• Thứ Sáu, 06/02/2004 15:20 (GMT+7)

    Thị trường ĐTDĐ Việt Nam năm 2003: Một năm đầy ấn tượng

    Với hơn 3 triệu người dùng, ĐTDĐ đang là một trong những sản phẩm công nghệ cao được nhiều người quan tâm nhất. Trong số cuối cùng của năm 2003, chúng tôi muốn gửi tới bạn đọc một bức tranh bao quát về thị trường này tại Việt Nam trong năm vừa qua.

    Những sự kiện đáng nhớ
    Có lẽ chưa bao giờ thị trường ĐTDĐ Việt Nam có nhiều sự kiện nổi bật như năm 2003. Quả bom Dongnam Associates, nhà phân phối ĐTDĐ hàng đầu Việt Nam đã phát nổ ngay trong những ngày đầu năm làm thị trường ĐTDĐ chao đảo. Giá ĐTDĐ không được phân phối chính thức biến động mạnh, trong khi lòng tin của người tiêu dùng đối với nhiều nhà phân phối giảm sút nhanh chóng.
    Dongnam Associates, thương hiệu “khổng lồ” trong lĩnh vực phân phối coi như đã mất, nhưng bù vào đó, thị trường năm 2003 lại có sự góp mặt của một loạt các nhà phân phối mới như công ty Minh Thành (MTC) - nhà phân phối của Siemens thay thế Viễn Tuyến. Trong khi đó Viễn Tuyến lại chuyển sang phân phối nhãn hiệu mới là Bird. Các công ty FPT Distribution, May Mắn, Thuận Phát là những doanh nghiệp phân phối điện thoại cho Nokia… Có lẽ sự trở lại mạnh mẽ của FPT Mobile là sự kiện đáng quan tâm nhất. Khi còn Dongnam Associates, FPT Mobile chỉ là tên tuổi mờ nhạt, nhưng sau cú tiếp nhận Motorola, rồi tiếp đó là Samsung, công ty đã nổi lên là một đại gia mới, ngang tầm với việc phân phối máy tính vốn đã rất nổi tiếng của FPT.

    Một điều đã làm mọi người phải giật mình khi Hiệp Hội Điện Tử và Tin Học đưa ra con số trên 75% ĐTDĐ trên thị trường Việt Nam là hàng nhập lậu (một số tờ báo đưa ra con số là 97%). Nhà Nước thất thu thuế, người dùng thua thiệt khi dùng hàng không rõ chất lượng, xuất xứ, không được hưởng các chế độ bảo hành, sửa chữa như của hàng phân phối chính thức. Để lành mạnh hoá thị trường ĐTDĐ, chưa năm nào hàng “xách tay” bị đánh mạnh như năm 2003. Các nhà phân phối thì cố gắng hạ giá điện thoại tới mức có thể chấp nhận được để cạnh tranh với hàng trốn thuế. Các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra các cửa hàng bán ĐTDĐ. Từ 1/9/2003, Nhà Nước cũng đã quyết định giảm thuế nhập khẩu ĐTDĐ từ 15% xuống 10% với hy vọng chống được hàng nhập lậu.
    Trên lĩnh vực cung cấp dịch vụ, sự ra đời của S-Fone ngày 1/7/2003 cũng là sự kiện đáng nhớ và có ý nghĩa bởi lần đầu tiên, một doanh nghiệp không thuộc tổng công ty Bưu Chính Viễn Thông (VNPT) được phép cung cấp dịch vụ ĐTDĐ. Sau gần 5 tháng hoạt động, S-Fone để lại nhiều ấn tượng tốt, hiện mạng này có khoảng trên 20.000 thuê bao. Nhiều bước đột phá từ S-Fone như tính block 10 giây từ phút thứ 2, miễn phí 10 giây đầu, đa dạng gói dịch vụ, những cú khuyến mãi ngoạn mục… Nhưng bữa tiệc thịnh soạn của S-Fone lại còn những viên sạn, ví dụ như S-Fone chưa nhắn tin SMS tới Vinaphone hoặc Mobifone.

    Cũng trên lĩnh vực cung cấp dịch vụ, sau một thời gian kéo dài từ năm này sang năm khác, cuối cùng vào tháng 9/2003 cả Vinaphone lẫn Mobifone đã cùng “dắt tay nhau” triển khai dịch vụ GPRS và dịch vụ nhắn tin đa phương tiện MMS. Báo chí nói nhiều về hai dịch vụ mới kể trên, người dùng thì chờ đợi, và mặc dù hiện nay đang trong thời kỳ dùng thử nhưng MMS vẫn chưa phổ biến. Nguyên nhân có thể là do điện thoại có chức năng MMS chưa nhiều, và thường giá vẫn còn cao, cách thức cài đặt đối với một số loại điện thoại tương đối phức tạp. Đến thời điểm này có thể nói GPRS và MMS vẫn chưa hấp dẫn như mong đợi.

