• Thứ Ba, 12/12/2006 14:14 (GMT+7)

    Thương mại điện tử Việt Nam: Sẽ thông luồng, bén rễ?

    Gia nhập WTO, ngành ngân hàng (NH) và các dịch vụ (DV) bắt buộc phải cải tổ và người ta hy vọng thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam sẽ nhanh chóng phát triển nhờ nắm bắt cơ hội này.

       

    NH Đông Á đã đưa ra giải pháp thanh toán trên hệ thống máy chấp nhận thẻ POS có thể chuyển toàn bộ các giao dịch giá trị nhỏ hàng ngày cho các nhu cầu thiết yếu như đổ xăng xe, ăn uống... thành một nguồn thu lớn cho NH, đồng thời tiết kiệm được lượng lớn tiền mặt lưu thông trên thị trường. Điểm mới của hệ thống POS này là các POS có thể kết nối không dây và điều khiển qua mạng di động hoặc Internet. Dự kiến, đầu tháng 12/2006, NH Đông Á sẽ đưa hệ thống vào sử dụng đồng loạt.

     

     

     

    Một cuộc điều nghiên mới đây của vụ TMĐT, bộ Thương Mại với 1.000 doanh nghiệp (DN) Việt Nam cho thấy chỉ có 3,2% các website cho phép thanh toán trực tuyến, trong khi có tới 98,3% DN có website và 27,4% là các website có giao dịch TMĐT (chủ yếu mới chỉ cho phép đặt hàng qua mạng). Đây là một tỷ lệ rất thấp, không tương xứng với tốc độ tăng trưởng đang rất cao của Internet ở Việt Nam. Một trong những điểm hạn chế phát triển TMĐT Việt Nam chính là rào cản giải pháp thanh toán. Vì thế, dù có nhiều trang web mua bán hàng hoá trên mạng nhưng người ta vẫn phải sử dụng hình thức thanh toán bằng tiền mặt hoặc qua hình thức thẻ cào trả trước, chuyển khoản...

    Dấu hiệu chuyển biến tích cực nhất của thị trường vào thời điểm Việt Nam gia nhập WTO là việc một số tổ chức, DN của Việt Nam đã đưa ra các thông báo cải tiến hình thức thanh toán truyền thống, không dùng hóa đơn và tiền mặt mà chấp nhận thanh toán qua thẻ, qua mạng Internet... Điển hình là dự án vé máy bay điện tử của Vietnam Airlines triển khai từ năm 2005 đang gấp rút chuẩn bị áp dụng thí điểm vào cuối năm nay. Hay như việc công ty Điện Lực Hà Nội cho biết sẽ áp dụng hình thức thanh toán trực tuyến đối với 1.000 khách hàng đầu tiên có tài khoản tại Citibank ngay trong tháng 12/2006.

    Các NH khác như Vietcombank, Techcombank, NH Quân Đội, ACB, VIB Bank, NH Đầu Tư... đã và đang lên kế hoạch triển khai các DV thanh toán qua thẻ, qua Internet banking và mobile banking. Hình thức thanh toán qua điện thoại di động sử dụng tài khoản NH tuy mới được thử nghiệm nhưng cũng hứa hẹn là "chìa khóa" giải quyết sự ách tắc trong thanh toán trực tuyến... Kế hoạch triển khai NH Đông Á điện tử, tiến tới làm trung gian thanh toán cho các website điện tử của NH Đông Á bắt đầu từ tháng 12/2006 cũng được đánh giá là giải pháp khả thi cho các hoạt động mua bán hàng qua mạng.

    Tuy nhiên, chưa phải là tương lai TMĐT Việt Nam đã hội tụ đủ các yếu tố để cất cánh. Như nhiều DN triển khai kinh doanh điện tử, kế hoạch phát hành vé máy bay điện tử của Vietnam Airline đang vướng phải rào cản là những quy định về thủ tục quyết toán thuế của Việt Nam. Theo quy định của bộ Tài Chính, để thanh toán được kinh phí (như vé máy bay) người sử dụng DV phải có hóa đơn chứng từ. Cho nên, dù triển khai vé điện tử, khách hàng vẫn phải cần phiếu thu để thanh toán chứ không thể giao dịch hoàn toàn qua mạng. Những bất cập trong thủ tục thuế nếu không được giải quyết rõ ràng và hợp lý có thể sẽ hạn chế rất nhiều sự phát triển của các DV điện tử tại Việt Nam.

