• Thứ Bảy, 03/02/2007 11:05 (GMT+7)

    HASTC: Hướng đến tiêu chuẩn quốc tế

    Mặc dù đáp ứng tương đối tốt nhu cầu giao dịch chứng khoán hiện tại, nhưng trước sự bùng nổ của thị trường, hệ thống CNTT của trung tâm Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội (HASTC) cần được mở rộng, nâng cấp, thậm chí thay mới hoàn toàn.

    Hệ thống giao dịch tại trung tâm Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội được bắt đầu xây dựng từ cuối năm 2003, đưa vào vận hành tháng 3/2005, tổng mức đầu tư khoảng 7 tỷ đồng. Năng lực hệ thống cho phép 50 – 100 công ty chứng khoán (CTCK) thành viên tham gia (hiện có 24), 10.000 chứng khoán (hiện có 86 cổ phiếu, 96 trái phiếu đăng ký giao dịch), có thể xử lý khoảng 100 nghìn lệnh mỗi phiên. Phương thức giao dịch tại HASTC là báo giá trung tâm và thỏa thuận trực tiếp. Thời gian khớp lệnh tối đa: 2 phút (thỏa thuận) và 2 giây (báo giá).

    Làm chủ hệ thống

    Khác với trung tâm Giao Dịch Chứng Khoán (TTGDCK) TP. HCM (sử dụng phần mềm của Thái Lan), HASTC tự phối hợp với FPT xây dựng phần mềm (PM) giao dịch. PM GDCK đầu tiên tại Việt Nam này đã hoạt động từ ngày 14/7/2005, cho đến nay có thể đánh giá là thành công (phù hợp với quy mô và tính chất của thị trường), vận hành tốt, không xảy ra sự cố lớn. Ưu điểm lớn nhất của nó là có thể khớp lệnh liên tục kết hợp với thỏa thuận trực tiếp (PM của TTGDCK TP. HCM không cho phép khớp lệnh liên tục).

    Bên cạnh các phân hệ chính như giao dịch (nhận lệnh và khớp lệnh); thông tin thị trường (thu thập thông tin, tính toán chỉ số, công bố thông tin và chỉ số cho các nhà đầu tư, báo cáo với Uỷ Ban Chứng Khoán Nhà Nước); lưu ký, đăng ký và thanh toán bù trừ; PM này còn có phân hệ giám sát: theo dõi hoạt động mua bán để phát hiện những dấu hiệu bất thường có khả năng ảnh hưởng đến TTCK. Ví dụ, nếu thấy một tài khoản mua một loại cổ phiếu trong 3 phiên liên tục với số lượng lớn, hệ thống sẽ tự động cảnh báo.

    HASTC có hệ thống đấu giá/đấu thầu tách biệt với hệ thống giao dịch. PM đấu giá/đấu thầu do HASTC tự xây dựng, cho phép thực hiện đăng ký nhà đầu tư từ xa qua đường điện thoại dial-up. Đến nay các TTGD đều thống nhất sử dụng PM này. Ngoài ra, HASTC cung cấp miễn phí PM Infoshow (chương trình cung cấp thông tin giao dịch trực tuyến) cho thành viên để khai thác tin trong hệ thống thông tin của HASTC. Hiện nay các CTCK đều có thể lấy tin trực tuyến bằng đường truyền ADSL.

    Theo ông Nguyễn Văn Dũng, phó giám đốc HASTC, hệ thống của HASTC được xây dựng theo mô hình chuẩn, có khả năng mở rộng và nâng cấp trong tương lai, có đầy đủ cơ chế dự phòng từ máy chủ đến hệ thống lưu trữ SAN (Storage Area Network). Quan trọng nhất là cán bộ CNTT của trung tâm hoàn toàn làm chủ hệ thống.

    Tuy nhiên, do tổng mức đầu tư thấp nên các thiết bị tin học, đặc biệt là máy chủ chỉ ở mức trung bình; chưa xây dựng được mạng WAN hoàn chỉnh kết nối với các CTCK thành viên. Hệ thống mới chỉ cho phép nhập lệnh tại sàn, chưa cho phép nhập lệnh từ xa. So với TTGDCK của một số nước, như Hàn Quốc chẳng hạn, thì hệ thống GD của Hà Nội còn quá nhỏ bé.

