• Thứ Hai, 24/11/2008 07:06 (GMT+7)

    Đăng nhập thương mại điện tử!

    Môi trường thương mại điện tử (TMĐT) ở Việt Nam đã sẵn sàng cho người dùng "đăng nhập"! Rất nhiều khoản mua đã có thể thực hiện qua mạng và thanh toán điện tử không còn là vấn đề. Bắt đầu với TMĐT là thực hành một lối sống mới dù có một số thứ bạn chưa thể quen ngay.

    Phát triển TMĐT Cần lòng tin của người dùng!
    Tạp chí Thế Giới Vi Tính - PC World Vietnam sê ri B đã phỏng vấn ông Nguyễn Ngọc Dũng, trưởng đại diện hiệp hội TMĐT Việt Nam khu vực phía Nam về tình hình TMĐT hiện nay.

    Thanh toán điện tử Có độ trễ với giao dịch
    Nhu cầu về TMĐT tăng cao sẽ tạo nên nhu cầu về giải pháp thanh toán điện tử..

    Nhiều cơ hội cho thẻ thanh toán
    Trong khi nhiều DN VN vẫn cho rằng khâu thanh toán đang là rào cản của TMĐT thì ở các quốc gia lân cận, chính thanh toán thẻ lại thúc đẩy đáng kể tiêu dùng cá nhân. .

    V-cash “Tiền mặt” điện tử
    Ứng dụng TMÐT chưa thể hođn chỉnh nếu người mua phải rời khỏi chỗ của mnh để tiến hđnh thanh tón tiền qua NH (ATM, quầy giao dịch) hay chuyển tiền qua bưu điện... Giải php thanh tón trung gian V-cash cỉ thể lđ một lựa chọn hợp lý cho thanh tón điện tử. .

    Golmart: Dễ mua và tin cậy
    Bà Lê Thị Duy Linh, giám đốc thương mại điện tử (TMĐT) công ty TM-DV CNTT G.O.L giới thiệu những dịch vụ chính cung cấp trên website TMĐT www.golmart.vn, một website ra đời sớm tại Việt Nam (2002).

    Hình thành lối sống mới
    Với người tiêu dùng trung và cao niên, sử dụng TMĐT, trong đó có các hình thức giao dịch không dùng tiền mặt là một thay đổi lớn trong cuộc sống. Đó cũng là lựa chọn tất yếu của các thế hệ trẻ. Bài viết phân tích một số điểm “được” và “mất” khi tham gia TMĐT.


    PHÁT TRIỂN TMĐT CẦN LÒNG TIN CỦA NGƯỜI DÙNG

    Tạp chí Thế Giới Vi Tính - PC World Vietnam sê ri B đã phỏng vấn ông Nguyễn Ngọc Dũng, trưởng đại diện hiệp hội TMĐT Việt Nam khu vực phía Nam về tình hình TMĐT hiện nay.

    Xin ông cho biết nhận xét về ảnh hưởng của nhu cầu ứng dụng TMĐT đến môi trường kinh doanh và phát triển TMĐT hiện nay?

    Cần xác định, TMĐT đã được triển khai bởi một số doanh nghiệp (DN) VN vào đầu những năm 2000. Lúc đó, ADSL chưa được cung cấp nên kết nối Internet dựa vào dial up, tốc độ rất chậm. Tôi thật sự khâm phục sự kiên nhẫn của người sử dụng lúc đó. Thanh toán cũng chưa được sự hỗ trợ các NH, các cổng thanh toán... nên các nhà cung cấp dịch vụ thật sự khó khăn. Sau thời gian cùng nhiệt huyết đầu tư công sức, trí tuệ và tiền bạc, nhiều DNTMĐT đã dần biến mất, co cụm lại và phải bươn chải kiếm sống bằng những công việc hoàn toàn không liên quan đến TMĐT. Cũng là hệ quả hội nhập: chia sẻ sự thất bại của các công ty dotcom.

    Theo tôi, các công ty "dotcom" thất bại do một số nguyên nhân: Trước hết là chưa chuẩn bị kỹ lưỡng khi triển khai kinh doanh, phát triển tự phát nên không lường hết khó khăn. Chưa nghiên cứu nghiêm túc xem người tiêu dùng cần gì, muốn gì? Hay là các DN chỉ làm thứ họ cảm thấy "hay" và cho rằng ý tưởng kinh doanh của mình độc đáo... Thứ hai, các DN chưa đủ năng lực tài chính để duy trì, nâng cấp, phát triển hoạt động kinh doanh TMĐT; chưa đủ kiến thức và kinh nghiệm để triển khai; nếu có thì lại mang nguyên bản của nước ngoài vào áp dụng mà không "bản địa hóa". Một yếu tố nữa là chưa có hành lang pháp lý rõ ràng, chưa được hỗ trợ của Chính Phủ và chưa có cộng đồng đủ đông và mạnh để hỗ trợ nhau.

    10 Website tiêu biểu năm 2008 do Trust Mark bình chọn

    1. www.jetstar.com
    2. www.golmart.vn
    3. www.linhperfume.com
    4. www.25h.vn
    5. www.goodsmart.com.vn
    6. www.luxurytravel.com.vn
    7. www.megabuy.vn
    8. www.sinhcafe.com.vn
    9. www.hoatuoiquatang.com
    10. www.lamosi.com.vn
    (Nguồn: cục Thương Mại Điện Tử và CNTT - bộ Công Thương)

