• Thứ Năm, 02/12/2010 10:37 (GMT+7)

    Y tế qua Internet: Những vấn đề nóng

    NND
    Bảo vệ dữ liệu cá nhân, kê toa qua Internet, mạng xã hội y tế, Internet và quan hệ thầy thuốc - bệnh nhân… là những vấn đề của hội thảo đầu tiên do Hiệp hội Phát triển CNTT Y tế Nga tổ chức.

    Hình minh hoạ.
    Hội thảo mang tên Medsoft Internet 2010 do Hiệp hội Phát triển CNTT Y tế Nga (ARMIT, armit.ru) tổ chức lần đầu tại Moskva, Nga.

    Dữ liệu cá nhân của người bệnh

    Việc dời thời hạn hiệu lực của các biện pháp trừng phạt vi phạm điều luật về dữ liệu cá nhân khiến những nỗ lực chính của Uỷ ban Thanh tra Nhà nước Nga - Roskomnadzor chỉ là nhằm hình thành nhóm các nhà khai thác dữ liệu cá nhân có đăng ký và phát hiện các nhà khai thác có tiềm năng vi phạm. Trong số các tổ chức y tế, những cơ sở sử dụng cơ sở dữ liệu cá nhân chiếm tuyệt đại đa số. Đến nay, chỉ có một phần rất nhỏ trong đó - dưới 600 cơ sở y tế ở Nga - đi vào nền nếp trong việc thông tin cho cơ quan thanh tra về việc họ là tổ chức khai thác và xử lý dữ liệu cá nhân.

    “Đến nay, chưa có sự đồng ý bằng văn bản của bệnh nhân, thì việc xử lý số dữ liệu cá nhân nhờ hosting vào trung tâm dữ liệu, SaaS và các công nghệ hiện đại khác là bị cấm và không thể thực hiện theo điều FL-152 (Federal Law-152, Luật liên bang - 152)”, ông Mikhail Emelyannhikov, Giám đốc kinh doanh Công ty Informzaschita (“bảo vệ thông tin”) nói. Theo ông Emelyannhikov, ý kiến của người điều phối chương trình trên website của Roskomnadzor đáng quan tâm. Ví dụ, khi điền web-form, tiêu chí được bệnh nhân đồng ý cho xử lý số dữ liệu của họ, theo Roskomnadzor, sẽ cần đến file chữ ký điện tử.

    Cho đến nay, Bộ Y tế và Phát triển xã hội Nga vẫn chưa có những sửa đổi cần thiết cho các mẫu biểu được dùng trong các cơ sở y tế, nơi ngoài mọi thứ liên quan còn có chữ ký chấp nhận của bệnh nhân cho xử lý số dữ liệu cá nhân. Vấn đề tài chính của câu chuyện này cũng không kém phần quan trọng. Theo Mikhail Elyanov, Chủ tịch ARMIT, chỉ để chấp hành FL-152, với 1 trung tâm chẩn đoán y khoa có khoảng 150 máy tính, người ta cần không dưới 50.000 ruble (~31,2 triệu đồng) cho 1 vị trí cài đặt và tổng chi cho chuyện này sẽ vượt mức chi tiêu CNTT của cả trung tâm đó trong vài năm trời!

    Tuy nhiên, ở Nga, việc kiểm tra thực thi luật pháp cũng không còn xa lạ. Bệnh xá da liễu vùng Primorsky và bệnh viện huyện trung tâm Mezhdurechensk của vùng Vologda trong năm nay đã nhận được 7 nhắc nhở của Roskomnadzor về các vi phạm tiết lộ thông tin cá nhân theo FL-152. Tạm thời, các khoản phạt chưa lớn nhưng hướng gia tăng trách nhiệm đã được Roskomnadzor vận động, đề xuất án phạt từ 500.000 ruble (~312 triệu đồng) đến 1.000.000 ruble (~624 triệu đồng) hoặc bắt ngừng hoạt động đến 90 ngày, mức thảm hoạ không chỉ cho các cơ sở khám chữa bệnh mà cả với bệnh nhân. Nhưng không hiểu sao, cộng đồng Internet Nga không mấy bận tâm: Lối ra cho tình thế này là thống nhất các nỗ lực và sửa đổi luật, Emelyannhikov nói.