       

    Tốc độ tăng trưởng thẻ bình quân trong vài năm gần đây của Việt Nam đạt tới 300%. Nhưng lượng tiền mặt sử dụng trong thanh toán vẫn rất lớn. DV thẻ ở Việt Nam đã qua gần 6 năm phát triển. Có hơn 20 NH tham gia phát hành thẻ với khoảng 1.800 máy ATM cùng 2.000 máy POS và 2,5 triệu thẻ ATM. NH Nhà Nước cho thấy lượng tiền mặt trong thanh toán vẫn chiếm 20 đến 23% trên tổng các phương tiện thanh toán. Hệ thống thanh toán điện tử liên NH hiện nay mới chỉ thực hiện được tại 49 NH trên 6 tỉnh thành. Việc thiếu liên kết giữa các hệ thống thanh toán của các NH, trong đó có hệ thống ATM không chỉ gây lãng phí tiền bạc mà còn làm ảnh hưởng tới sự bén rễ, lan toả của TMĐT.
    (Nguồn: tổ chức Thẻ Quốc Tế - Visa và NHNN Việt Nam)

     

     

     

    Ở một góc nhìn khác, ông Trần Phương Bình, tổng giám đốc NH Đông Á cho rằng, trước đây, do thiếu kênh thanh toán điện tử trung gian nên TMĐT chưa phát triển. Nhưng, ngay tháng 12/2006 này, NH Đông Á sẽ đứng ra nhận giải quyết những ách tắc đó. Như vậy, NH đã sẵn sàng thông luồng, nhà cung cấp DV đã sẵn sàng đáp ứng. Vấn đề còn lại là làm thế nào để người dân chấp nhận thanh toán điện tử cho TMĐT bén rễ, lan toả. Ông Bình đặt câu hỏi: "Bộ Thương Mại đã đi đầu trong việc dùng thẻ chưa?" và bình luận: "Tôi nghĩ là chưa. Nếu chưa thì làm sao mà tuyên truyền cho dân hiểu".

     

    Các trở ngại triển khai TMĐT tại Việt Nam
    (với hệ số 4 là trở ngại lớn nhất)

     
      Người dân và DN chưa có thói quen     3,23  
      Hệ thống thanh toán điện tử còn bất cập     3,19  
      An ninh chưa đảm bảo     2,78  
      Môi trường pháp lý chưa hoàn thiện     2,64  
      Môi trường xã hội và tập quán kinh doanh chưa tương thích     2,45  
      Nguồn nhân lực CNTT còn yếu và thiếu kỹ năng     2,45  
      Hạ tầng CNTT và VT chưa đáp ứng yêu cầu     2,22  
      Nguồn: Từ khảo sát của vụ TMĐT, bộ TM  

     

     

    THƯ VIỆN PHÁP LUẬT PHIÊN BẢN WTO
    Công ty LawSoft vừa phát hành phần mềm (PM) Thư Viện Pháp Luật phiên bản WTO. PM được đóng gói trong 01 đĩa CD ROM, chứa tất cả cam kết gia nhập WTO của VN (tiếng Việt và tiếng Anh),

     

     

     

    hơn 60 hiệp định, nghị định thư là các văn bản pháp luật thương mại quốc tế, và 43.000 văn bản pháp luật VN chia ra 27 lĩnh vực ngành nghề.
    Ông Vũ Văn Quý, giám đốc công ty, cho biết PM cũng chứa tất cả các văn bản liên quan đến CNTT, như tuyên bố của các bộ trưởng thương mại WTO về sản phẩm CNTT, Luật CNTT, Luật SHTT, Pháp Lệnh Bảo Hộ Quyền Tác Giả... PM có bản quyền số 1802/2006/QTG, được bán tại các nhà sách, cửa hàng CD. Bạn có thể đặt mua qua điện thoại: (08) 845 6684. Giá 267.000 đồng. Đặt biệt, PM cho phép tự động cập nhật tất cả các văn bản pháp luật VN và WTO ban hành trong tương lai về máy tính.

     

     

    ID: B0612_36