thông tin đã đăng tải. Nên thỏa thuận về việc sử dụng, phạm vi sử dụng tác phẩm. Về tiền, nếu bài viết là một tác phẩm báo chí thì cần trả thù lao theo luật báo chí. Ở phía ngược lại, người bị xâm phạm bản quyền cần lên tiếng khi phát hiện thấy vi phạm. Nên liên hệ, trao đổi thỏa thuận với nhau trước, không thỏa thuận được thì khiếu kiện.

    ID: B0601_6