• Thứ Hai, 25/10/2010 08:28 (GMT+7)

    Tái cấu trúc doanh nghiệp: Thời điểm nào?

    Đánh giá

    Hải Thanh
    Khi nào tái cấu trúc (TCT)? TCT gồm những hình thức gì? Cần chuẩn bị những gì để TCT hiệu quả ? Đó là những yếu tố mà doanh nghiệp (DN) cần quan tâm để tránh cho DN bị đổ vỡ hoặc tồn tại nhưng thiếu sức sống…!

    Cấp độ và quy trình

    Theo TS Nguyễn Minh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Phát triển doanh nghiệp, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), TCT DN còn có thể chia thành TCT tài chính và TCT cơ cấu tổ chức, hoạt động.

    TCT DN có thể mang nhiều hình thức:

    • TCT gắn liền với thay đổi cơ cấu chủ sở hữu: thường bao gồm mua, bán, sáp nhập, hợp nhất DN… Trong một số trường hợp, nó có thể đi liền với những thay đổi mang tính căn bản của DN như lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh, định hướng chiến lược và định hướng phát triển thị trường.

    • TCT không gắn với thay đổi cơ cấu chủ sở hữu: cải tổ nội bộ DN nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của một số bộ phận cho phù hợp với chiến lược phát triển của công ty.
                                      TS Nguyễn Minh Tuấn.

    TCT tài chính là việc thực hiện một cơ cấu vốn phù hợp thông qua việc xây dựng và xác định tỷ lệ vốn chủ sở hữu và nợ thích hợp, qua đó tạo điều kiện cho DN phát triển bền vững. Trong một số trường hợp, TCT tài chính là lựa chọn cơ cấu tài chính phù hợp nhất và thực hiện nó; dành cho các DN không có điều đáng lo về kinh doanh hay triển vọng kinh doanh nhưng lại đang đối mặt với những khó khăn tài chính do sử dụng quá nhiều nợ, hoặc dựa quá nhiều vào nợ ngắn hạn.

    Còn khi TCT cơ cấu tổ chức và hoạt động, DN cần tập trung vào các vấn đề: chiến lược và cơ cấu tổ chức hoạt động; danh mục sản phẩm, thị trường và chiến lược đầu tư, quản trị và văn hoá DN; phương thức điều hành, các chế độ chính sách.

    Nếu xem xét trên cơ sở lý thuyết chuỗi giá trị thì tiến trình hội nhập tạo ra sức ép cho DN ở tất cả các khâu, bao gồm: nguồn lực đầu vào (các nguồn nguyên liệu, nhân lực, tài chính…); quản trị trong nội bộ DN; sản phẩm đầu ra (thị trường, phân phối…). Như vậy khi TCT, DN phải TCT ở cả 3 chu trình lớn này. Xét về quy trình, TCT DN gồm các bước chính là: rà soát, chẩn đoán hiện trạng của DN; xây dựng, thống nhất các giải pháp và lộ trình triển khai; xây dựng các chính sách và quy chế trên cơ sở giải pháp đã vạch ra; đào tạo, tập huấn và tiến hành lộ trình triển khai giải pháp; đánh giá kết quả.

    Từ các vấn đề cụ thể DN đang gặp phải, TCT DN sẽ nhấn mạnh vào một hoặc một số trong các yếu tố căn bản. Chẳng hạn như: xây dựng hoặc điều chỉnh chiến lược kinh doanh; phát triển kỹ năng mới, tạo sự tìm tòi và đổi mới trong nội bộ DN; các giá trị bao gồm cam kết với khách hàng, cộng đồng và xây dựng văn hoá DN; hệ thống liên quan đến phương pháp vận hành của DN; kết cấu bao gồm việc xác lập lại các phòng ban cùng với nhiệm vụ, chức năng của từng cá nhân nhằm giúp DN hoạt động hiệu quả hơn.

    TCT khi nào?

    Theo ông Tuấn, thời điểm mà các DN cần TCT khi thấy thiếu hụt các chiến lược và kế hoạch. Nếu chiến lược không được hoạch định và quản lý đầy đủ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động tương lai của DN.

