• Thứ Ba, 27/09/2011 17:31 (GMT+7)

    Phát triển phần mềm mã nguồn mở: Hướng đi nào?

    Đánh giá

    Châu Phan
    “Đường hầm” phần mềm mã nguồn mở không phải không có lối ra. Bài toán “kỳ vọng” cần phải có lời giải, cho dù không thể loại bỏ những yếu tố rủi ro.

    Bài toán khó phải giải

    "Việc triển khai ứng dụng PM nguồn đóng đã là cực kỳ khó, và PMNM sẽ khó hơn rất nhiều", TS. Lê Mạnh Hà, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu tại lễ khai mạc hội thảo.
    Dù có nhiều “phương sai” nhưng rõ ràng bài toán “kỳ vọng” phần mềm nguồn mở (PMNM) cần phải có lời giải.

    Kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007, PMNM đã được xem như một lối thoát vi phạm bản quyền, bởi các doanh nghiệp (DN) trong nước có nguy cơ đối mặt với các vụ kiện tụng về quyền sở hữu trí tuệ.

    Theo ông Nguyễn Thanh Tuyên, Phó Vụ trưởng, Vụ CNTT, Bộ TTTT, và một số diễn giả, bản quyền phần mềm hiện đang được phía Mỹ xem như là một thứ vũ khí để chống lại DN các nước khác. Do đó, PMNM là một giải pháp hiệu quả nhằm hạn chế tác động của luật chống cạnh tranh bất bình đẳng đã được các bang Washington và Louisiana thông qua, và các bang khác đang xem xét áp dụng.

    “Các DN nước ngoài sản xuất và bán hàng hóa vào Mỹ có sử dụng các sản phẩm phần mềm không bản quyền (qua đó giảm được chi phí sản xuất) có thể bị khởi kiện vì lý do cạnh tranh bất bình đẳng với các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa cùng loại”, ông Tuyên trích dẫn luật này.

    Cần quyết liệt trong thực thi chính sách

    Không riêng gì Việt Nam, chính phủ nhiều nước trên thế giới cũng ủng hộ xu hướng PMNM. Có khác chăng là họ thực hiện quyết liệt hơn.

    “Chính phủ Đức đã cấm dùng các sản phẩm Microsoft trong các hệ thống máy tính nhạy cảm”, TS. Nguyễn Thanh Tuyên nêu dẫn chứng.

    Trong khi đó, sự thiếu quyết tâm của Việt Nam thể hiện ngay từ khâu đầu tiên là vấn đề tài chính. “Thiếu kinh phí cho ứng dụng và phát triển PMNM: Ngân sách Trung ương hỗ trợ ít và giảm dần, ngân sách địa phương đầu tư không đáng kể”, ông Tuyên cho biết, và bổ sung, tệ nạn “thích mua” cũng đang là một rào cản cho PMNM.

    “Vấn đề tiêu cực trong mua sắm phần mềm vẫn có thể xảy ra làm cản trở PMNM”, ông Tuyên nói.

    Báo cáo tình hình ứng dụng PMNM 2010 của ông Tuyên cho thấy, các địa phương, bộ/ngành còn e dè, chưa dám chọn các giải pháp PMNM trong các dự án CNTT tại đơn vị mình. Điều đó còn được thể hiện qua các số liệu báo cáo mới chỉ tập trung vào những con số đào tạo và lượng máy cài đặt PMNM, còn tình hình sử dụng thế nào thì thiếu những đánh giá cụ thể.

    Phải đi từ gốc

    Việt Nam đã có những chính sách ban hành để thúc đẩy PMNM. Chính phủ đã ra các quyết định về phê duyệt dự án tổng thể, về đầu tư mua sắm dùng vốn ngân sách nhà nước. Bộ TTTT cũng thể hiện quyết tâm với các chỉ thị, quyết định và thông tư ban hành liên quan đến PMNM. Tuy nhiên, hiện trạng chính sách về PMNM lại đang gây nhiều băn khoăn.

    “Văn bản chỉ đạo của Bộ bắt đầu từ ngọn”, đó là quan điểm của Sở TTTT TP.HCM, qua phát biểu của Phó Giám đốc Sở Nguyễn Anh Tuấn. Ông ngụ ý tới Thông tư 41/2009/TT-BTTTT ban hành danh mục PMNM đáp ứng yêu cầu sử dụng trong các CQNN, gồm một danh sách cụ thể các phần mềm: HĐH Ubuntu, ứng dụng văn phòng OpenOffice, thư điện tử ThunderBird, trình duyệt FireFox, bộ gõ tiếng Việt Unikey…

    Ông Tuấn cho biết, kinh nghiệm của TP.HCM là phải xuất phát từ nền tảng. “Cần kiến trúc và mô hình để chuyển đổi thành công”.

    Theo ông Tuấn, sau nhiều thất bại, TP.HCM đã rút ra rằng ứng dụng CNTT phải xuất phát từ nền tảng, lấy kiến trúc làm chuẩn, ứng dụng phải theo hướng mở. Mọi quy trình, biểu mẫu, báo cáo đều phải “động” để dễ dàng theo kịp quá trình thay đổi liên tục của cải cách hành chính, đáp ứng nhanh chóng yêu cầu của cuộc sống đặt ra. “Đây là hệ thống, không phải phần mềm”, ông Tuấn nói.

    Vai trò quan trọng của nguồn nhân lực cũng được ông Tuấn nhấn mạnh bằng việc trích dẫn lời của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Lê Mạnh Hà, “chúng ta có việc cộng với có tiền sẽ có con người để thực hiện chính sách đề ra”. “Tự chủ công nghệ là điều quan trọng, nên chúng ta cần có nguồn nhân lực”.

    Tạo lập thị trường cạnh tranh

    Như đã đề cập ở bài viết trước, DN chưa thấy xuất hiện thị trường PMNM nên chưa lao vào. Nhưng ông Đoàn Việt Hưng, Giảng viên Khoa Khoa học và Máy tính, Trường ĐH Bách Khoa TP.HCM, lại băn khoăn về việc làm sao để có một thị trường mang tính cạnh tranh mới đem đến sự phát triển.

    Xem tiếp : 12>
    Ý kiến của bạn? Ý kiến của bạn?
    Tin ngày :