    Hiện, môi trường kinh doanh TMĐT đã khác hẳn với số lượng nhà cung cấp giải pháp nhiều hơn, những siêu thị điện tử, những trang web thu hút cộng đồng sử dụng, game online, trang nhạc trực tuyến, những trang đấu giá, rao vặt... Có những trang số lượng thành viên lên đến hàng trăm nghìn. Nhu cầu của người dùng cuối rất lớn khi Internet đã đến với mọi người, mọi doanh nghiệp. Việc ứng dụng dịch vụ công qua mạng như đăng ký kinh doanh của sở KHĐT, khai báo hải quan điện tử của tổng cục HQ, đăng ký cấp C/O của VCCI..., ngay cả việc hẹn giờ làm việc của các cơ quan chính quyền. Cuộc sống càng năng động, càng bận rộn thì ai cũng cần có công cụ và dịch vụ để tiết giảm thời gian chờ đợi lãng phí. Chỉ vài thao tác trên Internet có thể mua hàng hóa, thanh toán đơn giản tiện lợi, đó là những hình ảnh mà trước kia chỉ là mơ ước, nay đã thành nhu cầu thực sự. Số lượng máy ATM đã gia tăng nhanh. Theo số liệu của "Báo cáo hoạt động ngân hàng tháng 7/2008", Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, số lượng máy ATM trong hệ thống ngân hàng thương mại là 5.895 chiếc, tăng 31% so với cuối năm 2007, số lượng điểm đặt máy chấp nhận thẻ (POS) đạt 24.730, tăng 12,4% so với cuối năm 2007. Thẻ ATM cũng theo đó phát triển, với 500.000 thẻ đầu những năm 2000 nay đã lên con số hàng triệu và còn phát triển hơn nữa. Tính đến cuối tháng 6/2008, số đơn vị hưởng lương từ ngân sách thực hiện trả lương qua tài khoản đạt 17.925 đơn vị, tăng 227% so với cuối năm 2007, số tài khoản đã trả lương qua thẻ ATM đạt 925.081, tăng 107% so với cuối năm 2007. Trạng thái e ngại, chờ đợi pháp lý trong ứng dụng cũng không còn là rào cản.

    Những yếu tố nào quyết định TMĐT phát triển và đi vào cuộc sống, đến người dùng cuối?

    Lòng tin của người tiêu dùng khi dùng chuột để mua hàng, sử dụng dịch vụ và dùng tài khoản của mình để thanh toán là yếu tố quyết định. TMĐT khác thương mại truyền thống ở chỗ cần lòng tin nhiều hơn với thương hiệu của nhà cung cấp. Người mua phải trả tiền trước thông qua những phương thức thanh toán và ngồi chờ hàng chuyển đến mà không được xem, thử món hàng. TMĐT là quay về giá trị thương hiệu của DN TMĐT chứ không hẳn là hàng hóa đa dạng, giá cả cạnh tranh, giải pháp thanh toán tiện lợi... Các DN TMĐT thời nay đã hoàn chỉnh được các tiêu chí về điều kiện cần. Điều kiện đủ là thương hiệu uy tín, chăm sóc khách hàng tốt.

    Bộ Công Thương, cụ thể là trung tâm Phát Triển TMĐT (EcomViet) và hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) đã xây dựng những tiêu chí đánh giá, tạo ra những chương trình như "Gắn nhãn website TMĐT uy tín", giải thưởng cho DN TMĐT xuất sắc..., phần nào tạo tiền đề cho các DN TMĐT muốn làm ăn uy tín và phát triển thương hiệu. Dĩ nhiên những website được gắn nhãn sẽ phải thay đổi, nâng cấp và phải tuân thủ những tiêu chí do chương trình quy định. Người tiêu dùng sẽ bớt khó khăn trong việc lựa chọn những website uy tín, có chính sách bảo mật thông tin tốt để yên tâm mua bán hàng hóa, dịch vụ.

    Ông đánh giá thế nào về vấn đề hợp tác nhiều phía trong phát triển TMĐT? Vai trò chính của hiệp hội TMĐT là gì?

    Phát triển ứng dụng TMĐT liên quan đến rất nhiều tổ chức từ DN TMĐT đến nhà cung cấp đường truyền, hosting, cho thuê máy chủ, NH, cổng thanh toán, giải pháp thanh toán, các chuyên gia, nhà quản lý, xúc tiến thương mại, hệ thống đại lý... Giải pháp thanh toán qua chính các hệ thống thanh toán do NH xây dựng (như của Đông Á Bank...) thật sự đã thành công với một số DN TMĐT. Người dùng cuối hiện có thể dùng Internet Banking hay Mobile Banking, SMS Banking khi thanh toán, đều dễ dàng và thuận tiện. Liên minh thẻ Smart Link cũng đã cung cấp giải pháp thanh toán qua ATM kết nối với hầu hết các thẻ nội địa của VN. Techcombank, ACB và còn rất nhiều NH đã và đang hoàn thiện các giải pháp thanh toán, từ thẻ nội địa đến thẻ tín dụng quốc tế. Các cổng thanh toán có Paypal, VietPay, MxNet, Payoo, PayNet với giải pháp thanh toán Mpay, PayGate của VTC... Các cổng SMS (SMS Gateway) dùng tin nhắn để thanh toán, nạp tiền mua dịch vụ, mua thẻ ĐT, mua thẻ game... Hạ tầng mạng để các DN TMĐT duy trì, cung cấp dịch vụ hiện nay đã được cung cấp với chất lượng tốt. Các đại học đã có khoa TMĐT, các trung tâm đào tạo cũng có môn TMĐT giáo trình đầy đủ.

    Các website giao dịch - mua bán trực tuyến được nhiều bạn đọc tạp chí TGVT - PCW VN bình chọn (thông qua BITCup 2008 - Giải Pháp CNTT Hay Nhất 2008): www.thegioididong.com, www.123mua.com.vn, www.muaban.net, www.24h.com.vn, www.raovat.com, www.5giay.com.

