• Thứ Hai, 30/01/2012 11:23 (GMT+7)

    Phụ kiện chơi đĩa than lý thú của Oyaide

    Như Dũng
    Dây phono hàng hiệu, cục chặn điều chỉnh khối lượng cải thiện âm sắc, tấm lót chống rung nhựa butyl và tấm bìa đo góc kim và tốc độ quay của Oyaide là những phụ kiện chơi đĩa than lý thú...

    Dây Phono có hai loại 5 PIN ra RCA PA-2075RR/DR (1,2 m) hoặc dây Phono RCA ra RCA (1m) (tuỳ máy) và đặc biệt là cục chặn phono STB-MS có thể thay đổi khối lượng để lấy các âm sắc khác nhau cùng tấm lót mỏng chống rung làm bằng nhựa butyl cùng với tấm bìa đo góc kim và tốc độ quay mâm đĩa BR-ONE của Oyaide đều rất xứng đáng để đầu tư nhằm nâng cấp chất lượng chơi đĩa than.

    Đồng tinh khiết đúc liên tục (PCOCC) là vật liệu rất ít tạp chất, tín hiệu đi qua mà không bị trở ngại hay biến dạng. Sản phẩm cao cấp này được thực hiện bởi ứng dụng kết hợp công nghệ cao và nghề thủ công truyền thống của Nhật Bản. Cấu trúc đa sợi bện - Một thành phần cốt lõi của PA-2075 PCOCC, đường kính 0,5sq. PA-2075 được tạo ra để truyền tín hiệu analogue thuần. Chất cách điện và vỏ bọc ngoài sử dụng vật liệu đặc biệt cho các ứng dụng âm thanh. Kết nối mạ rhodium chống sự ăn mòn kết nối. Chất cách điện bên trong là PTFE (Teflon) điện môi thấp… Dây có một đầu 5PIN, một đầu RCA, giá tham khảo 300 USD (~6,3 triệu đồng)/sợi 1,2m.

    Dây Phono 5 Pin => RCA: PA-2075RR/DR (Không giới thiệu trong bài).

    Dây Phono RCA => RCA: PA-2075RR: Dây này có cả hai đầu theo chuẩn RCA, giá tham khảo 280 USD (~6 triệu đồng)/sợi 1m.

    Cục chặn Phono STB-MS

    STB-MS là cục chặn nhằm ổn định đĩa than, ban đầu được sản xuất với sự đổi mới về quan niệm. Nó có thể tháo rời 10 bộ phận (đĩa trên x 1, đĩa dưới x 1, cục khối lượng (40g) x 6, trục trung tâm x 1, tấm spacer khối lượng x1) thay đổi khối lượng nhờ thay đổi số cục tải nhằm điều chỉnh âm sắc tốt nhất cho việc chơi đĩa than. Giá tham khảo 330 USD (~7 triệu đồng)/cái. STB-MS sử dụng vật liệu hợp kim nhôm, đồng và bạc carbon giảm rung. Ngày phát hành 5/7/2010.

    Tấm lót nhựa butyl và tấm bìa đo

    Tấm lót nhựa butyl đơn giản là một tấm mềm mỏng màu đen có một lỗ nhỏ vừa với chốt mâm đĩa ở tâm làm từ nhựa butyl nhằm chống rung cho đĩa than khi chơi. Người chơi sẽ đặt nó lên trên mâm đĩa và đặt đĩa than muốn chơi lên trên nó. Tấm bìa đo góc kim và tốc độ quay có 2 tác dụng như vừa nói. Khi kim chạm đĩa, phải đảm bảo rằng lực kéo phát sinh trên đầu kim nằm trên tiếp tuyến đường tròn tại vị trí mà kim tiếp xúc mà muốn như thế thì đoạn thẳng chứa đầu kim phải vuông góc với bán kính tại điểm tiếp xúc. Trên tấm bìa vẽ ra vô số đường hướng tâm tạo thành từ các “hạt gạo” dùng để đo tốc độ mâm đĩa. Để đo tốc độ mâm đĩa, chiếu ánh sáng lên tấm bìa, rãnh những “hạt gạo” “đứng yên” (nhìn thấy đứng yên) ở đâu thì tốc độ quay của mâm đĩa sẽ ứng với rãnh tập hợp các “hạt gạo” này.

