• Thứ Tư, 27/01/2010 (GMT+7)

    Bộ gõ tích hợp đa ngôn ngữ VnKey

    Bộ gõ VnKey đoạt giải nhì Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Vifotech) của tỉnh ĐăkLăk lần thứ nhất do UBND ĐăkLăk chủ trì.

    Sau 2 năm nghiên cứu, phân tích các bộ gõ hiện có như VietKey, Unikey, Bách khoa, VietSpell, bộ gõ của Trương Đình Tú (giải 3 Trí Tuệ Việt Nam) và bộ font chữ Tây Nguyên Key,  tác giả Trần Thanh Bình đã xây dựng bộ gõ dành cho ngôn ngữ phổ thông và các đồng bào dân tộc Tây Nguyên như Êđê, Jarai, Barnah, M’Nông, K’Ho, Sán chỉ v.v... và đặt tên là “Bộ gõ dân tộc Việt (viết tắt là VnKey)”. Sản phẩm đã được UBND tỉnh ĐăkLăk tặng bằng khen và HĐKH hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh ĐăkLăk lần thứ nhất trao giải nhì.

     

    VnKey ra đời đã được đông đảo người dùng từ các cơ quan hữu quan đến học sinh, sinh viên và nhất là cán bộ của 165 xã phường, hơn 2.800 buôn, thôn tại tỉnh ĐăkLăk nhiệt tình sử dụng. Trong ngành giáo dục, tại Trường Cao đẳng nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên, bộ gõ đã góp phần phá đi rào cản về ngôn ngữ nhờ vào việc áp dụng bộ gõ để soạn giáo án song ngữ phục vụ công tác giảng dạy. Phiên bản VnKey 2010 sẽ là một bước ngoặc và là thách thức lớn cho tác giả khi phải tích hợp hệ thống ký tự của đồng bào các dân tộc Thái, Chăm và một số ký tự phi Latin vào bản mã. Ông Bình hy vọng bộ gõ sẽ là món quà của một người phố núi dâng tặng đất nước quê hương.

     

    Địa chỉ tải bộ gõ VnKey: http://www.dakrucohotels.com/tailieu/vnk.rar và tải font chữ VnKey: http://www.dakrucohotels.com/tailieu/VnkfontUnicode.rar.

     

    Những nhận xét đầu tiên

     

    Ngay từ giờ phút này, số đông người dùng chúng ta đã có thêm một lựa chọn nữa về bộ gõ tiếng Việt. Tuy nhiên, có thể nói, về tính năng, bộ gõ hiện tại còn hỗ trợ tương đối ít. Ví dụ, chỉ mới hỗ trợ gõ 3 bảng mã tiếng Việt thông dụng là Unicode, TCVN3, VNI-Win, chưa hỗ trợ gõ tắt và chưa thể chuyển đổi giữa các bảng mã tiếng Việt. Tuy nhiên, hỗ trợ 3 bảng mã tiếng Việt với những trường hợp thông thường là rất đủ vì để soạn thảo đơn giản, người phía Bắc quen dùng TCVN3; người phía Nam quen dùng VNI-Windows còn trên phạm vi cả nước thì mọi người đang cố gắng chuyển hết sang sử dụng Unicode.

     

    Về dung lượng bộ gõ, sau khi giải nén, bộ gõ có 8 file dung lượng tổng cộng 1,43MB (đúng lúc vừa vặn 1 ổ đĩa mềm giờ này hầu như không còn được sử dụng bởi người dùng thông thường nhưng các chuyên gia vẫn dùng). Trong khi đó, bộ gõ Unikey tương đối nổi tiếng chỉ có 3 file, 598 KB. Về tập tin thực thi, VnKb.exe của VnKey chiếm dụng 1.680 KB bộ nhớ trong khi UniKeyNT.exe chỉ chiếm 980 KB. Tác giả bộ gõ VnKey còn một thách thức nữa trên đường phổ cập sản phẩm: VnKey chưa hỗ trợ Windows 7, cả với bản 32 bit lẫn bản 64 bit.