    Các tổ chức xã hội nghề nghiệp, các sở, ban ngành đều đã quan tâm, tạo điều kiện cho các DN TMĐT có những sân chơi, thị trường. Các chương trình xúc tiến, quảng bá, truyền thông cho TMĐT của Chính Phủ và các tổ chức đã làm cho môi trường TMĐT khởi sắc. Hiệp hội TMĐT tuy mới thành lập (giữa năm 2007) nhưng đã có những hoạt động tích cực trong việc cập nhật các thông tin chính sách, pháp luật có liên quan tới lĩnh vực TMĐT, tạo ra một cộng đồng các cá nhân, tổ chức, DN TMĐT để cùng hỗ trợ nhau phát triển. Đối với hội viên thì bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp. Hội viên có thể đề xuất, góp ý và yêu cầu VECOM kiến nghị các cơ quan chính phủ về những vấn đề liên quan TMĐT. "Thương hiệu uy tín (TrustMark)" - chương trình của hiệp hội dành cho các thương hiệu mạnh trên TMĐT là ví dụ. Hội viên có thể tiếp cận những công nghệ hỗ trợ thông qua các chương trình hợp tác quốc tế của VECOM; tham dự các khóa đào tạo, tập huấn, hội thảo về TMĐT do VECOM tổ chức; được hỗ trợ tư vấn trong các hoạt động đầu tư, ứng dụng TMĐT; có cơ hội được quảng bá qua các ấn phẩm của VECOM...

    Hiệp hội TMĐT VN vừa thành lập văn phòng phía Nam để mở rộng hoạt động và tăng cường hỗ trợ hội viên cũng như các DN, cá nhân kinh doanh TMĐT, ứng dụng TMĐT như một công cụ hữu hiệu vào hoạt động kinh doanh. Chúng tôi đã lên kế hoạch hợp tác, liên kết với các hiệp hội bạn, các viện nghiên cứu, ứng dụng cũng như các sở ban, ngành tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam để mở rộng và phát triển các hoạt động hỗ trợ TMĐT VN. Thông qua các chương trình đào tạo, tư vấn, hội thảo, hiệp hội và văn phòng phía Nam sẽ tác động tốt hơn việc ứng dụng TMĐT của các DN cũng như việc sử dụng dịch vụ, mua hàng qua mạng của người dùng.

    Hệ thống pháp luật được xây dựng và ngày càng hoàn thiện

    - Luật Giao Dịch Điện Tử
    - Luật CNTT
    - Nghị định TMĐT
    - Nghị định chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số
    - Nghị định giao dịch điện tử trong hoạt động NH
    - Nghị định giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính
    - Nghị định về ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước
    - Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại
    - Thông tư về giao kết hợp đồng qua website
    (Nguồn: cục TMĐT và CNTT, bộ Công Thương)


    THANH TOÁN ĐIỆN TỬ CÓ ĐỘ TRỄ VỚI GIAO DỊCH

    Nhu cầu về TMĐT tăng cao sẽ tạo nên nhu cầu về giải pháp thanh toán điện tử.

    Theo cục TMĐT và CNTT, bộ Công Thương, hoạt động TMĐT đang tăng tại VN. Theo khảo sát của Cục, tỷ lệ DN có website tại VN không ngừng tăng: năm 2004: 25,3%, năm 2007: 38,1%. Tính năng TMĐT của các website ngày càng cao với: 36,7% cho tương tác đặt hàng, 4,8% phép thanh toán trực tuyến. Doanh thu TMĐT cũng tăng: 37% DN (năm 2005 là 8%) có doanh thu qua phương tiện điện tử ở mức 15% trở lên so với tổng doanh thu; 63% DN tin doanh thu từ phương tiện điện tử tiếp tục tăng; 50% DN (năm 2005 là 18%) đầu tư trên 5% tổng chi phí hoạt động cho TMĐT .

    Luật Giao Dịch Điện Tử được ban hành năm 2005. Đến ngày 29/12/2006, Chính Phủ ra quyết định 291/2006/QĐ-TTg phê duyệt Đề án không dùng tiền mặt giai đoạn 2006-2010 với mục tiêu giảm tỷ lệ tiền mặt dưới 18% vào 2010, 15% vào 2020, 20 triệu tài khoản cá nhân năm 2010, 45 triệu năm 2020...

    Do hầu hết các quy trình giao dịch trên website được thực hiện một cách tự phát, chưa có chuẩn chung gây nên sự thiếu tin tưởng của người dùng, nên để khắc phục điều này, về pháp lý, bộ Công Thương đã ban hành TT 09/2008/TT-BCT về cung cấp thông tin và giao kết hợp đồng trên website (xem thêm bài viết "Phát triển TMĐT: Chỉ còn chờ người dùng", trang 44, TGVT B10/2008). Thông tư 09 nhằm điều chỉnh trực tiếp hoạt động TMĐT của DN và người dùng cuối (B2C) với các quy định về công bố thông tin, xác nhận hợp đồng trên mạng..., hướng tới chuẩn chung cho giao kết trên mạng.

    Trong phát triển TMĐT tại VN nhiều năm qua, một yếu tố thường bị xem như là rào cản của TMĐT chính là thanh toán điện tử chưa phát triển (các website chưa kết nối người dùng với NH, DN và thực hiện thanh toán tự động). Tuy vậy, về vấn đề này, ông Nguyễn Thành Hưng, cục trưởng cục TMĐT và CNTT, bộ Công Thương nhận xét: "Hình thức B2C gắn chặt với thanh toán điện tử nhưng không phải không có thanh toán điện tử thì TMĐT không phát triển. Không nên quá lo lắng về thanh toán. Khi số người dùng tăng, nhu cầu phát sinh, DN và NH sẽ tìm giải pháp đáp ứng nhu cầu".

    Theo báo cáo tóm lược kết quả dự án hiện đại hóa NH và hệ thống thanh toán tại Banking 2008 (tháng 5/2008), hiện 11 NH đã triển khai hệ thống Internet Banking với 9 dịch vụ. Từ nay đến hết 2009, dự án hiện đại hóa còn được tiếp tục. Hệ thống NH hiện đại sẽ tạo tiền đề cho thanh toán điện tử phát triển. Nhiều giải pháp CNTT kết nối thanh toán NH - DN cũng đã bắt đầu được giới thiệu tại thị trường VN. Tuy vậy, ông Hưng nhận xét: "Có một độ trễ giữa giải pháp, hoạt động kinh doanh và người dùng. Hai năm trở lại đây giải pháp thanh toán điện tử đã xuất hiện và ngày càng tốt hơn nhưng chưa tìm được đường đến với DN B2C. Nguyên nhân là: nhà cung cấp giải pháp thiếu quảng bá; giải pháp thanh toán hiện đại cho website bán hàng luôn chiếm kinh phí nên các website B2C chỉ đầu tư khi đòi hỏi từ người dùng thật sự lớn. Do vậy, những đợt khuyến mãi, quảng bá thu hút nhiều người dùng hơn nữa tham gia TMĐT là việc cần làm hiện nay".