    DN cũng cần TCT khi đội ngũ lãnh đạo làm việc không hiệu quả. Tính cách, hiểu biết, kinh nghiệm cá nhân của đội ngũ lãnh đạo DN đóng vai trò quan trọng, bởi chính sự linh hoạt, quyết đoán, dám đương đầu và chấp nhận rủi ro sẽ giúp cho DN có những bước đột phá trong quá trình phát triển của mình. Ngược lại, những người ngại thay đổi, sợ rủi ro sẽ kìm hãm sự phát triển của DN.

    “TCT DN phải luôn luôn được xem xét một cách thường xuyên. Nếu không thì sự mất cân bằng của hệ thống có thể xảy ra bất cứ lúc nào, dẫn đến khả năng: hệ thống bị tan vỡ (DN phá sản); hoặc hệ thống tồn tại nhưng trơ lì, xơ cứng và thiếu sức sống (DN vẫn tồn tại nhưng không phát triển)”, TS Nguyễn Minh Tuấn.

    Khi cơ cấu vốn, cơ cấu tài chính của DN chưa phù hợp và thiếu các kiểm soát tài chính cũng là lúc cần TCT. Đây là một lý do mà nhiều DN hiện nay cần tái cơ cấu nguồn tài chính để đảm bảo cho DN hoạt động tốt.

    Khi quản trị nguồn nhân sự yếu, kém cũng cần TCT, điều chỉnh kịp thời và phải có định hướng mang tính lâu dài.

    Khi trong tổ chức có sự phối hợp hoạt động không hiệu quả do cơ cấu chưa hợp lý cũng là lúc nên TCT. Một cơ cấu tổ chức được thiết kế tốt sẽ có khả năng cho phép DN sử dụng thông tin từ các bộ phận một cách hiệu quả, từ đó giúp cho hoạt động phối hợp giữa các đơn vị được chặt chẽ và lãnh đạo điều hành tốt hơn.

    Phải “thông” tư tưởng...

    “DN muốn làm một việc gì, điều trước tiên phải làm là “thông” tư tưởng của lãnh đạo và đội ngũ kế cận. TCT cũng vậy, lãnh đạo DN và đội ngũ kế cận cần thiết phải đổi mới tư duy. Như vậy cần có những cuộc trao đổi, tọa đàm để mọi người trong DN thay đổi nhận thức. TCT phải được chia sẻ cùng mọi người chứ không thể vì lợi ích một vài người”, ông Tuấn nói.

    Ông cho rằng, tâm lý ngại thay đổi, ai ngồi đâu ngồi “lì” đó là lực cản không nhỏ đến tiến trình TCT. Chính vì không muốn thay đổi nên những người lao động cũ có kinh nghiệm lại thiếu kiến thức cập nhật, thường tìm cách trì kéo bằng việc bất hợp tác với những người mới tuyển dụng được đào tạo bài bản, có kiến thức mới.

    Trong nhiều DN, vẫn còn trường hợp xem nhẹ việc phổ biến lý luận về quá trình TCT DN. Nhưng thực tế cho thấy DN, nhất là đội ngũ quản lý, có hiểu rõ và nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của TCT thì mới mạnh dạn áp dụng. Như vậy, lãnh đạo DN cần phổ biến những quan điểm về TCT, tái lập DN cho các thành viên trong công ty để mọi người thấy quá trình này là cần thiết. Từ đó, DN kiên quyết tiến hành tái cơ cấu khi hội tụ các điều kiện.

    Quá trình TCT DN được thực hiện ở các mặt: tổ chức và quản lý, tài sản, sản phẩm, thị trường, lao động… Người lao động khi đó sẽ chịu sự tác động rất mạnh của quá trình thay đổi. Để tránh những cú “sốc” cho người lao động khi bị thuyên chuyển hoặc cắt giảm do quá trình TCT tổ chức thì DN nên có sự chuẩn bị cho họ. Đó là: cung cấp thông tin cần thiết về quyền lợi và trách nhiệm để người lao động chủ động trong công việc; trang bị những kiến thức cần thiết để họ tiếp cận với vị trí mới sau khi TCT.

    Trong bất kỳ tình huống nào, thời cơ luôn là yếu tố quan trọng. Do vậy DN cần xác định đúng thời điểm TCT, tránh quá sớm hoặc quá muộn.

    ID: B1009_40
    Ý kiến của bạn? Ý kiến của bạn?
    Tin ngày :