    Sẽ thay mới hoàn toàn

    Hiện nay, thị trường chứng khoán bùng nổ với hơn 200 công ty niêm yết và đăng ký giao dịch trên cả hai thị trường, hơn 100.000 tài khoản của các nhà đầu tư, lượng giao dịch các tháng cuối năm 2006, đầu năm 2007 tăng chóng mặt so với đầu năm 2006.

    Để theo kịp sự phát triển của thị trường, ông Dũng cho biết, dự kiến cuối quý III, đầu quý IV/2007, HASTC sẽ xây dựng mạng WAN hoàn chỉnh kết nối từ HASTC đến các CTCK thành viên cũng như các đơn vị khác; tăng cường năng lực thiết bị và thực hiện bảo mật theo mô hình nhiều lớp; đặc biệt là mở rộng hệ thống, cho phép thực hiện giao dịch không sàn, trong đó có việc điều chỉnh PM giao dịch để nhập lệnh từ xa.

    Các CTCK thành viên sẽ không cần cử đại diện nhập lệnh tại sàn, thay vào đó, hệ thống GDCK sẽ được cài đặt tại công ty và truyền lệnh giao dịch vào hệ thống của trung tâm thông qua đường truyền riêng.

    Cũng trong đề án giao dịch không sàn, HASTC sẽ nâng cấp hệ thống giao dịch trái phiếu, đặc biệt là phát triển hệ thống thông tin chuyên biệt cho mảng thị trường này.

    Theo quy hoạch chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, sau năm 2010, tại HASTC sẽ hình thành một thị trường OTC (over-the-counter – phi tập trung) hiện đại, theo tiêu chuẩn quốc tế. Ông Nguyễn Văn Dũng cho biết, từ nay đến 2010, HASTC sẽ triển khai phối hợp xây dựng một hệ thống GDCK hoàn toàn mới, gần như tự động hoàn toàn, sử dụng các giải pháp của nước ngoài. Vốn đầu tư cho hệ thống đó dự kiến là 15 triệu USD. Tuy nhiên, hiện nay HASTC đang trong giai đoạn xây dựng báo cáo khả thi.

    Những thách thức

    Việc xây dựng hệ thống giao dịch mới của HASTC có thể gặp khó khăn về kinh phí, cơ chế. Về cơ chế, HASTC được định hướng phát triển là thị trường OTC, nhưng đến nay các nhà quản lý vẫn chưa đưa ra được chính sách cụ thể về thị trường và việc quản lý thị trường này, thậm chí chưa định nghĩa rõ ràng thế nào là thị trường OTC.

    Việc chuẩn hóa cơ sở dữ liệu cũng không dễ dàng. Hiện nay các báo cáo, bản cáo bạch của các công ty gửi đến thường không theo chuẩn nào nên HASTC phải cử người lọc và nhập thủ công để công bố, dẫn đến thông tin công bố bị chậm. Việc yêu cầu các công ty phải sử dụng chuẩn chung cũng khó vì có rất nhiều loại công ty khác nhau, mỗi loại lại giao dịch với các đối tượng khác nhau nên sử dụng các chuẩn khác nhau. Tuy nhiên, trong tương lai, để hệ thống GDCK hoạt động tự động, HASTC sẽ phải yêu cầu các công ty gửi dữ liệu theo định dạng chuẩn để nhập tự động và công bố một cách nhanh nhất.

    Một thách thức khác đối với một TTGDCK là phải có hệ thống thu thập nhanh các tin đồn sai sự thật và đính chính. Ví dụ, gần đây trên mạng “Trái tim Việt Nam” có tin đồn một lãnh đạo của HASTC bán rẻ với số lượng lớn cổ phiếu của một công ty, hoặc tin đồn ACB sắp chuyển sàn... Hệ thống sắp tới của HASTC sẽ có chức năng thu thập và xử lý những tin đồn đó nhằm định hướng TTCK phát triển lành mạnh.

    ID: B0702_18