    NHIỀU CƠ HỘI CHO THẺ THANH TOÁN

    Trong khi nhiều DN VN vẫn cho rằng khâu thanh toán đang là rào cản của TMĐT thì ở các quốc gia lân cận, chính thanh toán thẻ lại thúc đẩy đáng kể tiêu dùng cá nhân.

    Những năm gần đây, hình thức thanh toán sử dụng thẻ đã xuất hiện ở VN với một số loại thẻ phổ biến là thẻ điện thoại, thẻ game, thẻ Internet... Đây là những loại thẻ trả trước. Còn rất nhiều hình thức thanh toán dựa trên thẻ chưa được các DN khai thác, trong khi đây là một phương tiện thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt rất phổ biến ở nhiều nước, kể cả những nước ngay cạnh như Malaysia, Singapore, Trung Quốc. TGVT đã trao đổi với ông Ngô Việt Khôi, đại diện của Oberthur Technologies, một trong số ít các công ty chuyên về thẻ và giải pháp thẻ tại VN.

    Đánh giá của ông về thị trường thanh toán thẻ của VN?

    Theo quan sát của tôi, thị trường thẻ ở VN mới chỉ ở giai đoạn đầu. Có thể nhìn thấy điều đó qua mật độ thẻ chưa cao, thói quen sử dụng thẻ thay tiền mặt chưa hình thành và đặc biệt môi trường cho việc sử dụng thẻ còn hạn chế. Theo thống kê của VISA năm 2007, mới chỉ có 1% dân số VN có thẻ tín dụng. Theo số liệu của ngân hàng (NH) Nhà Nước công bố tháng 3/2008, mới 10% dân số VN có tài khoản.

    Ở những nước ASEAN kinh tế phát triển hơn chúng ta một chút thôi, mỗi người dân có thể có một vài chiếc thẻ như thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, thẻ ATM... của vài NH, ví điện tử (e-purse) và tích điểm (loyalty), thẻ khuyến mại của một số cửa hàng, trung tâm mua sắm khác nhau, thẻ thành viên.... Trung bình mỗi người dân Malaysia, Singapore có 7 - 10 chiếc thẻ trong ví cho những dịch vụ hàng ngày.

    Ông có thể giải thích rõ hơn về khả năng thanh toán của các loại thẻ?

    Để thanh toán bằng thẻ Credit hay Debit, phải có môi trường, dịch vụ để người dân sử dụng thẻ. Tại các quốc gia phát triển có rất nhiều hình thức liên kết tạo ra thẻ đồng thương hiệu (thẻ do 2 hay nhiều đơn vị hợp tác phát hành, thường do một NH và một nhà cung cấp dịch vụ, khai thác chéo mảng khách hàng của nhau).

    Với một thị trường thẻ còn mới như VN với dân số khoảng 87 triệu, thị trường còn cực kỳ nhiều những dịch vụ, không chỉ cho thẻ VISA hay MasterCard mà còn cho các thẻ thanh toán nội địa. Những DN kinh doanh theo mô hình TMĐT, nếu tăng cơ hội cho người dùng thẻ (liên kết với những NH trong nước, chấp nhận thêm các loại thẻ có uy tín không chỉ dừng lại ở VISA/MasterCard hay Connect24), cửa hàng sẽ mở cửa 24 giờ/ngày.

    Tại Việt Nam, Oberthur Technologies là công ty thẻ nước ngoài duy nhất có đội ngũ chuyên gia VN về thẻ thanh toán. Oberthur Technologies cũng đã triển khai thành công 3 dự án phát hành thẻ EMV với các NH HSBC, VIB và BIDV.

    Thẻ có thể làm được rất nhiều việc và nó phụ thuộc nhiều vào cách nhà cung cấp dịch vụ tạo ra môi trường thanh toán. Ví dụ thẻ EZ Link để đi tàu điện ngầm (MRT) do công ty này phát hành. Bước ra từ MRT, hành khách có thể dùng thẻ này để đi xe buýt hoặc (giả sử) mua đồ uống trong những kiosk, trong/gần các trạm MRT, của các đối tác liên doanh chấp nhận thẻ EZ Link. Công ty MRT trong liên kết này ngoài doanh thu còn được hưởng thêm hoa hồng từ công ty xe buýt, kinh doanh đồ uống... Như vậy, nếu các đối tác này làm cho người sử dụng thấy thuận tiện, họ sẽ có thêm khách hàng từ nguồn khách hàng của nhau. Thực tế cho thấy, bắt tay khai thác mảng khách hàng của nhau sẽ tốt hơn việc mỗi bên tự đi khai phá từ đầu. Ở VN cũng đã có những liên doanh như vậy nhưng việc này chưa thực sự phổ biến. Lâu nay, người làm TMĐT ở VN vẫn gửi gắm việc thanh toán cho NH, một phần vì quy định của NH Nhà Nước không cho phép các tổ chức khác ngoài NH được phát hành thẻ thanh toán.

    Dù sao, thẻ có khả năng thanh toán lớn nhất vẫn là thẻ do NH phát hành. Được biết, thời gian tới, các NH sẽ chuyển sang phát hành thẻ theo chuẩn EMV. Ông có thể giải thích thêm về EMV và đánh giá về quá trình chuyển đổi EMV tại VN?