    Có 6 tốc độ mà bìa đo được là 33+ 1/3 vòng phút điện 60Hz; 33 + 1/3 vòng phút điện 50Hz (điện lưới của Việt Nam); 45 vòng phút điện 60Hz; 45 vòng phút điện 50Hz; 78 vòng phút điện 60Hz; 78 vòng phút điện 50Hz. Như vậy, với chuẩn thông dụng 33 + 1/3 vòng phút hiện nay, ở Việt Nam, “phạm vi tác dụng” sẽ là rãnh “hạt gạo” thứ hai – cần sao cho mâm đĩa khi quay đảm bảo các “hạt gạo” nhìn như đứng yên. Tấm lót này chỉ là hàng thưởng cho khách mua tấm lót nhựa butyl nhưng khá quan trọng nhất là trong bối cảnh một số mâm xưa và nay không có bộ chỉ tốc độ. Chơi đĩa than sai tốc độ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cao độ và âm sắc của các nốt nhạc và là “ảnh hưởng tiêu cực toàn phần”.

    Hiệu ứng thú vị

    Trong quá trình test, chúng tôi đã chuẩn bị test cả một số phụ kiện dành cho đĩa than khác nhưng do chưa thao tác thực và chưa nghe kiểm chứng được nên xin hẹn dịp sau (đó là máng kim làm từ nhựa các bon và giấy cách điện). Đồng thời, lần khảo sát này, chúng tôi chỉ chọn dùng 3 đĩa than là Heart của Mushroom Records (Mỹ, 1976, hát rock nhẹ); Peter Schenkman – Cello + Elyakim Taussig – Piano của CBC Radio Canada (1971) và Jovan Jovicic – Koncert za gitaru của Izdanje Produkcue Gramofonskih PlocaRadio-Televizue Beograd, Jugoslavija (Nam Tư cũ).

    Peter Schenkman là nghệ sĩ cello nổi tiếng thế giới. Đĩa mà ông chơi cùng nghệ sĩ piano Elyakim Taussig có tiếng cello rất chuẩn, đặc biệt là khi được nghe với đèn. Đĩa này đã giúp chúng tôi test nhiều bộ dàn. Trong khi đó, Jovan Jovicic là bậc thầy guitar người Nam Tư cũ. Đĩa của ông là một bản thu rất quý, cung cấp một hiểu biết khác về nghệ thuật trình tấu đàn dây, đặc biệt là đàn guitar cổ điển với thế bấm rất chắc tay. Tác động cải thiện của các phụ kiện dành cho phono của Oyaide cũng là rất đáng nể.

    Cục chặn

    Đầu tiên là cục chặn điều chỉnh được khối lượng, chắc chắn nó là cái gây chú ý nhất vì “độc chiêu”. Cục này sẽ dùng để đè lên cái đĩa mà chúng ta sẽ chơi. Tại sao phải dùng cục chặn? Không có cục chặn, máy vẫn làm việc, nhạc vẫn ra đều. Khi có cục chặn, mâm đĩa than được tăng thêm khối lượng, quán tính tăng và tốc độ quay đều hơn. Và, tại vị trí đĩa, đĩa càng được kẹp chặt hơn vào trục quay, khó có thể có sự xê dịch ở mức độ micromet nào đó xảy ra. Máy và đĩa vận hành chính xác hơn, nhạc ra đúng và hay hơn. Chúng tôi sử dụng cục chặn với đầy đủ 6 cục khối lượng 40g rồi 4 cục và 2 cục (phải để cục xoay đối xứng nhằm cho lực ly tâm triệt tiêu nhau không ảnh hưởng đến vận hành của máy).

    Thật kỳ lạ, khi sử dụng cả 6 cục khối lượng để tạo thành cục chặn và chặn đĩa rồi chơi, âm nhạc đầm, nét, từng tiếng rất vững chãi nghiêng về hà khắc. Nhưng khi gỡ bớt 2 cục khối lượng, cục chặn giờ đây nhẹ hơn, cảm giác đang đi xe Mercedes chuyển sang Lexus đến liền tù tỳ, không cần phải đợi! Đó là, âm thanh nở ra, như là vùng lên tự giải phóng mình vậy. Rất tự nhiên là những âm thanh đó cũng ít trọng lượng hơn cả trong nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Đến khi còn 2 cục khối lượng, âm thanh trở về gần với “đời thường”, khoáng đạt, không còn gò bó gì nữa… Khi đã sử dụng cục chặn, chính chúng tôi bị nó đòi hỏi phải có khi nghe và phải sử dụng ở mức “full” mới đủ phê. Là do “cữ nhạc” của từng melomane khác nhau. Tốt nhất là nên lâu lâu gỡ bỏ hai cục khối lượng để được nghe làn nhạc mới.