     

    Sẽ hoàn thiện

     

    Lúc triển khai xây dựng bộ gõ, tác giả là giảng viên Khoa Tin tại Trường CĐ Nghề Thanh niên Dân tộc Tây Nguyên còn hiện là Trưởng phòng CNTT của Công ty Cao Su ĐăkLăk, TP.Buôn Ma Thuột (ĐT: 05003970888). Tác giả phát triển bộ gõ một mình, không có tài trợ nào nhưng hiện nó đã được Sở KHCN tỉnh ĐăkLăk hỗ trợ đăng ký quyền tác giả và sở hữu trí tuệ.  

     

    Trong phiên bản 2010, tác giả muốn xây dựng từ điển Việt - Êđê, Jarai, M’Nông, Barnah; xây dựng chức năng chuyển đổi phông chữ từ bộ phông Tây Nguyên Key sang bộ phông VnKey; xây dựng chức năng bỏ dấu bằng phím tắt và Macro tra từ thông dụng theo nguyên tắc hệ thống mở, cho phép người dùng cập nhật như chức năng AutoText, AutoCorrect trong MS Word; xây dựng thêm ký tự cho đồng bào dân tộc Chăm (nguyên thủy, chưa Latin hoá) và đồng bào dân tộc Thái.

     

    Tác giả cho biết, bàn phím dùng cho thị trường Việt Nam là bàn phím Latin. Trong khi, cũng có một số bàn phím hỗ trợ ký tự tượng hình dùng để viết chữ Trung Quốc nhưng các nhà sản xuất không sản xuất bàn phím dành riêng cho các dân tộc Việt Nam sử dụng cùng bộ chữ của họ. Do đó, để có được bộ gõ tích hợp đa ngôn ngữ Việt thì cần phải cho tương ứng ký tự nguyên thủy của bộ chữ viết tương ứng phi Latin với ký tự Latin trên bàn phím. Chính vì vậy bộ gõ không phải tùy tiện làm là xong mà còn phụ thuộc vào tiến trình xây dựng ngôn ngữ viết chuẩn cho các dân tộc đang sở hữu bộ chữ viết phi Latin.

     

    Để giải thích, ông Bình cho biết: để gõ được chữ Thái Lan (chữ Thái) trên bàn pím Latin thì cần phải quy ước ký tự A hoặc một tổ hợp ký tự AB tương ứng với ký tự nào đó của chữ Thái Lan. Lúc đó sẽ hình thành ra một quy luật gõ mới. Nhưng quy luật này phải được đồng bào dân tộc có chữ viết đó tiếp nhận vì họ đã được học chữ viết bản địa của mình thông qua hệ thống ký tự Latin). Ông cũng giải thích rằng, việc Latin hóa ngôn ngữ các dân tộc không thuộc phạm trù nghiên cứu của bộ gõ vì dành cho các nhà ngôn ngữ học và tiến trình phát triển hệ thống giáo dục Việt Nam. Khi ngôn ngữ chuẩn hình thành đến đâu, tác giả sẽ tìm cách tích hợp vào bộ gõ đến đó.


    “Với bộ gõVnKey, tôi sử dụng ngôn ngữ lập trình Delphi 7. Phiên bản mới sẽ sử dụng Code Gear 2009 giao diện và phần tối ưu bộ nhớ sẽ tốt hơn nhiều. Trước mắt tôi đã tải lên bộ gõ và 1 số font Unicode cho mọi người sử dụng. Tuy nhiên, vừa phải lập trình vừa phải vẽ thêm font chữ nên tiến trình thực hiện hơi chậm. Nếu có được sự hỗ trợ trong việc vẽ giúp font chữ cho bộ gõ thêm phú thì tôi rất cám ơn. Đây là đứa con tinh thần và tác giả mong muốn mang đến cho người dùng thêm một công cụ hữu ích nên rất mong sự hỗ trợ từ phía cộng đồng người dùng”, ông Trần Thanh Bình chia sẻ.

    Như Dũng - Đông Quân

    ID: O1001_1