• Thứ Hai, 01/03/2010 (GMT+7)

    Vai trò của công nghệ

    Phóng viên TGVT B phỏng vấn TS Đỗ Mạnh Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển GD chuyên nghiệp thuộc ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu về nguyên nhân và giải pháp thúc đẩy phát triển CNTT-TT trong trường học.

    Đề tài “Đánh giá năng lực ứng dụng CNTT trong giảng dạy của GV các trường chuyên nghiệp, dạy nghề và xây dựng chương trình bồi dưỡng” có nói đến năng lực quản lý CNTT-TT và năng lực sư phạm rất yếu, hầu hết các trường học đều thiếu "hệ thống đào tạo từ xa"… TS cho biết thêm về thực trạng?

    TS Đỗ Mạnh Cường: Hiện đa số cơ sở đào tạo không có chiến lược và kế hoạch phát triển, nâng cao năng lực CNTT-TT. Các cơ sở đào tạo chỉ tập trung trang bị vật chất như máy tính, máy chiếu, mạng nội bộ phục vụ yêu cầu đào tạo CNTT trước mắt, thiếu những chiến lược thay đổi trong tổ chức và điều hành hệ thống thông tin (HTTT) nhà trường. Các cơ sở đào tạo thiếu quan tâm đến những điều kiện cần thiết để đổi mới phương pháp học và dạy, không có hệ thống tài nguyên cũng như không có chiến lược cho hệ thống này để dạy và học. Hầu hết GV chỉ sử dụng máy tính vào những công việc chuẩn bị giảng dạy và giảng dạy cá nhân, theo hứng thú và hiểu biết cá nhân, nên sản phẩm mang tính riêng lẻ, thiếu đồng nhất, không hệ thống, rất khó để phân phối và chia sẻ. Các dự án CNTT-TT về GD hầu hết chưa có sự tham gia của GV nên GV không thể có kinh nghiệm tổ chức, quản lý dự án CNTT-TT và khó thay đổi sang phương pháp giảng dạy mới.

    “Các trường cần đặt dự án trang bị CNTT-TT trong chiến lược phát triển hệ thống công nghệ dạy, học với sự hỗ trợ của máy tính”, ông Đỗ Mạnh Cường.

    Các trường không có hệ thống đào tạo từ xa, không có sản phẩm để phân phối các bài học, các gói đào tạo, dù qua CD-ROM hay trên mạng… là do nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân cơ bản nhất là thi

    ếu sự quan tâm đầu tư của các trường do chưa cảm thấy cấp bách(!) Hạ tầng mạng chưa đủ và nhất là hệ thống tài nguyên không có. Các trường chưa đủ năng lực để có thể tự làm, đặc biệt là năng lực sư phạm về CNTT-TT. Xây dựng hệ thống đào tạo từ xa, chỉ riêng trang bị kỹ thuật không đủ. Cần có sự phối hợp và tổ chức của chuyên gia trong các lĩnh vực như CNTT, chuyên môn, công nghệ dạy học... Hiện ở Việt Nam chưa có nhiều chuyên gia về công nghệ dạy học với sự trợ giúp của máy tính.

    Đánh giá của ông về các giải pháp đang có trên thị trường hiện nay?

    Nhiều đơn vị đã quan tâm đến sản phẩm CNTT cho GD như: Công ty Bạch Kim với Violet, Công ty IBT với các CD dạy học, nhóm phát triển PM SV với nhiều sản phẩm khác nhau… Họ đều hướng nâng cao năng lực sử dụng máy tính và PM. Tuy nhiên, sản phẩm còn rời rạc, chưa đủ, chưa mạnh để phục vụ số đông. Sản phẩm không gắn kết với hệ thống GD, rất ít sản phẩm đa phương tiện có chất lượng thực sự dành cho nhà trường. Các sản phẩm không đáp ứng các chuẩn sư phạm, thường lạc hậu so với công nghệ…

    Vậy, theo TS cần phải làm gì để các giải pháp CNTT cho nhà trường đáp ứng học tập điện tử và đào tạo từ xa?

    Để phát triển hệ thống đào tạo từ xa cho nhà trường và các PM hỗ trợ, dạy và học cho giảng viên, SV, phải xây dựng HTTT, hệ thống quản lý/điều hành với sự hỗ trợ của CNTT-TT. Các trường cần đặt dự án trang bị CNTT-TT trong chiến lược phát triển hệ thống công nghệ dạy, học với sự hỗ trợ của máy tính. Bồi dưỡng cho cán bộ quản lý về việc phát triển CNTT-TT trong trường. Xây dựng hệ thống tài nguyên dùng chung từ cấp bộ môn, tiến tới cấp khoa và cấp trường. Chú trọng các gói đào tạo có thể phân phối trên mạng cho SV. Ứng dụng công nghệ mới để phát triển học tập điện tử và M-Learning, phát triển hệ thống gia sư trực tuyến (E-Tutor) để hỗ trợ việc học mọi lúc, mọi nơi của học sinh, SV. Hệ thống E-Tutor có thể phát triển rất thuận lợi nếu sử dụng công nghệ 3G. Ngoài ra, cần phải bồi dưỡng nâng cao năng lực CNTT-TT cho GV. 

    PM “Thiết kế và thực hiện bài giảng có sự hỗ trợ tương tác của máy tính” là đề tài luận án TS của ông. TS có thể chia sẻ đôi điều về PM này?

    PM được tôi xây dựng trên mô hình đối thoại của G. Pask và sử dụng ngôn ngữ lập trình VB.Net. PM cho phép thiết kế bài giảng thông thường một cách thân thiện, GV không cần chú ý kỹ thuật lập trình. Khi thiết kế đúng kịch bản sư phạm thì khi giảng dạy, PM cung cấp các thông tin để người học học và đối thoại với GV qua máy tính chứ máy không trình chiếu thông tin để GV thuyết giảng đơn thuần. Thông qua PM, có thể thực hiện: Ôn bài, nghiên cứu nội dung mới, kiểm tra, rút kinh nghiệm sau bài giảng... PM cũng có thể đóng gói để GV mang đi giảng dạy, SV tự học, tham khảo tại nhà. PM khá thuận tiện cho việc phân phối bài giảng/hệ thống bài giảng. Toàn bộ kết quả học của SV được ghi lại và có thể trích xuất để nghiên cứu, rút kinh nghiệm cho GV chỉnh sửa bài giảng… Hiện tôi đang tiếp tục phát triển PM lên phiên bản 2.

    Đề tài “Đánh giá năng lực ứng dụng CNTT trong giảng dạy của GV các trường chuyên nghiệp, dạy nghề và xây dựng chương trình bồi dưỡng” được nhóm nghiên cứu trường ĐH Kỹ Thuật TP.HCM thực hiện trong 2 năm. Sở KHCN TP.HCM nghiệm thu ngày 7/1/2010. Nhóm đã tập trung nghiên cứu năng lực CNTT-TT của GV và cơ sở vật chất CNTT-TT của 38 trường (11 CĐ, 15 TCCN và 12 Trung tâm/cơ sở dạy nghề), với 900 GV. Kết quả, mức độ đầu tư số lượng máy tính khá, trường CĐ 0,06 máy/học sinh; TCCN 0,09 máy/HS; Trung tâm dạy nghề 0,11 máy/học sinh…

     

    ID: B1003_18