    EMV là chuẩn mới về thẻ thanh toán Credit/Debit do 3 tổ chức thanh toán quốc tế Europay, MasterCard và Visa đề xuất cho các thẻ VISA/MasterCard (sau này có thêm JCB tham gia) trên toàn cầu. EMV, sử dụng chip và từ, là chuẩn thẻ an ninh nhất cũng như cho phép tích hợp nhiều ứng dụng trên thẻ, có khả năng sử dụng ngoại tuyến (offline - khi POS/ATM không kết nối với trung tâm) với hạn mức sử dụng đã đăng ký, thẻ phát hành một nơi nhưng có thể dùng được ở mọi nơi... NH có thể phát hành theo chuẩn riêng hay theo EMV tùy vào chiến lược phát triển, quản lý rủi ro và tùy vào sự đánh đổi giữa tiện ích của thẻ EMV với chi phí đầu tư.

    Cứ 4 chiếc thẻ VISA/MasterCard thì có 1 chiếc do Oberthur Technologies sản xuất. Oberthur Technologies còn có kinh nghiệm từ hàng trăm dự án EMV đã thực hiện nữa. Chúng tôi nhìn thấy tiềm năng của thị trường thẻ VN trong những năm tới, đặc biệt là thẻ EMV.


    V-CASH "TIỀN MẶT" ĐIỆN TỬ

    Ứng dụng TMÐT chưa thể hođn chỉnh nếu người mua phải rời khỏi chỗ của mnh để tiến hđnh thanh tón tiền qua NH (ATM, quầy giao dịch) hay chuyển tiền qua bưu điện... Giải php thanh tón trung gian V-cash cỉ thể lđ một lựa chọn hợp lý cho thanh tón điện tử.

    V-cash, giải pháp của công ty VinaPay như một công cụ trung gian có giá trị quy đổi 1-1 với đơn vị tiền đồng VN, sử dụng để thanh toán trực tuyến giữa các cá nhân có tài khoản V-cash, và giữa cá nhân với các DN có kết nối với VinaPay hoặc có tài khoản V-cash. Chỉ cần 2-3 phút thao tác mở tài khoản (miễn phí) trên trang web www.Vcash.com.vn, người dùng có thể tiến hành thanh toán trực tuyến qua ĐTDĐ hoặc Internet mà không cần có tài khoản NH hay thẻ tín dụng, chỉ cần nộp tiền vào tài khoản V-cash. Người dùng có thể chuyển Vcash cho các tài khoản khác qua ĐTDĐ và Internet hay dùng Vcash để quy đổi ra các mã thẻ trả trước khác (ứng dụng chương trình MrTopUp, chọn chức năng chuyển khoản, bấm số TK V-cash (số ĐTDĐ) của người nhận).

    Công ty cổ phần Công Nghệ Thanh Toán Việt Nam (VinaPay, www.vinapay.com.vn) được thành lập vào tháng 5/2007 do tập đoàn Công Nghệ Net 1 (Mỹ), quỹ đầu tư IDG Ventures (Mỹ) và tập đoàn Công Nghệ MK (Việt Nam) hợp tác đầu tư. VinaPay tập trung phát triển và khai thác các giải pháp công nghệ thanh toán và bảo mật trên ĐTDĐ và Internet.

    www.vcash.com.vn cho phép mở TK và sử dụng thử các tính năng chuyển tiền, mua mã thẻ... từ đầu tháng 7/2008. Nếu thanh toán bằng ĐTDĐ, người dùng tải ứng dụng MrTopUp về điện thoại của mình. Điện thoại tổng đài hướng dẫn khách hàng của V-cash là 1900 545408.

    Đối với DN kinh doanh trực tuyến, sau khi mở TK qua www.Vcash.com.vn, chỉ cần thêm biểu tượng "Thanh toán ngay bằng V-cash" vào trang web của mình, hướng dẫn khách hàng sử dụng V-cash để thanh toán. Với những đơn vị có tích hợp thêm một số chức năng với VinaPay, người mua hàng còn có thể kiểm tra trước chi tiết hóa đơn.

    Hệ thống thanh toán Vcash được xây dựng trên nền tảng công nghệ của Net-1, công ty Mỹ chuyên cung cấp các dịch vụ bảo mật cho giao dịch điện tử. Hệ thống thanh toán này ứng dụng công nghệ ngăn chặn truy cập trái phép, còn quy định về hạn mức giao dịch trong ngày nhằm giảm thiểu trường hợp khách hàng sơ suất, đồng thời cung cấp mật khẩu sử dụng một lần để tối ưu hóa việc bảo mật cho người sử dụng.

    Theo bà Trương Tố Linh, phụ trách tiếp thị của VinaPay, hiện VinaPay và Vietcombank đã đi đến những bước thử nghiệm cuối để hoàn thành kết nối. NH Đông Á cũng đã bắt đầu triển khai sau khi ký kết thỏa thuận hợp tác. Sau khi kết nối hoàn thiện, người dùng có thể sử dụng Internet Banking hoặc SMS Banking để chuyển tiền từ tài khoản NH sang tài khoản V-cash và ngược lại. Dự kiến vào tháng 11 này, dịch vụ sẽ được triển khai rộng rãi tại 2 NH trên, cùng với việc áp dụng V-cash vào thanh toán tại www.chodientu.vn, www.muaban.net, www.yeuthethao.com. Thời gian tới sẽ còn có www.sanotc.com, www.diaoconline.vn, www.webtretho.com...

    VinaPay hiện đã triển khai chuyển V-cash từ TK này sang TK khác cho các cá nhân. Người dùng có thể nạp V-cash từ hệ thống 5.000 đại lý MrTopUp của VinaPay tại hơn 50 tỉnh thành với tỷ lệ đổi 1 V-cash = 1 đồng. Khách hàng có thể chuyển ngược từ V-cash sang đồng và trả 1 khoản phí nhỏ. Hiện đã có khoảng 10.000 người sử dụng V-cash. Sau khi kết nối với www.chodientu.vn hay www.muaban.net, thành viên của các website này sẽ được mở tài khoản V-cash, số lượng người dùng V-cash dự kiến đạt 200.000 - 300.000.