    Bệnh viện bắt đầu từ trang web

    Đăng ký điện tử là một hướng ưu tiên của chương trình tin học hoá y tế Nga. Mặc dù những người đứng tuổi có thể không thích dùng Internet để khám chữa bệnh, nhưng ngược lại: Thống kê của dịch vụ MCT-Registration (Medcomtech.ru) do Công ty MedComTech phát triển cho thấy, 46% người đăng ký gặp bác sĩ qua Internet là người trên 60 tuổi. “Mọi người không muốn tiếp xúc với người làm thủ tục đăng ký hoặc muốn có phiếu giảm giá - Vladimir Kalinhichenko, Giám đốc MedComTech nói. Theo ông Kalinhichenko, đăng ký điện tử tạo cơ hội cho các bệnh nhân thích bỏ qua đăng ký thông thường - đến thẳng bác sĩ. Còn ở các bệnh viện thu tiền viện phí thì bệnh nhân luôn muốn bỏ qua quầy thu ngân.

    Hình minh hoạ.
    Y học bằng chứng

    Các bác sĩ hiện đại phải nắm vững công nghệ tìm kiếm và đánh giá có phê phán các thông tin lâm sàng mới. Hiện tại, hơn nửa bác sĩ Nga đã sử dụng Internet, trong số đó có một nửa nằm ở lứa tuổi dưới 52. Nhưng chỉ 16,7% bác sĩ cho rằng Internet là nguồn thông tin chủ yếu, theo Stanhislav Bogachiuk, lãnh đạo dự án Medcraft.ru. Tuy nhiên, theo tính toán của các chuyên gia, 99% thông tin y tế có ích được phổ biến trên các website - Victor Shpilievoy, Phó Bác sĩ trưởng phụ trách y tế bệnh viện thực hành số 5, TP.Tolyatti nói. Cơ sở y tế đô thị lớn nhất ở thành phố này đã đưa vào ứng dụng thực tiễn nguyên lý y học dựa trên bằng chứng: Mỗi quyết định lâm sàng cần phải dựa trên các yếu tố có căn cứ vững chắc.

    Các bác sĩ của bệnh viện được dạy ứng dụng những công nghệ cho phép sử dụng những cơ sở kiến thức và phương pháp, những kết quả thực tiễn điều trị cùng những nghiên cứu lâm sàng khổng lồ. Hướng ưu tiên được coi là triển khai các bằng chứng vào công việc thường nhật của bác sĩ. Tạm thời, người ta mới đi được những bước đầu tiên - ứng dụng những kiến thức của y học bằng chứng và phương pháp luận của nó vào quy trình chẩn đoán - điều trị. Để làm việc này, người ta đã tập huấn từ xa các bác sĩ về những cơ sở của y học bằng chứng tại các hội thảo truyền web, các tập huấn thông qua Internet, cung cấp cho các bác sĩ những bằng chứng liên quan các hiệu ứng can thiệp y khoa.

    Coi chừng sức mạnh của Internet

    Internet mang lại cho các thầy thuốc không chỉ những khả năng mới mà cả những nguy cơ mới. “Mạng xã hội và cộng đồng blog của bệnh nhân luôn mạnh hơn cộng đồng các thầy thuốc, có thể làm tổn thương các thầy thuốc rất sợ ý kiến đánh giá của bệnh nhân trên Internet”, Boris Zingerman, Trưởng bộ phận điện toán hoá Trung tâm Nghiên cứu huyết học Viện hàn lâm Y học Nga nói. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu vì những nhận xét tiêu cực sẽ nhiều hơn do các bệnh nhân hài lòng ít khi phát biểu gì thêm.

    Còn chuyện Internet là một sức mạnh hiện thực, mới đây không lâu, mọi người đã được kiểm chứng. Theo Elyanov, trong vụ từ chức của Cục trưởng Cục Tin học hoá Bộ Y tế và Phát triển xã hội Nga Oleg Simakov, giọt nước tràn ly là từ Internet. Mặc dù Cục không làm hài lòng các thành viên CNTT y tế cũng như không làm hài lòng Tổng thống Nga, nhưng tình hình vẫn không thay đổi cho đến khi các bloger xung trận. Sự phẫn nộ của họ với cuộc thi tạo mạng xã hội cho nhân viên y tế trị giá 55 triệu ruble (~34 tỷ đồng) sau 16 ngày đã lên đến đỉnh và Oleg Simakov buộc phải từ chức. “Tiền lệ đã có - cộng đồng nghề nghiệp có thể ảnh hưởng thực sự lên tình huống”, Elyanov kết luận.

    Nguồn: ComputerWorld Nga, 30/11/2010