• Thứ Ba, 22/02/2011 15:54 (GMT+7)

    Chiến lược kinh doanh

    Hải thanh
    Doanh nghiệp (DN) lập chiến lược kinh doanh cho năm 2011 như thế nào khi đến cuối năm 2010, kinh tế thế giới chưa hoàn toàn phục hồi như kỳ vọng và khủng hoảng tài chính lại diễn ra tại một số khu vực?

    “Mông lung” sẽ thiệt hại

    Lẽ ra ở thời điểm này, các DN hầu hết đã xây dựng xong chiến lược kinh doanh cho năm mới, nhưng thực tế rất nhiều DN vẫn rơi vào tình trạng “mông lung”. Thậm chí có DN quy mô lớn, doanh số 400 đến 500 tỷ đồng cũng cho biết là chưa có chiến lược gì. Họ mới chỉ xây dựng trên quán tính dựa vào thị trường quen thuộc…

    Trong quá trình tư vấn cho các DN, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Long, Chuyên gia tư vấn hoạch định chiến lược cho DN, thành viên Hội đồng quản trị Công ty BDSC nhận thấy, DN đa quốc gia và DN Việt Nam có sự khác biệt cơ bản trong quan niệm và nhận thức khi xây dựng chiến lược kinh doanh. Về nhận thức chiến lược: DN nước ngoài lựa chọn đường đi mang tính dài hạn và chiến lược chủ động. Nhưng DN của Việt Nam thường có tầm nhìn ngắn, chiến lược mang tính ứng phó nhiều hơn là chủ động và thường né tránh khó khăn…

    Về cách xây dựng chiến lược: DN nước ngoài có một hội đồng quản trị cấp cao để tận dụng trí tuệ, chất xám vào chiến lược. Họ xây dựng chiến lược cho một thời gian dài, liên tục và tập trung thậm chí phải tranh cãi nảy lửa mới ra được. Ở Việt Nam, chủ yếu là do người chủ DN đưa ra. Các quyết định đó phần lớn dựa trên thói quen nhanh nhạy đối với thị trường, đầy cảm tính…

    Về cách triển khai chiến lược: DN đa quốc gia sau khi có kế hoạch tổng thể, lại có kế hoạch chi tiết: xác định lộ trình thực hiện cụ thể, có mục tiêu và có hệ thống đánh giá, có thước đo và mốc thời gian… DN Việt Nam phần lớn làm đi làm lại và đánh giá kết quả dựa vào cảm quan, không có mốc thời gian, lộ trình cụ thể…

    Điểm nhấn là “công nghệ”

    “Trong khi DN Việt Nam còn loay hoay xây dựng chiến lược thì DN nước ngoài đã đến với bước chiếm lĩnh thị trường. Yếu tố quan trọng số 1 là chạy đua về công nghệ”. Đó là nhận định của Tiến sĩ kinh tế Trần Vinh Dự, Giám đốc Công ty TNK (chuyên tư vấn sáp nhập DN và hoạch định chiến lược kinh doanh)

    Ông Dự cho rằng, trong thị trường, nếu đứng đầu về công nghệ và khẳng định chất lượng thì sản phẩm sẽ chiến thắng. Dẫn chứng điển hình là các sản phẩm tiên phong về công nghệ như iphone, ipod của Apple. Sau khi iphone xuất hiện, có rất nhiều hãng khác đã sản xuất nhái sản phẩm này nhưng không thể cạnh tranh nổi công nghệ của Apple. Điện thoại iphone của Apple luôn đứng đầu về chất lượng… Điều đó có tác động lớn đến doanh thu và thị phần, chỉ riêng trong năm 2010 đã tăng gấp đôi. Trong khi đó thị phần nhiều hãng điện thoại khác bị giảm.

    “Nhìn chung, năm 2011 không phải là năm thuận lợi. Nếu không có điều chỉnh từ chính sách vĩ mô, sẽ rất khó khăn trong phát triển. Do vậy, cần có chính sách vĩ mô thật tốt để phát triển trong năm 2011”, ông Huỳnh Bửu Sơn, Chuyên gia kinh tế cao cấp, từng tham gia cố vấn, soạn thảo Pháp lệnh Ngân hàng năm 1991

    Với Microsoft, từ khi Microsoft Office ra đời đến nay đã luôn khẳng định vị thế qua công nghệ để đứng đầu thế giới về lĩnh vực họ kinh doanh…

    Trong số các chiến lược mà DN nước ngoài thường tính đến có M&A (Mua bán sáp nhập DN). M&A có thể là sự hợp lực phát triển cho DN yếu hơn trong cùng lĩnh vực để cùng vươn ra “biển lớn”. Đây là một chiến lược sống còn ở nước ngoài nhưng lại xa lạ với Việt Nam. Một chiến lược khác cũng phổ biến tại nước ngoài là “thôn tính”: Bán giá sản phẩm rất rẻ, thậm chí dưới giá vốn, chấp nhận lỗ trong một thời gian dài để đối thủ không cạnh tranh nổi và tự phá sản. Chiến lược này được dùng rất nhiều ở Mỹ nhằm bán cả gói. Những chiến lược khác có: Hợp đồng độc quyền; Kiểm soát ngành dọc...