    Cuối tháng 9/2008, VinaPay và đối tác Fixed & Mobile tại Singapore (www.fixedandmobile.com) cũng vừa hoàn thành các bước thử nghiệm cuối cùng để đưa ra dịch vụ TranferTo (www.transfer-to.com). Người dùng từ Indonesia, Phillippines, Sri Lanka, Ấn Độ, Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ có thể gửi nạp tiền ĐTDĐ cho người thân tại Việt Nam. Lãnh đạo V-cash hy vọng có thể mở rộng dịch vụ này ra các nước có mạng lưới Fixed & Mobile tại châu Á, châu Âu và châu Phi...

    CÁC DỊCH VỤ VINAPAY

    Đối với người dùng cá nhân:

    - Transfer: chuyển khoản qua ĐTDĐ và Internet giữa các cá nhân với nhau. Chỉ cần người nhận và người chuyển đều mở tài khoản V-cash.

    - Payment: Thanh toán hóa đơn mua hàng tại các trang web bán hàng trực tuyến hoặc thanh toán phí dịch vụ online với các trang web có kết nối thanh toán V-cash.

    - Shopping: Mua các loại hàng hóa có sẵn tại VinaPay như mã thẻ điện thoại di động/quốc tế, game online...

    Đối với DN, VinaPay cung cấp các giải pháp thanh toán trực tuyến và dịch vụ liên quan đến bảo mật giao dịch (ví dụ: OTP - mật khẩu một lần).


    Các bước sử dụng Vcash đối với người dùng cá nhân


    GOLMART: DỄ MUA VÀ TIN CẬY

    Bà Lê Thị Duy Linh, giám đốc thương mại điện tử (TMĐT) công ty TM-DV CNTT G.O.L giới thiệu những dịch vụ chính cung cấp trên website TMĐT www.golmart.vn, một website ra đời sớm tại Việt Nam (2002).

    Bà Linh cho biết trên www.golmart.vn, các website TMĐT của G.O.L đều đã và đang thực thi:

    1. Xúc Tiến Thương Mại (www.goodsonlines.com): phục vụ các DN, cơ sở ngành nghề VN, Campuchia, Lào xúc tiến xuất khẩu hàng hoá của mình đi thế giới. Khách hàng kể cả ở nước ngoài cũng có thể đặt hàng trực tiếp qua G.O.L. Các ngành hàng phổ biến có mây tre đan, thủ công mỹ nghệ, hay độc đáo như sản phẩm điêu khắc đá Non Nước (Đà Nẵng)...

    2. Siêu Thị Điện Tử Golmart (http://www.gol.vn/189/214/index.gol) không khác các siêu thị ngoài đời thực, hàng hoá nhiều, bày biện hợp lý và dễ tiếp cận với người mua qua mạng với hình ảnh trực quan, có giỏ hàng để chọn đặt hàng chờ thanh toán. Thông tin khuyến mãi được đưa lên đầu trang, dễ nhìn với người dùng. Golmart thường phối hợp với Phú Thọ Tourist (Đầm Sen Mart) tổ chức các chương trình phối hợp, tặng phiếu quà cho người mua hàng qua mạng. Nhiều DN qua Golmart thực hiện các chương trình khuyến mãi lớn như Microsoft, Dutch Lady (Cô Gái Hà Lan)...

    Golmart cam kết đảm bảo chất lượng: người mua có thể trả lại món hàng nếu không giống như mô tả trên website. Mặt hàng thực phẩm bán qua Golmart phải có chứng nhận an toàn. Người mua có thể đăng nhập bằng tài khoản sẵn có hoặc đăng ký một lần, trong đó đăng ký tài khoản sẽ đỡ mất công các lần mua sau. Đơn hàng với người đặt mua ở nội thành sẽ được xử lý xong trong ngày.

    3. Siêu Thị Sách Trực Tuyến (www.golbook.com) cung cấp qua mạng các loại sách, báo, tạp chí, băng đĩa... phục vụ khách hàng khắp nước và Việt kiều.

    4. Siêu Thị Quà Tặng Trực Tuyến (www.golgift.com) - giao diện tiếng Việt và tiếng Anh – giúp đặt mua gửi quà tặng người thân; nhân viên hệ thống golgift đưa quà đến giao cho người nhận, chụp hình, quay video (vài giây)... gửi lại cho khách hàng để báo cáo. "Khách hàng rất cảm động mỗi khi thấy được hình ảnh sống động của người thân nhận quà. Nhiều Việt kiều còn đi chợ cho người thân ở trong nước hàng tuần... qua hình thức này", bà Linh nói.

    5. Siêu Thị Số (www.golict.com) là về các sản phẩm CNTT.

    6. Thế Giới Vé (www.golwow.com) bán các loại vé giải trí (cải lương, kịch, phim, ca nhạc), vé tàu xe... Bà Linh nói, các chương trình biểu diễn đã thường có từ 15 – 20% vé tiêu thụ qua mạng. Tỷ lệ này sẽ cao hơn.

    7. Trung Tâm Thương Mại Golshops (www.golshops.com) như một khu chợ cho thuê quầy hàng (eStore). Trung tâm phân ra các khu vực theo ngành hàng, mỗi eStore như một website riêng hỗ trợ các chức năng trực tuyến như người mua có thể chat trực tiếp với người bán...

    8. Trung Tâm Bán Hàng Khuyến Mãi (www.hangkhuyenmai.com.vn) "chạy" các chương trình bán hàng khuyến mãi nói chung cho DN.

    9. Dịch vụ May Đo Trực Tuyến (Gol Tailor Made): người dùng vào www.golaodai.com, chọn nhà may, làm theo hướng dẫn như đo và điền các chỉ số đo vào mẫu đặt hàng và gửi cho nhà may. Nhà may thường đưa ra nhiều hơn bình thường các vị trí phải đo để biết số đo cơ bản chính xác sẽ là bao nhiêu (khắc phục trường hợp người dùng tự đo có sai số). Gần chục nhà may nổi tiếng ở TP.HCM kết nối vào www.golaodai.com.