    Vậy bây giờ bỏ cục chặn đi thì sao? Khi bỏ cục chặn “đầy đủ” đi (mức thay đổi lớn), chúng tôi lập tức nghe thấy tiếng đàn méo đi và cảm nhận đó còn kéo dài trong thời gian đĩa quay tiếp theo! Tiếng đàn méo là do tốc độ quay của mâm đĩa không còn duy trì chính xác 33+1/3 vòng/phút – Đây là cảm nhận chính xác vì như trên đã đề cập, khi mâm đĩa càng nặng, quán tính của mâm càng cao thì tốc độ quay của nó càng có khuynh hướng đều nên lúc khối lượng mâm đĩa giảm do bớt cục chặn, tiếng đàn dĩ nhiên méo đi, nhất là sau những khi kim phải làm việc với đoạn rãnh gồ ghề nhiều do âm lượng lớn. Sau trải nghiệm này, chúng tôi chỉ có thể đề xuất với melomane 2 hướng giải quyết: Một là tiếp tục chịu khó “sống chung với lũ”; hai là đầu tư cục chặn 330 USD...

    Tấm lót butyl

    Tiếp theo là tấm lót nhựa butyl. Chúng tôi sử dụng nó trong suốt hành trình nghe các đĩa test. Lúc đang nghe "phê" là bản Allegro Vivace trong Sonata No2 for Cello and Piano in F-major Op.99 của Johannes Brahms, âm nhạc đang rất dõng dạc, đĩnh đạc, sâu, mênh mang… Máy nghe đĩa than chúng tôi sử dụng trong thí nghiệm này là Music Hall mmf-5.1 là loại máy mới 100% thuộc hàng khá tốt trên thị trường cũng có trang bị một tấm nỉ thuộc hàng xa xỉ (đóng vai trò như của tấm nhựa butyl). Thế mà, gỡ tấm lót butyl, thoạt nghe, chúng tôi hơi ngỡ ngàng vì âm thanh dường như ruỗng ra!

    Sự “sai khác” không nhiều đến mức báo động nhưng cũng đủ khiến phải thao tác lặp để kiểm chứng. Đúng là khi có tấm nhựa butyl, tiếng nhạc đầm chặt hơn, giá trị hơn. Đó là chúng tôi kiểm chứng trong cùng một điều kiện đều có sử dụng cục chặn đầy đủ cả 6 cục khối lượng. Trong thí nghiệm diễn ra không có sự tham gia của cục chặn, “khoảng cách” giữa có và không tấm lót butyl còn xa hơn. Trong một thử nghiệm so sánh tấm butyl của Oyaide với tấm nỉ theo máy của Music Hall, chúng tôi thấy tấm butyl vượt trội, đáng để mua ngay.

    Dây tín hiệu phono

    Về dây tín hiệu phono, chúng tôi chỉ test được dây Phono RCA ra RCA: PA-2075RR vì máy có hỗ trợ. Rất may là trong quá trình test, chúng tôi có dịp nghe tham chiếu với dây tín hiệu của Analysis Plus giá tham khảo 400 USD (~8,4 triệu đồng). Nói chung những dây này đều đã được sản xuất chuyên dùng cho mâm đĩa than và không nên thiếu, không nên thay thế bằng dây tín hiệu tự chế. Trong các đời máy quay đĩa than cũ, các nhà sản xuất thường sử dụng dây rất thường (như dây điện vậy) để làm dây tín hiệu cho đầu quay đĩa than và hàn luôn vào trong máy, đưa đầu có giắc hoa sen ra ngoài không chuyên nghiệp và kém chất lượng.

    Các đầu quay đĩa than mới về sau thường làm theo chuẩn đầu riêng - dây riêng và về độ kén, đầu đời mới không dung nạp dây tín hiệu tự chế vì mất hết chất lượng. Dây tín hiệu phono của Oyaide “có khẩu khí” của dây tín hiệu dùng cho đầu quay CD cũng của Oyaide: sáng, trong, chắc, sâu trong khi dây tín hiệu phono của Analysis plus có mềm mại, hiền hoà hơn. Chúng tôi cũng cho rằng dây tín hiệu phono 5 PIN của Oyaide đắt hơn dây tín hiệu phono RCA ra RCA là do dây 5 PIN dài hơn 0,2m.

    Tham gia khảo sát:

    Phần cứng: Loa Rogers LS3/5a; Loa Kenwood KL-5080 Vintage; Amplifier Cyrus 8XP, Amplifier đèn Separo SE300I; dây tín hiệu vào ampli: Analysis Plus Cooper Oval; Music Hall pa1.2 phono preamp; dây tín hiệu phono Dây Phono RCA ra RCA: PA-2075RR; tham chiếu Analysis Plus Low Mass Phono 1m; Turntable Music Hall mmf-5.1.

    Phần mềm: LP: Heart của Mushroom Records (1976); Peter Schenkman – Cello + Elyakim Taussig – Piano của CBC Radio Canada (1971) và Jovan Jovicic – Koncert za gitaru của Izdanje Produkcue Gramofonskih PlocaRadio-Televizue Beograd, Jugoslavija (Nam Tư cũ).

    Cung cấp phụ kiện, mâm đĩa: Audio Choice, www.amthanhvang.com