    Với DN vừa và nhỏ Việt Nam

    Ông Phạm Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Left Brain Connectors chuyên về thương hiệu, thiết kế nhãn hiệu (từng thiết kế nhãn hiệu cho Vinamilk; Trà Docter Thanh…) cho biết: Việt Nam có đến 90% DN vừa và nhỏ (SME). Chúng ta có định hướng chiến lược nhưng không biết khoanh vùng chiến lược nên rất mông lung, đi ngoài mục tiêu. Đặc biệt trong thời điểm khó khăn, các SME của Việt Nam không thể đầu tư với số tiền rất lớn để chạy đua công nghệ như các DN có quy mô lớn. Chiến lược kinh doanh của SME lúc này là phải tìm ra thế mạnh hoặc đặc thù của mình là gì rồi triển khai chiến lược. Nếu không tìm ra được thì rất khó thực hiện.

    Cũng theo ông Anh, bất cứ một mô hình, chiến lược kinh doanh nào cũng phải có các chiến lược tổng hòa hoặc theo thứ tự như: Thâm nhập sâu vào thị trường và sản phẩm có sẵn; Phát triển sản phẩm trí tuệ; Phát triển thị trường mới; Đa dạng hóa sản phẩm mới. “Chiến lược tốt nhất là chiến lược “ít rủi ro” khi tiếp tục khai thác sâu vào thị trường đang làm”, ông Anh nói.

    Ông Anh chia sẻ, tái cấu trúc DN cũng là một chiến lược kinh doanh. Do vậy, trong năm qua ông đã thực hiện tái cấu trúc DN của mình 2 lần nhằm tiết giảm chi phí và nâng cao doanh số. Ông cho rằng, “bỏ ra 1 đồng nhưng DN thu về hàng tỷ đồng. Muốn vậy phải có yếu tố chiến lược kinh doanh nhằm nâng cao hiệu suất, tiết kiệm chi phí, tránh lãng phí…”.

    Tái cơ cấu danh mục sản phẩm cũng là chiến lược. Giảm doanh thu để gia tăng lợi nhuận có nghĩa là rà soát, cắt bỏ những sản phẩm không đem lại lợi nhuận cho DN. Thực tế, có rất nhiều DN khi mới khởi nghiệp doanh thu rất lớn, nhưng sau 5, 10 năm, trong 20 sản phẩm chỉ có một thứ mang lại doanh thu. Do vậy, phải tái cơ cấu danh mục sản phẩm để tập trung và gia tăng lợi nhuận.

    Ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch Hội đồng Quản trị công ty Vinamit có cách làm rất thực tế: “Cái gì lời nhất thì làm, ít lời nhất thì nên cất tiền đi!”. Ông quan niệm, chiến lược luôn cần đến quản trị sự thay đổi. Ứng phó với sự thay đổi, nhìn nhận sự thay đổi để chuẩn bị thay đổi...

    Chiến lược “thực hiện cam kết”!

    Cùng nhiều nhà quản lý doanh nghiệp trẻ tham dự buổi trao đổi với đề tài “Quản lý doanh nghiệp hiệu quả” trong khuôn khổ chương trình “Chia sẻ kinh nghiệm phát triền” của chính phủ Ireland trong tháng 11/2010 tại TP.HCM, ông Stephen Mc Cormick đến từ Viện Quản lý của Ireland, người từng trực tiếp điều hành nhiều công ty lớn, chia sẻ điều tâm đắc nhất của mình: “Đã đến lúc các doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm hơn đến những cam kết của mình với khách hàng, với nhân viên và với cả xã hội để phát triển bền vững”.

    Để có tốc độ phát triển nhanh, nhiều công ty Việt Nam thời gian qua đã ưu tiên quan tâm đến hoạt động sản xuất, kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận. Do vậy, nhiều công ty sẵn sàng “hứa” nhưng lại “thất hứa” với chính niềm tin mà họ được trao cho. Có công ty còn tránh đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho nhân viên nhằm “tiết kiệm”. Và như thế, khách hàng không thể không nghi ngờ khả năng “bội ước” của đối tác này khi hợp tác.

    Sau thời gian nỗ lực vì sự tồn tại, các doanh nghiệp cần hướng đến những giá trị thực. Đó là chiến lược đúng và phù hợp với quy luật phát triển.

    Lê Phóng

     

    ID: B1101_40
    Ý kiến của bạn? Ý kiến của bạn?
    Tin ngày :