    10. Phòng Tranh Trực Tuyến (http://www.gol.vn/golgallery/) thực hiện các dịch vụ tranh, ảnh theo yêu cầu. Cơ sở dữ liệu của golgallery có nhiều tác phẩm của các nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng. Khi người dùng mua ảnh, golgallery in ảnh trên chất liệu theo yêu cầu (như Laminage...), lấy chữ ký của tác giả rồi chuyển cho người mua. Tranh ảnh bán ra đều có bản quyền. Để bồi đắp thư viện, golgallery thường phối hợp với hội Nghệ Sĩ Nhiếp Ảnh tổ chức các cuộc thi ảnh.

    11. Dịch Vụ Lịch Trực Tuyến (www.gol.vn/calendar) giao dịch qua mạng, bàn thảo ngoại tuyến vì làm lịch cần xác nhận rất nhiều chi tiết.

    12. Dịch Vụ Ảnh Trực Tuyến (http://www.gol.vn/photos) hỗ trợ làm lịch, làm ảnh, do bộ phận thiết kế của G.O.L thực hiện.

    13. Dịch Vụ Du Lịch Trực Tuyến (http://www.is-tours.com/) giúp đặt vé máy bay, thực hiện tặng quà là vé tham quan, giải trí tại công viên Đầm Sen; giới thiệu các vùng miền, món ăn đặc trưng, truyền thống...

    Hình thức thanh toán được chấp nhận rộng rãi giữa G.O.L và khách hàng đa dạng (trên 20 hình thức). Người mua có thể dùng thẻ đa năng của NH Đông Á thanh toán trực tuyến; có thể dùng thẻ tín dụng thanh toán ngoại tuyến (offline); dùng tiền mặt hay chuyển khoản... Khách hàng chọn đăng ký hình thức thanh toán khi lựa mua hàng trực tuyến (phần hộp thoại đăng ký).

    Về giao nhận, các trang web TMĐT của www.golmart.vn đều áp dụng hình thức giao nhận linh động: miễn phí giao hàng với một số quận nội thành (TP.HCM, Hà Nội); sử dụng phí vận chuyển theo mức bưu chính để giao hàng với các tỉnh, thành xa (chuyển thường và chuyển phát nhanh). Riêng với các mặt hàng quà tặng, nhất là hoa tươi, phía G.O.L sử dụng hàng hoá được cung cấp bởi hệ thống đại lý tại địa phương để giao cho người mua. G.O.L tham gia mạng hoa tươi toàn cầu nên khách hàng từ nước ngoài có thể đặt tặng hoa cho người trong nước và người trong nước có thể đặt tặng hoa người ở nước ngoài.


    HÌNH THÀNH LỐI SỐNG MỚI

    Với người tiêu dùng trung và cao niên, sử dụng TMĐT, trong đó có các hình thức giao dịch không dùng tiền mặt là một thay đổi lớn trong cuộc sống. Đó cũng là lựa chọn tất yếu của các thế hệ trẻ. Bài viết phân tích một số điểm “được” và “mất” khi tham gia TMĐT.

    Bớt thú vui cũ

    Theo các chuyên gia, người dùng thích mua hàng ở chợ, cửa hàng, trung tâm mua sắm hay siêu thị vì các giao tiếp đều trực diện, thời gian thực, so sánh trực tiếp, dễ dàng. Đặc biệt nhất là thú vui "nâng lên, hạ xuống", xem xét, lưỡng lự và quyết định. Nhiều khi, quyết định rồi lại thay đổi vì có lựa chọn tốt hơn. Quá trình kéo dài đến tận khi thanh toán. Thậm chí, nhiều cửa hàng còn "khuyến mãi" thêm 1 tuần để nếu khách hàng vẫn chưa ưng món đồ thì được đổi lại hoặc trả hàng! Việc đi lại giữa các trung tâm mua sắm hay giữa các quầy thời trang trong một siêu thị hiện đại mua sắm (Shopping) với nhiều người còn là niềm đam mê, là thói quen.

    Từ 20 năm trước, người dùng VN bắt đầu quen với xe máy, sẵn sàng đi xe máy ra chợ rất xa để mua một bó rau thơm cho bữa tiệc gia đình thêm vui, không tính hiệu quả giữa tiền xăng xe và thời gian bỏ ra với giá trị món hàng. Việc này nói lên phần nào sự tăng mức sống. Bây giờ cũng vậy, người ta sẵn sàng đi vài cuốc taxi hay đánh xe hơi của nhà từ những quận xa vào trung tâm để uống cà phê với bạn hoặc mua vài tờ thiệp cho ngày Nhà Giáo...

    Với TMĐT, thú vui đó có thể sẽ thay đổi. Việc thanh toán bằng tiền mặt vốn cũng rất kích thích hành vi mua sắm sẽ không tăng và có thể ít đi. Người ta sẽ bớt có dịp đếm tiền mặt, thực hiện các phép tính nhẩm "đổi tiền" từ "tờ to" xuống "tờ nhỏ” để được thêm một món đồ... Thay vào đó là những phép tính có máy hỗ trợ hoặc thậm chí, chủ tài khoản không cần tính toán, chỉ kiểm tra lại số dư trên thẻ vì việc tính toán đã có nhà cung cấp các dịch vụ tài chính đảm nhiệm.