    Về vấn đề giá cước, từ ngày 1/4/2003 Bộ Bưu Chính Viễn Thông đã quyết định giảm giá cước viễn thông nói chung và cước ĐTDĐ nói riêng, đây được coi là đợt giảm cước lớn nhất từ xưa đến nay. Đối với ĐTDĐ cước được giảm từ 20 – 50%. Cũng liên quan đến cước phí, vào thời điểm cuối năm Thủ Tướng Chính Phủ đã ra quyết định về việc quản lý giá cước dịch vụ bưu chính, viễn thông. Theo đó, Nhà Nước sẽ sử dụng các biện pháp cần thiết để bình ổn giá cước, bảo vệ quyền và lợi ích của người sử dụng dịch vụ, của doanh nghiệp bưu chính, viễn thông. Theo các nhà khai thác mạng ĐTDĐ, họ sẽ được tự do hơn trong vấn đề định giá cước dịch vụ mà họ cung cấp, không còn phụ thuộc quá nhiều vào Bộ Bưu Chính Viễn Thông nữa. Các chuyên gia dự đoán có thể trong thời gian tới đây sẽ có những cạnh tranh quyết liệt về giá dịch vụ trên thị trường ĐTDĐ.
    Cuối năm 2003 dường như mọi xui xẻo đều dồn về Vinaphone, ban đầu là những tin nhắn thất thiệt, khiến hàng ngàn khách hàng của Vinaphone và cả Mobifone bị lừa. Vinaphone tuyên bố không tìm ra nguồn gốc của tin nhắn này (?). Mọi chuyện tưởng như đã qua đi thì giữa tháng 11/2003, mạng Vinaphone bị nghẽn mạch gần 1 tuần, dư luận lên tiếng bất bình, Vinaphone trả lời báo chí theo kiểu “lập lờ đánh lận con đen”. Uy tín của nhà cung cấp dịch vụ ĐTDĐ lớn nhất Việt Nam chưa bao giờ sút giảm như lúc này.

    Mỗi tuần một sản phẩm mới
    Năm qua, thị trường Việt Nam đánh dấu sự trở lại của Alcatel và sự tham gia lần đầu tiên của Bird, LG, TCL, V-Fone, Petatel Hyundai… Hàn Quốc đã cho thấy sự thâm nhập mạnh mẽ của họ vào thị trường ĐTDĐ Việt Nam. Ngoài Samsung, giờ đây đã có thêm LG, Petatel Hyundai, thậm chí cả V-Fone, vì trên thực tế V-Fone cũng được sản xuất bởi một công ty Hàn Quốc, đó là chưa kể đến các đối tác Hàn Quốc trong S-Fone.
    Với tốc độ ra đời chóng mặt, năm 2003 trung bình cứ mỗi tuần thị trường lại có 1 model ĐTDĐ mới. Samsung, Nokia và Siemens được đánh giá là tích cực nhất. Sony Ericsson, dù  tung ra ít model hơn, nhưng  sản phẩm mới của họ thực sự là những cột mốc, với những ĐTDĐ mang tính đột phá như T610, P800, P900 và Z600. Nếu chỉ xét trên phương diện sản phẩm thì có lẽ Sony Ericsson là một trong những nhà cung cấp thành công nhất. Chỉ với T610 (TGVT-PCW A số 6/2003, trang 62), hai ông lớn Sony và Ericsson đã chứng tỏ rằng mình chưa… hết thời, và sự kết hợp của họ trong thời gian qua đã có được những kết quả tích cực. Những ưu điểm lớn nhất trước đó từng có trong máy của Sony và Ericsson nay đã được tích hợp khá ấn tượng trên các sản phẩm Sony Ericsson.
    Không kể những nhãn hiệu vừa mới đặt chân vào thị trường thì Motorola bị coi là “lười” nhất. Trong suốt 12 tháng qua họ chỉ góp mặt với 3 sản phẩm (so với Nokia là 15 sản phẩm). Dù cho hãng này đã tung ra không ít sản phẩm mới trên thế giới.

    Thắng lợi lớn nhất có lẽ thuộc về Samsung A800, trong 12 tháng qua, chiếc ĐTDĐ này luôn là sản phẩm bán chạy nhất trên thị trường. Samsung cũng thắng lớn ở V200c. Samsung đang chứng tỏ ưu thế trong cuộc đua tranh để dành vị trí số 1 tại Việt Nam, đặc biệt là ở lĩnh vực giá. Nghiên cứu thực tế cũng cho thấy Samsung đã dành được thứ hạng cao nhất tại thị trường Hà Nội. Tuy  nhiên thị trường lớn nhất Việt Nam là TP.HCM vẫn đang thuộc về người khổng lồ Nokia. Rõ ràng sự kiện Dongnam Associate đã ảnh hưởng rất nhiều đến Nokia. Chưa hết, dường như vận đen không buông tha Nokia khi đột nhiên hai chiếc ĐTDĐ của Nokia bị nổ. Theo chúng tôi được biết cả thế giới hiện nay có 3 chiếc Nokia bị nổ thì 2 trường hợp xảy ra Việt Nam (!). Dẫu có nhiều khó khăn, nhưng Nokia vẫn là số 1 tại Việt Nam, họ tiếp tục được bạn đọc Thế Giới Vi Tính bình chọn là nhãn hiệu ĐTDĐ ưa chuộng nhất Việt Nam năm 2003.
    Trong nhóm những nhãn hiệu mới chân ướt chân ráo vào thị trường trong năm qua thì LG có vẻ quyết tâm nhất, với 5 sản phẩm cùng cách thức mà họ quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng, thì có lẽ nhiều nhãn hiệu khác phải chột dạ. Trên thực tế LG đã giới thiệu vào Việt Nam đầy đủ các dòng sản phẩm từ cấp thấp đến cấp cao, sản phẩm của họ sử dụng nhiều công nghệ đột phá lần đầu tiên có trong ĐTDĐ. Cùng với Samsung, LG hiện là nhãn hiệu có cả ở hai chuẩn CDMA và GSM được bán tại Việt Nam. ÿ

    Nhật Bình

    ID: A0312_68