    Việc đi lại sẽ chuyển hướng chuyên nghiệp hóa từ người mua số đông sang người bán số ít. Chỉ đội ngũ giao hàng tận nhà mới đi lại nhiều còn người mua sẽ chuyển từ đi lại sang tập luyện thể thao. Những trung tâm mua sắm sẽ vẫn đông người nhưng số lượng mua trực tiếp trên số khách viếng thăm ở từng trung tâm cũng sẽ thay đổi. Người dân sẽ đi chơi, xem, cập nhật thông tin về hàng hóa, dịch vụ, giá cả nhiều hơn là đi mua thực sự. Việc mua thực sự sẽ chuyển dần thành những cú nhấp chuột hay bấm lệnh Send trên điện thoại di động... Mở tài khoản NH sẽ trở thành thông lệ thậm chí bắt buộc với từng cá nhân... Nhiều khoản thanh toán thường kỳ cho những dịch vụ cơ bản như điện, nước, điện thoại và kể cả giao thông công cộng chuyển dần sang không dùng tiền mặt, không còn cảnh "tranh thủ giờ hành chính", xếp hàng... Nhiều thú vui cũ mai một, mức sống xã hội cao hơn vì mọi người có nhiều thời gian thụ hưởng cuộc sống hơn.

    Gia tăng năng lực - Nâng cao vốn sống

    Trong trung hạn, TMĐT không giải quyết vấn đề kẹt xe nhưng nó làm cho vấn nạn không trầm trọng thêm. Riêng niềm vui mới này đã đủ để người tiêu dùng nghĩ nhiều tới TMĐT. Ngồi nhà hay văn phòng mua hàng, bạn sẽ dành được nhiều thời gian cho công việc, học hành, nghỉ ngơi. Nếu TMĐT có thể giảm quy mô, kích thước của các kho hàng tại các nhà cung cấp thì chính nó cũng có khả năng đó với ngôi nhà, căn phòng của bạn. Không còn khái niệm "phải tranh thủ”, chỉ cái gì thật cần bạn mới mua, dùng đến hết mới mua tiếp: tiền không bị đọng trong kệ, tủ.

    Tạo niềm tin với người dùng

    Nếu như ngoài đời thực nhiều sự việc có tính hai mặt thì mua bán trên mạng cũng vậy. Không thể phủ nhận việc mua bán trên mạng vẫn còn "hạt sạn" như hàng hóa chuyển đến không đúng mô tả, bị lỗi. Hiện nay các website TMĐT có nhiều cách giúp cho người mua hàng an tâm hơn khi click chọn gian hàng trên mạng.

    Chẳng hạn, vận dụng khả năng chia sẻ của cộng đồng trên mạng, tại www.chodientu.vn, người mua có thể đánh giá mức độ uy tín, khả năng bán hàng của các gian hàng trên thang điểm uy tín, số điểm càng cao thì mức độ uy tín càng lớn. Tại www.123mua.com.vn, người dùng đánh giá giao dịch dựa trên các chứng chỉ Seller – chứng chỉ bảo chứng cho gian hàng được cấp bởi chủ website TMĐT. Chủ gian hàng đăng ký chứng chỉ Seller bằng cách nộp hồ sơ và tiền đảm bảo với 123mua. Khi xảy ra tình huống xấu, 123mua sẽ thay chủ gian hàng bồi hoàn cho người mua.

    Bạn có thể vươn "remote mua sắm" của mình ra cả thế giới, đến những hang cùng ngõ hẻm trên eBay, Yahoo..., tham gia vào các cuộc đấu giá và sưu tầm cho mình nhiều món đồ tinh thần cũng như vật chất ưa thích với giá chấp nhận được. Thế giới hiện vẫn chưa điều hòa được cung cầu nên rất nhiều hàng hoá bán ra sử dụng chưa hết giá trị, thậm chí chưa kịp bán ra đã có nguy cơ bị bỏ. Bình thường, bạn chẳng biết những món đồ đó là gì nhưng qua Internet, bạn sẽ hiểu giá trị của chúng và có thể thử. Nên trải nghiệm để có thêm năng lực hoặc chí ít cũng là nâng cao vốn sống. Do không mất nhiều thời gian vào việc mua sắm, bạn sẽ có nhiều thời gian hơn để sử dụng các món đã mua! Tuy nhiên, mua sắm, không dùng tiền mặt, nhất là khi sử dụng thẻ Credit sẽ làm cho bạn có lúc bị kích đến biên của khả năng chi trả. Điều đó buộc bạn phải gia tăng khả năng kiếm tiền và dành nhiều thời gian hơn để kiếm thêm tiền! Bạn sẽ thay đổi lối sống từ xếp hàng lĩnh lương sang sắp xếp lại thời gian cho công việc, mua sắm - giải trí và nghỉ ngơi hay phụng sự gia đình sao cho thật hài hoà mà không cần gắng sức.

    Trong ngắn hạn, mở rộng sang các hình thức TMĐT và không dùng tiền mặt, bạn sẽ thêm nhiều nỗi lo mới. Ví dụ, bạn đang cần tiền cho một khoản chi gấp thì đã bị NH trừ tiền trong TK cho dịch vụ thông thường nào đó theo hẹn trước! Hay như, bạn có thể để lộ thông tin thẻ và kẻ xấu, hacker có thể sẽ trộm tiền của bạn. Giao dịch qua mạng có thể bị ngắt quãng và việc chuyển trả tiền khiến bạn chờ đợi, lo lắng. Bạn có thể lơ đãng lúc rút tiền để máy ATM tự động nuốt thẻ (nhằm bảo vệ thẻ cho bạn), mất công lui tới NH...

    Bạn sẽ cố tránh các phiền toái chưa từng gặp trong "cuộc sống cũ” nhưng không tránh được hết và mỗi lần "vấp" nào đó, bạn sẽ có chuyện để kể lại với người thân... Đơn giản nhất, bạn phải vượt qua các chướng ngại đầu tiên: mở tài khoản NH, làm thủ tục đăng ký khi muốn sử dụng bất kể dịch vụ TMĐT nào. Tuy nhiên, đó là việc phải làm và niềm vui lớn nhất cho bạn là nhiều dịch vụ nếu được chọn đúng thì chỉ phải đăng ký 1 lần, cho rất lâu dài!


    Như Dũng – Ngọc Khánh – Đại Nguyên – Thu Nga – Hồng Vinh

    ID: B0811_19